Avrupa’nın Son Neandertalleri, Buz Çağı’ndan Sağ Kurtulan Tek Bir Gruptan Türedi
Yeni DNA verileri ve arkeolojik kanıtları birleştiren bir çalışma, Avrupa’daki son Neandertallerin büyük bir nüfus değişimine uğradığını ortaya koydu.
Araştırma, geç Neandertallerin yaklaşık 40.000 yıl önce nihai yok oluşlarından önce büyük ölçüde homojen bir gen havuzunu paylaştığını ve sert Buz Çağı koşullarından sağ kurtulan tek bir yerel gruptan geldiğini gösteriyor.
uluslararası araştırma ekibi, Avrupa Neandertallerinin çarpıcı genetik tarihini inceledi. PNAS dergisinde yayınlanan yeni çalışma , yerel bir grubun yaklaşık 75.000 yıl önce günümüz Fransa’sının güneybatısındaki buzul çağı sığınağına çekilerek şiddetli iklimden kurtulduğunu gösteriyor. Bu dirençli hayatta kalanların soyundan gelenler ise 65.000 yıl önce Avrupa’ya yayıldı.
Genetik açıdan bakıldığında, geç Neandertallerin neredeyse tamamı bu tek soydan gelmektedir.
Profesör Posth, “Verilerimiz, Neandertallerin coğrafi olarak günümüzdeki güneybatı Fransa’ya çekildiğini yeniden yapılandırmamızı sağladı,” diye açıkladı. “Orada, yaklaşık 65.000 yıl önce yeni bir popülasyon ortaya çıktı ve daha sonra tüm Avrupa’ya yayıldı. Bu, İber Yarımadası’ndan Kafkasya’ya kadar şimdiye kadar dizilenen neredeyse tüm Geç Neandertallerin aynı kalıtsal mitokondriyal DNA hattına ait olmasını açıklıyor.”
Neandertal Nüfusunda Yaşanan Şiddetli Darboğaz
Bu tarihi ortaya çıkarmak için araştırmacılar, hücre çekirdeğindeki ana DNA’dan bağımsız olarak kalıtılan mitokondriyal DNA’ya odaklandılar .
Ekip, Belçika, Fransa, Almanya ve Sırbistan’daki altı arkeolojik alandan on yeni Neandertal bireyin mitokondriyal DNA’sını sıraladı. Bunlar, daha önce yayınlanmış 49 Neandertal mitokondriyal DNA örneğiyle birlikte analiz edildi.
“Mitokondriyal DNA, bir insanın tüm genomu kadar genetik bilgi içermez, ancak genellikle daha uzun süre hayatta kalır ve elde edilmesi daha kolaydır,” diyor çalışmanın ilk yazarı Charoula Fotiadou.
Sonuçlar, büyük ölçekli arkeolojik veri tabanı ROAD’dan elde edilen Avrupa’daki Neandertallerin varlığına ilişkin verilerle birleştirildi.
Yaklaşık 75.000 yıl önce yaşanan Buz Çağı’nın sert iklim koşulları, genetik olarak çeşitli Avrupa Neandertal popülasyonlarını ciddi şekilde azalttı.
Bu dönemde arkeolojik alanların sayısı azaldı ve giderek güneybatı Avrupa’da yoğunlaştı. Bu ciddi genetik darboğaz, iklim ısındığında ve popülasyon yeniden arttığında Neandertallerin genetik olarak birbirine çok benzediği anlamına geliyordu.
Nihai Yok Oluştan Önce Hızlı Bir Gerileme
Araştırmacılar ayrıca, mitokondriyal DNA çeşitliliğindeki genetik değişimlerin zaman içinde sabit büyüklükteki bir popülasyonla tutarlı olup olmadığını hesaplamak için istatistiksel bir program kullandılar. Sonuçlar bunun böyle olmadığını gösterdi.
Hesaplamalara göre, Neandertallerin sayısı 45.000 ile 42.000 yıl önce arasında hızla ve keskin bir şekilde azaldı.
Bu hızlı sayı düşüşü, Neandertallerin tamamen yok olup yerini modern insanlara (Homo sapiens ) bırakmasından kısa bir süre önce, yaklaşık 42.000 yıl önce en düşük seviyesine ulaştı . Genetik çeşitliliğin azlığı, yok oluşlarında önemli bir rol oynamış olabilir.
Profesör Posth, “Genetik açıdan bakıldığında, Geç Neandertaller çok homojen bir gruptu,” diye belirtti. “Dolayısıyla düşük genetik çeşitlilik ve muhtemelen küçük grupların daha sonraki izolasyonu, Neandertallerin ortadan kaybolmasına katkıda bulunmuş olabilir.”
Kuralın Nadir İstisnaları
Geç Neandertallerin büyük çoğunluğu bu tek soydan gelirken, son keşifler nadir istisnaları ortaya koymuştur. Fransa’daki Grotte Mandrin’de bulunan ve yaklaşık 50.000 yıl öncesine tarihlenen Thorin lakaplı bir birey, binlerce yıldır izole edilmiş daha eski bir soydan geliyordu. Ancak Thorin, geç Avrupa Neandertalleri için kuraldan ziyade istisna olmaya devam etmektedir.
Bu kapsamlı DNA analizinden elde edilen bulgular, Neandertallerin yok oluşundan önce yaşanan evrimsel gelişmelere dair çok daha net bir tablo sunuyor. Bilim insanları, genetik kanıtları arkeolojik verilerle birleştirerek, en yakın antik akrabalarımızın karmaşık ve çarpıcı demografik tarihini nihayet çözüyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Avrupa’nın Son Neandertalleri, Buz Çağı’ndan Sağ Kurtulan Tek Bir Gruptan Türedi
2000 Yıllık Mermide Düşmanlar İçin “Dersinizi Alın” Mesajı Bulundu