Beynimiz Gecede 100 Kez Uyanıyor: Uykunun Sırları Çözülüyor!
İnsanların bölük pörçük uyudukları bir geceden yakınmaları ve tamamen kesintisiz bir geceyi ödüllendirmeleri yaygındır, ancak bizimle temel uyku mekanizmalarını paylaşan fareler üzerinde yapılan bir çalışma, uyku sırasında kısa, tekrarlanan “uyanmaların” tamamen normal olduğunu ve aslında kişinin hafızası için iyi bir işaret olabileceğini öne sürüyor. Araştırma Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı.
Uykunun karmaşık nörolojik süreçleri arasında beyin örüntülerinin değişmesi, kafatasının içine ve dışına sıvıların akması ve vücut ısısının düşmesi bulunmaktadır. Tüm bunların görünürdeki amacı, uyanıklık işlevleri devre dışı bırakılan beyni eski haline getirmektir.
Bu süreçte, norepinefrin hormonu, uyku sırasında uyanık olduğumuz zamanlara kıyasla daha düşük seviyelerde salınmasına rağmen önemli bir rol oynuyor gibi görünüyor. Fareler uyurken beyinlerini gözlemleyen Kopenhag Üniversitesi’nden bilim insanları, norepinefrin (noradrenalin olarak da adlandırılır) seviyelerinin sabit, salınımlı bir düzende yükselip alçaldığını izledi ve bu ritmin beyindeki sık, kısa süreli uyarılma ataklarıyla çakıştığını fark etti.
Translasyonel Nörotıp Merkezi’nden yardımcı doçent olan ilk yazar Celia Kjærby yaptığı açıklamada, “Noradrenalinin gecede 100 kereden fazla uyanmanıza neden olduğunu öğrendik” dedi.
“Nörolojik olarak uyanırsınız, çünkü bu çok kısa anlarda beyin aktiviteniz uyanık olduğunuzdaki ile aynıdır. Ancak bu an o kadar kısadır ki uyuyan kişi bunu fark etmez,” diye ekliyor çalışmanın diğer ilk yazarı olan doktora öğrencisi Mie Andersen.
Ayrıca araştırmacılar, norepinefrin salınımının daha büyük bir genliğe sahip olduğunda – yani hormonun en yüksek seviyeleri ile en düşük seviyeleri arasında daha büyük bir eşitsizlik olduğunda – daha tam uyanmalara yol açtığını, aynı zamanda öğrenme ve hafıza işleme ile ilişkili uyku sırasında yaşanan beyin dalgası kalıpları olan uyku iğlerinin sıklığını da artırdığını fark ettiler.
Kopenhag Üniversitesi’nde Glial Hücre Biyolojisi Profesörü olan Maiken Nedergaard, “Kısa uyanışların beyni sıfırladığını ve böylece tekrar uykuya daldığınızda hafızayı depolamaya hazır hale getirdiğini söyleyebiliriz” dedi.
Gerçekten de araştırmacılar, farelerin uyuyan beyinlerinde norepinefrin salınımının genliğini genetik mühendislik veya ilaçlarla yapay olarak azalttıklarında, farelerin hafıza testlerinde değiştirilmemiş kontrollere kıyasla daha kötü performans gösterdiklerini buldular.
Fareler ve İnsanlar
Fareler üzerinde yapılan çalışmalar nadiren insanlara mükemmel bir şekilde aktarılsa da, araştırmacılar memeliler arasında benzer biyolojik uyku mekanizmaları gözlemlendiği için onlarınkinin de aktarılması gerektiğini düşünüyor. Araştırmacılar, uyurken norepinefrin salınımlarını ince ayarlamak için insanlarda bir teknik oluşturmanın “uykunun hafızayı güçlendiren bölümlerini teşvik etmede güçlü bir terapötik araç sağlayabileceğini” yazıyor.
Çalışmadan çıkarılacak bir başka sonuç da uykumuzun kesintisiz olmasını beklemememiz gerektiğidir. Fark edilsin ya da edilmesin kısa süreli uyanmalar oldukça normal görünmektedir ve uyku apnesi gibi bir bozukluk tarafından tetiklenmediği sürece genellikle endişe kaynağı değildir.
“Elbette uzun süre uykusuz kalmak iyi bir şey değildir, ancak çalışmamız kısa süreli uyanmaların hafızayla ilgili uyku evrelerinin doğal bir parçası olduğunu göstermektedir. Hatta bu gerçekten iyi uyuduğunuz anlamına bile gelebilir,” diyor ilk yazar Kjærby.
Derleyen: Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Beynimiz Gecede 100 Kez Uyanıyor: Uykunun Sırları Çözülüyor!
Kaos Arzusu, İnsanların Komplo Teorilerine Duyduğu Saplantıyı Besliyor.