Avrupa’daki Felç Salgını ‘Mide Botoksu’ Prosedürleriyle Bağlantılı
Botulinum zehirlenmesi salgını, hastaların kilo vermelerine yardımcı olmak amacıyla tıbbi bir prosedür uygulandığı Türkiye’deki iki özel hastanede ortaya çıktı.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) tarafından hazırlanan bir rapora göre, şu ana kadar çoğunluğu Türkiye’den olmak üzere bir düzinesi Almanya’da, biri Avusturya’da ve bir diğeri de İsviçre’de olmak üzere toplam 67 botulizm vakası bildirilmiştir.
Henüz herhangi bir ölüm vakası bildirilmemiş olmakla birlikte, daha ağır vakalardan bazıları yoğun bakım tedavisi için hastaneye yatırılmıştır.
Botulizm, Clostridium botulinum bakterisinin neden olduğu felçli bir hastalıktır ve genellikle geçen yazdan beri kaçındığınız kilerin arkasında şişen fasulye konservesi gibi oksijensiz ortamlarda sporlardan büyür.
Hafif vakalarda bulanık veya çift görme, konuşma bozukluğu, mide bulantısı veya ishale neden olabilir. Daha şiddetli zehirlenmeler nefes almayı engelleyebilir ve vakaların yüzde 5 ila 10’unda ölüm meydana gelebilir.
Ancak bu küçük mikrop tarafından salgılanan sinirleri bloke eden toksin zehir, son yıllarda ilaç olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Nörotoksinin dikkatle ölçülen dozlarının vücudun belirli bölgelerine enjekte edilmesi, eğitimli tıp uzmanları için ağrı veya kozmetik sorunlardan sorumlu hedeflenen kasları kapatmanın kullanışlı bir yolu olabilir.
Cildin kırışmasını önleyen kozmetik prosedürlerle kolayca ilişkilendirilen ‘Botoks’ tedavisi, kronik migreni hafifletmekten koltuk altı gibi bölgelerdeki aşırı terlemeyi önlemeye kadar çeşitli başka uygulamalara da sahiptir.
2000’li yılların başında hayvan deneylerinde elde edilen umut verici sonuçların ardından, endoskop aracılığıyla mide duvarına yapılan botulinum toksin A (BTX-A) enjeksiyonları, sindirimi yavaşlatmanın ve ‘tokluk’ hissini biraz daha uzun süre korumanın bir yolu haline gelmiştir.
Dünya çapında giderek artan sayıda klinik, bazen ‘mide botoksu’ ya da ‘gastrik botoks’ tedavileri olarak da adlandırılan bu prosedürleri uygulamaktadır. Bu prosedürler şu ana kadar nispeten güvenli bir seçenek olarak görünmekle birlikte, kilo vermeye yardımcı olarak uzun vadeli etkinlikleri tartışmalıdır.
Elbette, dünyanın en ölümcül zehirlerinden biriyle uğraşırken, mutlak güvenliği garanti etmek zor olabilir. Vücut kütlesinin kilogramı başına bir nanogramın ötesinde ölümcül olduğu düşünülen BTX-A’nın, güvenli ve etkili bir dozunun hesaplanmasında çok fazla kıpırdama alanı yoktur.
Botulinum toksini; aslında her biri kendine özgü potansiyele sahip birkaç farklı maddeden oluşur, bu nedenle standart bir ilaç hazırlarken doğru dengeyi tutturmak önemlidir. Söylemeye gerek yok, bu en iyi onaylı üreticilere bırakılan bir tariftir.
Eğitimli ellerde bile, toksinin bilinmeyen karışımlarını veya onaylanmamış sahte kaynaklarını içeren lisanssız ‘Botoks’ ürünleri, hasta sağlığı için önemli riskler oluşturur.
Bu son salgına neden olacak neyin yanlış gittiğini bilmek zor. Yeterli detaya sahip 63 vakadan 60’ının İstanbul’daki özel bir hastanede işlem gördüğü bilinmektedir.
Üç vaka ise Türkiye’nin İzmir kentindeki ikinci bir özel hastaneyle bağlantılı. Tüm vakalar, bu yıl 22 Şubat ve 1 Mart tarihleri arasında tedavi görmüşlerdir.
Türk yetkililer, tedavide kullanılan ürünlerin ruhsatlı olduğunu ancak mide felci prosedüründe kullanım için onaylanmadığını iddia ediyor. Bu arada faaliyetleri askıya alınan kliniklerin her biri hakkında soruşturmalar devam etmektedir.
ECDC, intragastrik botulinum nörotoksin tedavisi için İstanbul ve İzmir’e seyahat eden herkesi, genel halsizlik ya da nefes alma veya yutma güçlüğü yaşamaları halinde tıbbi yardım almaya teşvik ediyor.
Felç edici toksinin etkilerine maruz kalanların tamamen iyileşmesi aylar sürebilir. Mısır’da 2017 yılında sahte bir BTX-A ilacının neden olduğu botulizm salgınında en az beş kişi hastaneye kaldırılmıştı. Antitoksinlerle tedavi edildikten sonra bile, bu vakadaki hastaların tamamen iyileşmesi 12 hafta kadar sürmüştür.
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Derleyen: Simge Kara
Felçten 9 Yıl Sonra İmplant Yoluyla ‘Ele Hareket Kazandırıldı’