ESO’nun VLT’sinden ve diğer teleskoplardan gelen verilerin yeni analizi, Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara deliğin yakınında dönen yıldızların, görelilik etkileri gösterdiğini belirledi. Gelecekteki analiz, görelilik ve yeni fizik için daha fazla destek ortaya koyabilir.
YENİ GÖZLEMLER
Bilim adamları, son 20 yılda Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) Çok Büyük Teleskopu (VLT) ve diğer teleskoplardan elde edilen verilere yeni analitik teknikler uyguladı. Samanyolu’nun merkezinde bulunan süper kara kara deliğin etrafında dönen yıldızların bu yeni analizi, Einstein’ın genel görelilik teorisi tarafından öngörülen ince etkileri destekleyerek, klasik fizikten tahmin ettiklerinden sapan hareketi ortaya koyuyor.
Dünya’ya en yakın süper kütleli kara delik, Samanyolu’nun merkezinde 26.000 ışıkyılı uzaklıkta ve Güneş’ten dört milyon kat daha büyüktür. Bu dev, Einstein’ın genel görelilik teorisi ve daha genel olarak yerçekimi fiziği için ideal kanıtlama zemini olan kara deliğin kuvvetli yerçekimi alanında yörüngede bulunan bir yıldız kümesi ile çevrilidir. Bu nedenle, gökbilimcilerden oluşan bir ekip, yakın geçmişte yıldızların gözlemsel verisine yeni bir teknik uyguladı ve gerçekte ölçülen yıldız yörüngelerini hem klasik Newton ağırlıklı hem de genel görelilik tarafından öngörülenlerle karşılaştırdı.
Ekip, yıldızlardan S2’nin hareketinde ufak bir değişikliğe yönelik ipuçları buldu. Değişiklik, yörünge yönünde sadece bir altı derecelik ve yörünge şeklinde yüzde birkaç daha az, ancak bu değişiklikler tahmin edilen görelilik etkilerle tutarlıdır. Bu izler, ilk defa, genel görelilik efektlerin gücünün, süperkütleli bir kara delik etrafında dönen yıldızlar için ölçülmesini işaret ediyor.
YENİ FİZİK?
VLT’nin yakın kızılötesi uyarlanabilir optik aletleri, çalışma için hayati önem taşıyan son derece hassas konum ölçümleri sağladı. Bu ölçümlerin doğruluğu, özellikle S2’nin kara delikten uzak olduğu dönemde önemliydi, çünkü bu veriler takımın, yörünge başlangıç şeklini doğru bir şekilde belirlemesine ve yörüngenin şeklinin görelilik etkisine göre nasıl değiştiğini tespitine imkan verdi. Bu yeni eser, ayrıca kara deliğin Dünya ve kütlesi arasındaki mesafenin daha doğru ölçümlerini sağladı.
Bu araştırma, Galaktik Merkezi gözlemleyerek dünyadaki gökbilimciler için heyecanlı bir zamanı müjdeliyor. 2018’de, VLT girişim aracı üzerine kurulan GRAVITY cihazı, süperkütleli kara deliğin çok yakınından geçerken S2’nin yörüngesini ölçmeye hazır olacak. Bu, sadece görelilik etkileri daha açık bir şekilde ortaya koymakla kalmamalı, yeni fizikle de yapılmalı, çünkü gökbilimciler genel görelilikten sapmalar tespit edebilirler.
Çeviri: Simge Kara