Beyin Dikkat Dağıtıcıları Nasıl Yok Saymayı Öğrenir?
İnsan beyni, tekrarlanan maruziyetle parlak bir yol kenarı reklam panosu veya yanıp sönen bir çevrimiçi afiş gibi dikkat dağıtan veya bozucu uyaranları filtrelemeyi öğrenebilir. Leipzig Üniversitesi ve Vrije Universiteit Amsterdam’dan araştırmacılar, elektroensefalografi (EEG) kullanarak bu etkiyi kanıtladılar ve beyindeki erken görsel işlemenin deneyimle değiştiğini gösterdiler. Bulguları yakın zamanda The Journal of Neuroscience’da yayınlandı.
Dikkat dağıtıcı şeyler tekrarlanan karşılaşmalardan sonra görmezden gelinmesi daha kolay hale gelir. Öğrenilmiş bastırma olarak bilinen bu süreç görsel sistemde önemli bir rol oynar ve dikkati bilinçli bir şekilde yönlendirme yeteneğimizi tamamlar. Her cinsiyetten 24 katılımcıyla yapılan bir dizi EEG deneyinde araştırmacılar, öğrenmenin özellikle bu tür dikkat dağıtıcı şeyler sürekli olarak aynı yerde göründüğünde, oldukça belirgin dikkat dağıtıcı şeylere olan dikkati nasıl etkilediğini incelediler.
Görsel Sistem Tekrarlanan Dikkat Dağıtıcı Şeylere Uyum Sağlıyor
Çalışmanın yazarlarından biri olan Leipzig Üniversitesi Wilhelm Wundt Psikoloji Enstitüsü’nden Dr. Norman Forschack, “Öğrenmenin görsel sistemin bu uyaranlara verdiği erken tepkileri değiştirdiğine dair tutarlı kanıtlar bulduk” diyor.
Deneylerde katılımcılardan belirli bir hedef nesneyi bulmaları istendi – örneğin, yeşil elmaslar arasında yeşil bir daire. Görevin bir parçası olarak, kırmızı elmas gibi dikkat dağıtıcı bir uyaran sıklıkla aynı pozisyona yerleştirildi. Beyin aktivitesinin analizi, zamanla beynin görsel işlemenin ilk anlarında bu pozisyonu bastırmaya başladığını ortaya koydu.
Geliştirilmiş Odaklanma ve Performans
Katılımcılar ayrıca dikkat dağıtan uyaran öğrenilen pozisyonda göründüğünde, başka bir yerde göründüğü zamana kıyasla hedef nesneyi bulmada önemli ölçüde daha iyi performans gösterdiler.
“Bu bulgular beynimizin sadece çarpıcı uyaranlara otomatik olarak tepki vermediğini, aynı zamanda deneyim yoluyla dikkat dağıtıcı şeyleri etkili bir şekilde filtrelemeyi öğrenebildiğini gösteriyor,” diye açıklıyor Forschack. “İlginç bir şekilde, dikkat dağıtıcının sıklıkla gösterildiği konumda belirdiklerinde hedef uyaranlar için görsel işlemenin azaldığını da gözlemledik,” diye ekliyor.
Görsel işlemenin bu alışılmış zayıflamasının günlük yaşamda nasıl işlediği belirsizliğini koruyor; örneğin, aynı rotaları tekrar tekrar kullanan işe gidip gelenler için. Araştırmacılara göre, yolların ve trafik ortamlarının tutarlı bir şekilde tasarlanması yol güvenliği için faydalı olabilir.
Çalışmanın baş yazarı olan Vrije Universiteit Amsterdam’dan Dock Duncan şu sonuca varıyor: “İnsanların tanıdık kullanıcı arayüzlerini veya ders kitabı bölüm düzenlerini otomatik olarak tanıdıkları ve bunları yararlı buldukları ve bu etkinin temel görsel işlemede zaten yansıdığı açıktır.”
Kaynak: https://scitechdaily.com