Arkeologlar Asos’ta Tanrıça Athena Resimli 1.700 Yıllık Yüzük Taşı Buldu
Türkiye’deki Assos antik kentinde arkeologlar, kenti koruduğuna inanılan tanrıça Athena’nın tasvir edildiği 1.700 yıllık bir Roma yüzük taşını ortaya çıkardı.
Yüzük taşı MS 2. veya 3. yüzyıla tarihleniyor ve muhtemelen Roma İmparatorluk Dönemi’nde önemli bir şahsiyet tarafından mühür olarak kullanılmış.
İlk olarak Bronz Çağı’nda yerleşilen Assos, yıllardır tarihi ve arkeolojik araştırmalar için önemli bir alan olmuştur. Kent, Yunan ve Roma egemenliği altında gelişen bir merkezdi ve Aristoteles gibi önemli şahsiyetler bir zamanlar burada yaşıyordu.
Nihai çöküşüne rağmen Assos, günümüzde bir polis şehir devletinin en iyi korunmuş örneklerinden biri olmaya devam etmektedir.
Yüzük taşının yanı sıra, araştırmacılar alanda Bizans dönemine ait bir kompleks de dahil olmak üzere başka eserler de ortaya çıkardı. Bu bulgular antik kentin tarih boyunca taşıdığı öneme ışık tutmaya devam ediyor.
Arkeologlar Assos’ta 1.700 Yıllık Athena Yüzük Taşı Buldu
Arkeologlar yaklaşık 40 yıldır Çanakkale’nin Ayvacık ilçesindeki antik kent Assos’un kalıntılarını kazıyor. İlk olarak Tunç Çağı’nda yerleşilen ve daha sonra Yunan ve ardından Roma kontrolüne giren Assos’un, tanrıça Athena’nın koruması altında olduğu ilan edilmiştir.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Profesör Nurettin Arslan, 20 araştırmacıyla birlikte antik kentte arkeolojik kazılar yürütüyor. Ekip son olarak üzerinde Athena resmi bulunan değerli Roma yüzük taşını ortaya çıkardı.
“Bu yılki çalışmalarımız sırasında Ksenedochion yapısında taştan yapılmış değerli bir yüzük taşı bulduk. Bu yüzük taşı, kentin ana tanrıçası Athena’yı ayakta tasvir ediyor” diyor.
Araştırmacılar yüzük taşının, şehrin ilk kuruluşundan çok sonra, MS 2. veya 3. yüzyıla ait olduğunu tahmin ediyor. Gravürü göz önüne alındığında, yüzük taşı muhtemelen yaklaşık 1.700 yıl önce Roma İmparatorluk Dönemi’nde yüksek sosyal rütbeli bir kişiyi tanımlayan bir mühür görevi görüyordu.
“Bildiğimiz kadarıyla bu tür taşlar Roma döneminde oldukça yaygındı, ancak o dönemden önce ve sonra da kullanıldı. Bunun kentin önde gelen bir kişisine ait olduğunu ve mühür olarak kullanıldığını söyleyebiliriz,” diyor Arslan. Bu mühür muhtemelen günümüzdeki bir imza ile karşılaştırılabilir.
Assos Kentinin Köklü Tarihi
Assos’ta insanlara dair en eski kanıtlar Paleolitik döneme, yani yaklaşık 200.000 yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Bronz Çağı’nda yerleşime açılmıştır.
Antik metinlere göre, Yunan şehri Assos resmi olarak M.Ö. 7. yüzyılda Lesbos adasından gelen Methymnians tarafından kurulmuştur.
M.Ö. 6. yüzyıla gelindiğinde Assos, Lidya Krallığı’nın etkisi altına girmiştir. Sonunda Pers İmparatorluğu kenti ele geçirdi, ancak M.Ö. 5. yüzyılda Atina Konfederasyonu’nun bir parçası oldu.
Pers İmparatorluğu daha sonra Büyük İskender’in yükselişine kadar şehri bir kez daha kontrol etti. Sonunda şehir Roma İmparatorluğu’nun mülkiyetine geçti.
Roma egemenliği altında şehir gelişti. Ancak zaman geçtikçe ve Bizanslılar ve Selçuklu Türkleri gibi gruplar tarafından ele geçirildikçe, etkisi ve popülaritesi azaldı.
14. yüzyıla gelindiğinde Assos, Osmanlı Türkleri tarafından fethedilmiştir. Azalan etkisine rağmen Assos, arkeologlar tarafından bilinen en iyi korunmuş polis şehir devleti örneklerinden biri olmaya devam etmektedir.
Roma döneminde bir nüfuz merkezi olarak varlığı, son yıllarda burayı tarihi ve arkeolojik araştırmalar için sıcak bir nokta haline getirmiştir.
Araştırmacılar şimdiye kadar çeşitli tarihsel dönemlere ait eserler ortaya çıkardılar. Arslan ve ekibi, yüzük taşının yanı sıra antik kentin batı kapısı yakınlarında Bizans dönemine ait bir kompleksi de ortaya çıkardı.
“Şu anda batı kapısının hemen arkasında yer alan ve han ya da misafirhane olarak tanımlayabileceğimiz Bizans dönemine ait büyük yapı kompleksinde çalışıyoruz. Her yıl bu büyük yapının bir bölümünü ortaya çıkarıyoruz. Bugün bu mekânlardan birinin içindeyiz. Yapı, her biri kendine özgü işlevlere sahip çok sayıda odadan oluşuyor. Bu yapının işlevini, amacını ve mekânların nasıl kullanıldığını anlamayı hedefliyoruz” dedi.
Bu bulgular, Assos’un arkeolojik araştırmalar ve antik geçmişimize ilişkin anlayışımızın geliştirilmesi açısından ne kadar önemli olduğunu teyit etmektedir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Arkeologlar Asos’ta Tanrıça Athena Resimli 1.700 Yıllık Yüzük Taşı Buldu
8.200 Yıllık Tarihiyle Dünyanın Bilinen İlk Göz Kalemi Türkiye’de Bulundu