Ay’ın Uzak Yüzü Karanlık Çağların Geleceğini Saklıyor
Teleskopları Ay’ın uzak tarafına, Dünya’nın müdahalesinden korunaklı bir şekilde yerleştirmek, Ay görevlerini canlandırmak için en büyük nedenlerden biri. Ancak Ay’ın 300°C (530°F) sıcaklık aralığı gibi kendine has zorlukları vardır ve bu da aletlerin ne kadar süre hayatta kalabileceği konusunda bazı şüphelere yol açmaktadır. LuSEE-Night deneyi, suları ya da su eksikliğini test etmek için yüzeye küçük bir radyo teleskop indirmeyi ve nasıl idare ettiğini görmeyi amaçlıyor.
Gökbilimciler çalışmak için her zamankinden daha soğuk oyuncak aletlere sahip oluyorlar, ancak her şey ilerleme değil. Skyglow, optik araştırmaları dünyanın pek çok yerinde yapılamaz hale getirdi ve dağ tepesindeki teleskoplar bile uydulardan giderek daha fazla etkileniyor. Bu arada, radyo teleskopları, yerel FM istasyonu tarafından sağır edilme korkusuyla spektrumun belirli bölümlerinden kaçınmak zorundadır. O zaman bile çay odasındaki mikrodalga fırınlardan etkilenebilirler.
Hubble ve JWST’nin kanıtladığı gibi teleskopları uzaya yerleştirmek çözümün bir parçasıdır, ancak daha uzun dalga boylarını yakalamak için gereken büyük çanaklar daha fazlasına ihtiyaç duyar. Ay gibi sabit bir platforma sahip olmak yardımcı olacaktır ve Ay’ın kütlesini tüm o sinir bozucu Dünya sinyallerine karşı bir tampon olarak kullanmak bir bonus olacaktır. Uygun büyüklükte bir krater, tıpkı Arecibo’da onlarca yıldır olduğu gibi bir çanağı destekleyebilir.
Bir Ay radyo teleskobu, mevcut cihazların tam olarak üstesinden gelemediği yüzlerce sorunu incelemek için kullanılabilir, ancak en yüksek öncelik Kozmik Karanlık Çağları araştırmaktır. Astronomlar için bu, Roma İmparatorluğu’nun çöküşü ile Rönesans arasındaki dönemi değil, Kozmik Mikrodalga Arkaplanı’nın (CMB) üretiminden ilk yıldızların ortaya çıkışına kadar olan dönemi ifade eder.
Bu döneme ait başlıca radyo sinyallerinin 0.5 ile 50 megahertz arasında bulunması beklenmektedir ki bu dalga boylarının Dünya’dan tespit edilmesi imkansızdır. Sadece insan üretimi sinyallerden gelen sesler çok yüksek değil, aynı zamanda atmosfer de bu dalga boylarında çok bozucu. Meseleyi daha da karmaşıklaştıran şey, fazladan radyasyon değil, Karanlık Çağ hidrojeninin gerilmiş CMB’yi emdiği düşüşleri arıyor olmamızdır.
Böyle bir proje nefes kesici derecede pahalı olacaktır. Kesinlikle yanlış gitmesini isteyeceğiniz bir şey değil. Lunar Surface Electromagnetics Experiment-Night (LuSEE-Night), 3 metrelik (9,8 fit) antenler kullanarak teknolojiyi uygun ölçekte test etmeyi ve tuzakların nerede yattığını görmeyi amaçlayan bir yol gösterici projedir.
Berkeley Lab’dan Dr. Kaja Rotermund yaptığı açıklamada, “Ayın uzak tarafındaysanız, Karanlık Çağlardan gelen bu sinyali tespit etmeye çalışabileceğiniz bozulmamış, radyo-sessiz bir ortamınız var” dedi. Rotermund, her şeyin yolunda gitmesi halinde 2025 yılında Ay yüzeyine yerleştirilecek olan LuSEE-Night antenini inşa eden ekibin bir parçası.
LuSEE-Night için yer bile seçildi. Kredi: Google Earth
“LuSEE-Night, daha önce hiç bulunmadığımız bir konumdan ve daha önce hiç gözlemleyemediğimiz bir frekans aralığından bu tür gözlemler yapıp yapamayacağımızı gösteren bir görev.” Rotermund ekledi.
Projenin adının ikinci yarısı, Güneş’ten gelen parazitin LuSEE-Night’ın Karanlık Çağları yalnızca gerçekten karanlık olduğunda keşfedebileceği anlamına geldiği gerçeğini yansıtıyor. Neyse ki Ay’da bu süre her seferinde iki hafta sürüyor.
Bu da Rotermund’un inşa ettiği aletin -175°C’de (-280°F) çalışması gerektiği anlamına geliyor. Daha da kötüsü, o sırada çalışmıyor olsa bile Ay günü boyunca 140°C (280°F) sıcaklığa dayanması gerekecek.
Ekip lideri Dr. Aritoki Suzuki, “Ay’ın uzak tarafına bilimsel bir alet indirebilmek bile başlı başına büyük bir başarı” dedi. “Bunun mümkün olduğunu gösterebilirsek – oraya ulaşabilir, konuşlandırabilir ve gece hayatta kalabiliriz – bu, topluluk ve gelecekteki deneyler için alanı açabilir.”
Ancak bu sorunların sonu olmayacaktır. Dünya’dan gelen istenmeyen radyo sinyallerini dışarıda tutan aynı Ay kütlesi iletişimi de engelliyor. Her talimatın Ay yörüngesindeki bir uyduya ışınlanması ve ardından yönlendirme doğru olduğunda iniş aracına gönderilmesi gerekecek.
Ancak her şey yolunda giderse, gökbilimciler daha büyük bir şey planlamaya başlayabilirler.
Kaynak:https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Ay’ın Karanlık Yüzünde Yeni Keşif: ‘Hawaii’nin 5 Katı Büyüklüğünde’