Batık Köprünün Ardındaki Gizem: İlk İnsan Yerleşimleri Gün Yüzüne Çıkıyor
Yeni bir çalışma, insanların Batı Akdeniz’e daha önce sanılandan çok daha önce geldiğini gösteriyor.
Güney Florida Üniversitesi’nden bir jeologun liderliğinde bir grup araştırmacı, uzun süredir devam eden bir arkeolojik tartışmayı çözmek için 25 metrelik batık bir köprüyü inceledi: İnsanların Batı Akdeniz’deki adalara ne zaman yerleştiği. Elde ettikleri bulgular, doğu ve batı Akdeniz bölgelerinin yerleşim zaman çizelgeleri arasındaki tarihsel boşluğu daraltıyor.
Batı Akdeniz Yerleşimlerine İlişkin Yeni Bilgiler
Güney Florida Üniversitesi (USF) tarafından yürütülen yeni bir çalışma, Batı Akdeniz’in insan kolonizasyonuna ışık tutarak, insanların buraya daha önce düşünülenden çok daha önce yerleştiğini ortaya koydu. Communications Earth & Environment dergisinde bugün (30 Ağustos) yayınlanan bir makalede ayrıntıları verilen bu araştırma, uzun süredir devam eden varsayımlara meydan okuyor ve Akdeniz bölgesindeki adaların yerleşim zaman çizelgeleri arasındaki boşluğu daraltıyor.
Akdeniz adalarındaki erken insan kolonizasyonunu yeniden inşa etmek, sınırlı arkeolojik kanıtlar nedeniyle zordur. USF Jeoloji Profesörü Bogdan Onac liderliğindeki disiplinler arası bir araştırma ekibi, 25 metrelik batık bir köprüyü inceleyerek, İspanya’nın Mallorca adasında bulunan Genovesa Mağarası’nda daha önceki insan faaliyetlerine dair ikna edici kanıtlar sunmayı başardı.

Genovesa Mağarası, Mayorka, İspanya’dan batık taş köprünün yakından görünümü. Kredi: R. Landreth
Mayorka’da Arkeolojik Yenilikler
Onac, “Bu batık köprünün ve diğer eserlerin varlığı sofistike bir faaliyet düzeyine işaret ediyor, bu da ilk yerleşimcilerin mağaranın su kaynaklarını fark ettiklerini ve stratejik olarak bu kaynaklarda gezinmek için altyapı inşa ettiklerini gösteriyor” dedi.
Mallorca sahiline yakın bir konumda bulunan mağarada, deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle sular altında kalan geçitler bulunuyor ve deniz seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde belirgin kalsit kabukları oluşuyor. Bu oluşumlar, batık köprü üzerindeki açık renkli bir bantla birlikte, tarihsel deniz seviyesi değişikliklerini tam olarak izlemek ve köprünün yapımını tarihlendirmek için vekil olarak hizmet ediyor.

Genovesa Mağarası, Mallorca, İspanya’daki girişi ve köprünün inşa edildiği yeraltı gölünü birbirine bağlayan taş yol. Kredi: B. Onaç
Tarihsel Boşlukların Kapatılması
Mallorca, Akdeniz’in en büyük altıncı adası olmasına rağmen, en son kolonileştirilen adalardan biriydi. Önceki araştırmalar insan varlığının 9.000 yıl öncesine kadar uzandığını öne sürüyordu, ancak radyokarbonla tarihlendirilen kemik ve çanak çömlek gibi malzemelerin tutarsızlıkları ve kötü korunmuş olmaları bu bulgular hakkında şüphelere yol açtı. Daha yeni çalışmalar, yaklaşık 4.400 yıl önce insan yerleşiminin zaman çizelgesini oluşturmak için adada bulunan odun kömürü, kül ve kemikleri kullandı. Bu, insan varlığının zaman çizelgesini Myotragus balearicus keçi-antelope cinsinin soyunun tükenmesi gibi önemli çevresel olaylarla uyumlu hale getirmektedir.
Onac ve ekibi, köprüdeki minerallerin aşırı büyümesini ve köprüdeki renk bandının yüksekliğini analiz ederek köprünün yaklaşık 6.000 yıl önce, yani önceki tahminden iki bin yıldan daha eski inşa edildiğini keşfettiler. Bu da doğu ve batı Akdeniz yerleşimleri arasındaki zaman çizelgesi farkını daralttı.

Speleotemlerdeki freatik aşırı büyümeler tam olarak deniz seviyesinde büyür, İspanya, Mallorca’daki Drac Mağarası’ndaki Galeria de les Delícies’de dalgıcın üstünde resmedilmiştir ve geçmiş deniz seviyesi tarihinin daha doğru bir yeniden inşasını sunar. Deniz seviyesi çok daha düşükken büyüyen su altındaki sarkıtlara dikkat edin. Kredi: M.À. Perelló
Tarihe Disiplinlerarası Katkılar
Onac, “Bu araştırma, tarihsel gerçekleri ortaya çıkarmada ve insanlık tarihi anlayışımızı ilerletmede disiplinlerarası iş birliğinin önemini vurguluyor” dedi.
Bu çalışma, Ulusal Bilim Vakfı’nın çeşitli hibeleri tarafından desteklendi ve su altı keşfi ve kesin tarihleme teknikleri de dahil olmak üzere kapsamlı saha çalışması içeriyordu. Onac, milyonlarca yıl önce oluşmuş birikintilere sahip mağara sistemlerini keşfetmeye devam edecek, böylece sanayi öncesi deniz seviyelerini belirleyebilecek ve modern sera ısınmasının deniz seviyesinin yükselmesi üzerindeki etkisini inceleyebilecek.
Kaynak: https://scitechdaily.com
50.000 Yıllık Mağaradaki Arkeolojik Kanıtları Kimin Bıraktığı Nihayet Keşfedildi
