Bilim İnsanları Adet Döneminde Beyinde Yapısal ve Genel Değişiklikler Keşfetti
Adet döngüsünü yönlendiren hormonların sürekli gelgitleri yalnızca üreme anatomisini etkilemez. Aynı zamanda beyni de yeniden şekillendirir ve araştırmalar bize bunun nasıl gerçekleştiğine dair fikir verir.
Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara’dan nörobilimciler Elizabeth Rizor ve Viktoriya Babenko liderliğindeki bir araştırma ekibi, 30 kadını adet döngüleri boyunca takip ederek hormonal profiller dalgalandıkça beyinde meydana gelen yapısal değişiklikleri ayrıntılı olarak belgeledi.
2023’te hakemli bir çalışmada yayınlanan sonuçlar, adet sırasında beyindeki yapısal değişikliklerin adet döngüsüyle ilişkili bölgelerle sınırlı olmayabileceğini öne sürüyor.
Rujirat Boonyong
Araştırmacılar, “Bu sonuçlar, insan beyaz cevher mikro yapısı ve korteks kalınlığındaki eş zamanlı beyin çapındaki değişiklikleri, adet döngüsüyle yönlendirilen hormon ritimleriyle çakışan ilk raporlardır,” diye yazdı.
“Güçlü beyin-hormon etkileşimi etkileri, klasik olarak bilinen hipotalamus-hipofiz-gonadal eksen (HPG ekseni) reseptör yoğun bölgeleriyle sınırlı olmayabilir.”
Adet, genellikle bir ömür boyunca yaklaşık 450 adet dönemi yaşamak anlamına gelir, bu nedenle vücut üzerinde olabilecek farklı etkileri bilmek gerçekten güzel olurdu.
Ancak, dünya nüfusunun yarısına hayatlarının yarısı boyunca olan bir şey olmasına rağmen, araştırmalar biraz eksik kalmıştır. Nedenini kim bilir. Tamamen bir gizem. Cidden.
Beyin üzerindeki hormonal etkiyle ilgili araştırmaların çoğu, bilişsel görevler sırasında beyin iletişimine odaklanmıştır, gerçek yapıların kendilerine değil.
“HPG ekseni hormonlarındaki döngüsel dalgalanmalar, memeli merkezi sinir sistemi üzerindeki eylemler yoluyla güçlü davranışsal, yapısal ve işlevsel etkiler uygular,” diye belirtti Rizor, Babenko ve ekipleri. “Ancak, bu dalgalanmaların insan beyninin yapısal düğümlerini ve bilgi otoyollarını nasıl değiştirdiği hakkında çok az şey biliniyor.”
Beyaz maddenin mikro yapısının (gri madde bölgeleri arasında bilgi aktarımını sağlayan yağlı nöronal lif ağı) ergenlik, oral kontraseptif kullanımı, cinsiyet onaylayıcı hormon tedavisi ve menopoz sonrası östrojen tedavisi gibi hormonal değişimlerle değiştiği bulunmuştur.
Beyaz cevher yolları insan beynindeki bölgeleri birbirine bağlar.
Anlayışımızdaki adet boşluğunu ele almak için ekip, deneklerinin üç adet evresi sırasında MRI taramalarını aldı: adetler, yumurtlama ve orta luteal. Araştırmacılar bu taramaların her biri sırasında katılımcıların hormon seviyelerini de ölçtüler.
Sonuçlar, hormonlar dalgalandıkça gri ve beyaz madde hacimlerinin de değiştiğini ve beyin omurilik sıvısının hacminin de değiştiğini gösterdi.
Özellikle, yumurtlamadan hemen önce, 17β-estradiol ve luteinize edici hormon hormonları yükseldiğinde, katılımcıların beyinleri daha hızlı bilgi aktarımını öneren beyaz madde değişiklikleri gösterdi.
Yumurtlamadan önce yükselen ve yumurtalık foliküllerini uyarmaya yardımcı olan folikül uyarıcı hormon, daha kalın gri madde ile ilişkilendirildi.
Yumurtlamadan sonra yükselen progesteron, artan doku ve azalan beyin omurilik sıvısı hacmiyle ilişkilendirildi.
Bunun beyni çalıştıran kişi için ne anlama geldiği bilinmiyor, ancak araştırma gelecekteki çalışmalar ve belki de alışılmadık ancak ciddi adet dönemiyle ilgili ruh sağlığı sorunlarının nedenlerini anlamak için temel oluşturuyor.
2024’te uluslararası bir bilim insanları ekibi tarafından yayınlanan ayrı bir çalışma, adet döngüsünün her aşamasının beynin tamamı üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğunu, beyindeki ve belirli bölgelerdeki değişikliklerin aynı zamanda bir bireyin yaşıyla da ilişkili olduğunu buldu.
Araştırmacılar, “Şu anda yapısal beyin değişikliklerinin işlevsel sonuçlarını veya korelasyonlarını bildirmesek de, bulgularımızın davranış ve bilişteki hormon kaynaklı değişiklikler için çıkarımları olabilir” diye yazdı.
“İnsan sinir sisteminin günlük işleyişini, hormon geçiş dönemlerinde ve insan ömrü boyunca anlamak için ağlar arası beyin-hormon ilişkilerinin araştırılması gereklidir.”
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Adet Döneminde Kadınların Zihinsel Yeteneklerinin Geliştiği Ortaya Çıktı