Bebekler “Sağduyu Psikolojisi”nde Yapay Zekadan Daha İyi Performans Gösteriyor
Yeni çalışma, bebeklerin insan davranışlarını yönlendiren motivasyonları tespit etmede nasıl daha becerikli olduğunu gösteriyor.
Psikoloji ve veri bilimi araştırmacılarından oluşan bir ekip tarafından yapılan yeni bir çalışmaya göre, bebekler diğer insanların eylemlerini neyin motive ettiğini tespit etmede yapay zekadan daha iyi performans gösteriyor. Biliş ve hesaplama arasındaki temel farklılıkları vurgulayan sonuçlar, günümüz teknolojilerindeki eksikliklere ve yapay zekanın insan davranışını daha tam olarak taklit edebilmesi için hangi noktalarda iyileştirmeler yapılması gerektiğine işaret ediyor.
Bebeklerin diğer insanlardan etkilendikleri, eylemlerini gözlemlemek ve sosyal olarak onlarla etkileşim kurmak için başkalarına ne kadar uzun süre baktıklarıyla kanıtlanmıştır. Buna ek olarak, bebeklerin “sağduyu psikolojisine” -başkalarının eylemlerinin altında yatan niyetleri, hedefleri, tercihleri ve rasyonelliği anlamalarına- odaklanan önceki çalışmalar, bebeklerin başkalarına hedefler atfedebildiklerini ve başkalarının hedeflerini rasyonel ve verimli bir şekilde takip etmelerini beklediklerini göstermiştir. Bu tahminleri yapabilme yeteneği, insan sosyal zekasının temelini oluşturur.
Buna karşılık, makine öğrenimi algoritmaları tarafından yönlendirilen “sağduyulu YZ” eylemleri doğrudan tahmin eder. Örneğin, yeni seçilen bir şehir yetkilisiyle ilgili bir haber okuduktan sonra San Francisco’yu bir seyahat destinasyonu olarak tanıtan bir reklamın bilgisayar ekranınızda belirmesinin nedeni budur. Ancak yapay zekada eksik olan şey, insan davranışını yönlendiren farklı bağlamları ve durumları tanıma esnekliğidir.
Araştırmacılar, insanlar ile yapay zekanın yetenekleri arasındaki farklara ilişkin temel bir anlayış geliştirmek amacıyla 11 aylık bebeklerle bir dizi deney gerçekleştirmiş ve bu bebeklerin tepkilerini en son teknolojiye sahip öğrenme odaklı sinir ağı modellerinin verdiği tepkilerle karşılaştırmıştır.
Bunu yapmak için, daha önce oluşturulan “Bebek Sezgileri Ölçütü” (BIB) -sağduyu psikolojisini araştıran altı görev- kullanıldı. BIB, hem bebek hem de makine zekasının test edilmesine olanak tanıyarak bebekler ve makineler arasında performans karşılaştırması yapılmasına ve önemli ölçüde insan benzeri yapay zeka oluşturmak için ampirik bir temel sağlamaya olanak tanıyacak şekilde tasarlanmıştır.
Özellikle, Zoom’daki bebekler, bir video oyununa benzer şekilde ekranda hareket eden basit animasyonlu şekillerden oluşan bir dizi video izledi. Şekillerin hareketleri, ekrandaki nesnelerin alınması ve diğer hareketler yoluyla insan davranışını ve karar verme sürecini simüle etti. Benzer şekilde araştırmacılar, bilgisayarların kalıpları tanımasına ve insan zekasını simüle etmesine yardımcı olan yapay zeka araçları olan öğrenme güdümlü sinir ağı modelleri oluşturup eğittiler ve modellerin aynı videolara verdikleri yanıtları test ettiler.
Elde ettikleri sonuçlar, bebeklerin animasyonlu şekillerin basitleştirilmiş eylemlerinde bile insan benzeri motivasyonları tanıdıklarını gösterdi. Bebekler, bu eylemlerin gizli ama tutarlı hedefler tarafından yönlendirildiğini tahmin ediyor – örneğin, hangi konumda olursa olsun aynı nesnenin ekrandan alınması ve çevredeki ortam değiştiğinde bile bu şeklin verimli bir şekilde hareket etmesi. Bebekler bu tür tahminleri, tahminlerini ihlal eden bu tür olaylara daha uzun süre bakarak gösterirler – bu, bebeklerin bilgisinin doğasını ölçmek için yaygın ve onlarca yıllık bir ölçümdür. Makine zekasını incelemek için bu “sürpriz paradigmasını” benimsemek, bir algoritmanın niceliksel sürpriz ölçüsü ile iyi kurulmuş bir insan psikolojik sürpriz ölçüsü olan bebeklerin bakma süresi arasında doğrudan karşılaştırmalar yapılmasına olanak tanır. Modeller, bu tür eylemlerin altında yatan motivasyonları anlama konusunda böyle bir kanıt göstermedi ve bebeklerin sahip olduğu sağduyu psikolojisinin temel ilkelerini kaçırdıklarını ortaya koydu.
Dillon, “Bir insan bebeğinin temel bilgisi sınırlıdır, soyuttur ve evrimsel mirasımızı yansıtır, ancak bebeğin içinde yaşayabileceği ve öğrenebileceği herhangi bir bağlam veya kültüre uyum sağlayabilir” diye gözlemliyor.
Referans: “Commonsense psychology in human infants and machines” Gala Stojnić, Kanishk Gandhi, Shannon Yasuda, Brenden M. Lake ve Moira R. Dillon, 16 Şubat 2023, Cognition.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Derleyen: Figen Berber
Bilim insanları sağduyuyu öğrenebilen “bebek yapay zeka” geliştirdi