Baader Meinhof Fenomeni, Artık Her Yerde Fark Edeceğiniz Etki Nedir?
Hiç yeni bir ürün aldığınızda ya da belirli bir ifade hakkında bir şey öğrendinizde aniden her yerde, her zaman fark etmeye başladınız mı? Eğer öyleyse, frekans yanılsaması olarak da bilinen Baader-Meinhof fenomeniyle karşılaşmış olabilirsiniz.
Bu tür terimler genellikle onları icat eden kişinin adıyla anılsa da, bu terim adını bir Alman terörist grubu olan Baader-Meinhof çetesinden almıştır. Terry Mullen 1994 yılında bir Minnesotan gazetesine gönderdiği mektupta bir gün bir arkadaşına çeteden bahsettiğini anlatıyordu. Yıllardır çete hakkında hiçbir şey duymamış olmasına rağmen, ertesi gün arkadaşı o günkü gazetelerde çete hakkında bir makale bulmuş ve çete hakkında sürekli bilgi görmeye başlamış.
Siz de benzer deneyimler yaşamış olabilirsiniz. 11:11 yanılsaması, insanların bir saate baktıklarında saatin 11’i 11 dakika geçtiğini beklediklerinden daha sık fark ettikleri yaygın bir durumdur. Bir günde ikiden fazla 11:11 olmadığını biliyoruz, öyleyse neden bu belirli zamanı diğerlerinden daha fazla gördüğünüzü hissediyorsunuz?
Diyelim ki birisi size 11:11’i görme olasılığınızın daha yüksek olduğunu söyledi – o zaman saate baktığınızda ve 11:11 olduğunu gördüğünüzde bunu gerçekten fark etme olasılığınız daha yüksek olacaktır. Gün içinde birçok kez saate bakabilirsiniz, ancak 11:11’i gördüğünüz zamanlara odaklanırken, baktığınız diğer tüm zamanlar hakkında hiçbir şey düşünmezsiniz. Sonuç olarak, onu daha sık gördüğünüzü düşünebilirsiniz.
Akademisyenler de bu önyargıdan muaf değildir; dilbilimci Thomas Grano 2005 yılında yazdığı bir blog yazısında “sıklık önyargısı” terimini ortaya atmıştır.
Grano blog yazısında “Stanford’da all kelimesinin yenilikçi kullanımları üzerine çalışan bir grubumuz var, özellikle de ‘I’m like ‘yeah’ and she’s all ‘no” şarkı adında olduğu gibi alıntılı kullanımlar üzerine” diye yazmış ve grubun bu kullanımın özellikle Kaliforniyalı genç kadınlar arasında yaygın olduğuna inandığını açıklamıştır.
“Projede çalışan lisans öğrencileri, ‘her zaman’ bunu kullanan arkadaşları olduğunu bildirmişlerdir. Ama aslında, lisans öğrencileri bu arkadaşlarıyla (uzun) sohbete girdiklerinde, konuşmaları kaydettiklerinde, yazıya döktüklerinde ve daha sonra alıntıların oluşumlarını çıkardıklarında, alıntıların hepsinin sıklığı çok düşüktür (alıntı gibi gerçekten çok büyüktür),” diye devam etti. “Bu can sıkıcı bulgu için çeşitli yorumlar var, ancak biz bunun bir kısmının bizim tarafımızdan Frekans Yanılsaması olduğunu düşünme eğilimindeyiz.”
Bir kitapçıya girdikten kısa bir süre sonra kaka yapmanız gereken “Mariko Aoki Fenomeni” eğlenceli bir örnek olabilir. Başka açıklamalar olsa da, Mariko Aoki’nin kitapçılarda kaka yapma ihtiyacı duymasıyla ilgili kendi deneyimlerini yazmasından sonra (muhtemelen frekans yanılsaması nedeniyle) başkaları da ne zaman kaka yapmaları gerektiğini fark etmeye başladı, elbette bunun olmadığı durumları göz ardı ettiler.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber