Bering Denizi’nin Dibindeki Gizemli Çukurları Kim Oluşturdu?
Deniz tabanındaki garip, açıklanamayan delikler uzun zamandır çözülmemiş bir derin deniz gizemi olmuştur. Bu şaşırtıcı olgunun mimarları kim? Artık, Bering Denizi’nin dibindeki sıra dışı çukurların sıralanmasının yeni bir açıklaması olabilir: Amfipod denilen çok küçük, minicik yaratıklar.
Alaska yakınlarındaki Aleut Çukuru’nun biyolojik çeşitliliğini incelerken, bir araştırma ekibi deniz tabanındaki deliklere rastladı. Daha fazla araştırma, bunların yaklaşık 200 yatay yeraltı tüneliyle birbirine bağlı olduğunu ortaya çıkardı ve ekibin bu yapıları açıklamak için “ilk makul hipotez” olarak adlandırdığı bilgiye göre, bu deliklerin amfipodların işi olabileceğini öne sürdüler.
Amfipodlar, denizdeki en hızlı avcılar olan ve boyutları 1 ila 340 milimetre arasında değişen küçük karides benzeri kabuklulardır. Bazı türlerin kendilerine yuvalar yaptıkları deniz tabanını, besleyici bir tortu tabakasına kadar deldikleri ve daha sonra bu besleyici tortuyu yedikleri ve kendilerine bir tünel kazdıkları bilinmektedir.
Araştırmacılar, bu davranışın Bering Denizi tabanını kaplayan tuhaf deliklere neden olabileceğine inanıyor. Bir fotoğrafta deliklerden birinin çıkışında Maera cinsine ait olduğunu düşündükleri bir amfipod görülüyor. Küçücük yaratık bu delikleri yapmaya yeterli boyuttadır ve kazmak için özel bacaklara sahiptir. Bu da onu oldukça iyi bir şüpheli yapar. Yuvalarda birkaç kez benzer büyük amfipodlar da görüldü.
New Scientist’e göre, bunu gördüğünde “sandalyesinden atladığını” bildiren çalışma yazarı Angelika Brandt için bir dejavu anıydı. Kendisi daha önce başka bir amfipod türünde çok benzer bir yuvalanma gözlemlemişti.
Deniz kestaneleri ve Dev Grenadier balığı ( Albatrossia pektoralis ) dahil olmak üzere deliklerin içinde veya yakınında toplam 96 hayvan tespit edildi, ancak hiçbiri tasarıya tam olarak uymadı. Balıklar yuvalara giremeyecek kadar büyüktür ve doğrusal yuva yapma eğiliminde değildir ve deniz kestaneleri de yatay konumdaki odaya giden dar geçitten giremezler.
Bununla birlikte amfipodlar, gereken özelliklere sahip gibi görünüyor. Yazarlar, yuvaların yakınından bir Maera amphipod örneği topladılar ve bunun, gizemli delikleri yaratan yeni bir tür olabileceği sonucuna vardılar.
Tuhaf görünmeleri ve bir deniz gizemini ateşlemeleri bir yana, Bering Denizi delikleri derin bir ekolojik etkiye sahiptir: normalde düz olan abisal düzlüğe üç boyutlu karmaşıklık sağlayarak birçok tür için yaşam alanı oluştururlar.
Çalışma yazarları, “Bu çarpıcı yapılar, yerel biyoçeşitliliğe katkıda bulunuyor ve onları yapan bir derin deniz ekosistem mühendisi olarak kabul edilebilir” diye yazıyor.
Bu, sonunda çözülen tuhaf bir okyanus deliği muamması olabilir, ancak geriye pek çok şey kaldı. Kaliforniya kıyılarında, deniz tabanındaki binlerce çukur, on yıldan fazla bir süredir bilim insanlarının kafasını karıştırırken, Atlantik’te “neredeyse insan yapımı” gibi görünen tuhaf dikdörtgen delikler de şaşırtmaya devam ediyor.
Çalışma, Ecology and Evolution’da yayımlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bering Denizi’nin Dibindeki Gizemli Çukurları Kim Oluşturdu?