Ay’ın Manyetik Tarihi: 2.8 Milyar Yıl Önceki Yeniden Doğuş ve Sonrası
Ay’ın eskiden, jeodinamonun Dünya’nın manyetizmasına güç vermesine benzer şekilde çalışan bir manyetik alanı vardı. Ancak gezegenimizin aksine, Ay katılaştı ve manyetik alan yok oldu. Ancak tamamen yok olmadan önce, Chang’e 6’dan Dünya’ya taşınan kayaların son analizine göre yeniden canlanmış gibi görünüyor.
Bu görev Ay’ın uzak tarafından malzeme getiren tek görevdir. Araç 1 Haziran 2024’te 537 kilometre (334 mil) genişliğindeki Apollo kraterinin içine inmiştir. Bu büyük krater aslında daha da büyük bir çukurda yer alıyor: Ay’ın geçmişini anlamak için büyük ilgi çeken bir alan olan Güney Kutbu-Aitken Havzası.
Chang’e 6, çoğu 2,8 milyar yıl öncesine tarihlenen yaklaşık iki kilogram (4,4 pound) malzeme getirdi. Bu malzeme Ay’daki volkanik faaliyetler hakkında daha fazla bilgi edinmek için kullanıldı, ancak aynı zamanda manyetik alanla ilgili bir sürpriz de içeriyordu.
Önceki kayalar, manyetik alanın 3,1 milyar yıl önce özellikle keskin bir düşüşle azaldığını göstermişti. Araştırmacılar 3 milyar yıl önce manyetik alanın tamamen durana kadar temelde çok küçük olduğunu varsaymışlardı.
Ancak Chang’e 6 örneği 2,8 milyar yıl önce 5 ila 21 mikroteslas arasında bir alan gösteriyor. Bu, gezegenimizin bugünkü manyetik alanının yüzde 10 ila 40’ı arasında ve 3,1 milyar yıl önceki ölçümlerden daha güçlü. Bir şekilde zayıflama bir süreliğine tersine döndü. Asıl soru, nasıl?
Bu verileri Ay’ın çevresindeki diğer bölgelerden gelen kayaların analiziyle birleştiren ekip, 3,5 ila 2,8 milyar yıl önce Ay’ın çok dengesiz bir dinamo yaşadığını öne sürüyor. Sonuç olarak, manyetik alanın gücü azalıp çoğaldı.
Ay’ın manyetik alanının, Ay’ın içinde bir süre var olduğu düşünülen magma okyanusu tarafından yönlendirilmiş olabileceğine inanıyorlar. Alternatif bir teori de bunun Ay’ın çeşitli dönme kuvvetleri arasındaki etkileşimin bir sonucu olduğudur, ancak bu ikisinin bir kombinasyonunun da sebep olması mümkündür. Ay’ın çekirdeğinin kristalleşmesi de bir rol oynayabilir.
Ay’ın geçmişteki manyetizması ve sonunda sona ermeden önce zaman içinde nasıl değiştiği hakkında öğrenilecek daha çok şey olduğu açıktır.
Kaynak: https://www.iflscience.com