Antik Yaşamı Belgeleyen Tarih Öncesi Bir Resim Galerisi
İspanya’daki Zaragoza ve Alicante Üniversitelerinden bir arkeolog ekibi, Doğu İberya kıyısı yakınlarında, bölgedeki diğer tüm alanlardan daha yoğun bir şekilde antik sanat eserleriyle süslenmiş bir mağara keşfetti. İlk tahminlere göre, Cova Dones Mağarası’nda bulunan düzinelerce boyalı ve oymalı resim, 24.000 yıldan daha uzun bir süre önce, Avrupa’nın çoğu hala buzullarla kaplıyken kireçtaşı duvarlarına eklenmiştir.
Arkeologlar Doğu İberya’da Paleolitik Mağara Sanatı Alanını Keşfetti
Çağlar Boyu Mağara Sanatı Koleksiyonu
Cova Dones, İspanya’nın Akdeniz kıyısındaki Valensiya ilinde Millares köyü yakınlarında yer almaktadır. Cova Dones geniş ve derin olup, yeraltında 1.600 feet (500 m) kadar uzanan çok sayıda büyük mağaraya sahiptir.
Eski insan yerleşimi izleri arayan araştırmacılar da dahil olmak üzere kaşifler 19. yüzyıldan beri mağarayı ziyaret ediyor. Ancak Zaragoza Üniversitesinden İspanyol arkeolog Aitor Ruiz-Redondo ile Alicante Üniversitesinden Virginia Barciela ve Ximo Martorell, mağaranın girişinden yaklaşık 1.300 fit (400 m) uzaklıkta bulunan duvarlarda gizlenmiş olan antik sanat eserlerinden bazılarını nihayet 2021 yılında gözlemledi.
Dr. Martorell ve Dr. Barciela süslemeli bir panelin 3D taramasını inceliyor
Araştırmacılar başlangıçta bir duvarda, mağara tabanından topladıkları kırmızı kille boyanmış dört silik resim tespit etti. Bu heyecan verici keşif onları oldukça memnun etmişti ancak 2023’te alanda yapılan daha kapsamlı bir araştırma mağaranın derin duvarlarında 100’den fazla resmin varlığını ortaya çıkardığında bu memnuniyet yerini coşkuya bıraktı.
Bu resimler, Avrupalı mağara sanatçılarının olağan tercihleri olan hayvan ve geometrik figürlerin bir karışımını içeriyordu.
Çalışmanın yazarları, keşifleri hakkında Antiquity’de yeni yayımlanan makalelerinde “Tasvir edilen hayvanlar yedi at, yedi hind (dişi kızıl geyik), iki yaban öküzü, bir geyik ve iki belirsiz hayvandır.” diye yazdılar. “Sanatın geri kalanı geleneksel işaretlerden (dikdörtgenler, kıvrımlar), birkaç ‘makarna’ panelinden (yumuşak bir yüzey üzerinde sürüklenen parmaklar veya aletlerle yapılan ‘flutingler’), izole çizgilerden ve kötü korunmuş tanımlanamayan resimlerden oluşuyor.”
Cova Dones mağarasında bulunan boyalı bir yaban öküzü başı
Paleolitik mağara sanatçıları tarafından yaygın olarak resmedilen hayvanlar, Üst Paleolitik dönemde (50.000 ila 12.000 yıl önce) Avrupa topraklarında yaşayan avcı-toplayıcı gruplar için besin ve diğer hammadde kaynaklarıydı. Geometrik şekillerin anlamları daha belirsizdir ancak eski ruhani inançlarla ilgili oldukları ve değişen bilinç durumlarını araştıran şamanlar tarafından görülen görüntülere dayanıyor olabilecekleri öne sürülmüştür. Bu tür durumlara, duyusal yoksunluk koşullarında karanlık mağaraların içinde ulaşmak daha kolay olurdu.
Görüntülerin çoğu (80’den fazlası) boyanmış, geri kalanı ise mağaranın yumuşak kireçtaşı duvarlarına kazınmış ya da oyulmuştur. Bu resimlerden sorumlu kişiler, Paleolitik dönem mağara sanatı için olağan bir tercih olan kırmızı aşı boyası kullanmak yerine, Cova Dones’in içinde bol miktarda bulunan kırmızı kili hasat etmişlerdir. Kırmızı kil, Avrupa’nın diğer bölgelerinde birkaç mağara sanatçısı tarafından kullanılmış olsa da bu seçim bölge için nadir bir durumdu.
Cova Dones Sanatının Tarihlendirilmesi
Mağara resimlerinin yaşını ortaya koyan en önemli ipuçlarından biri mağara ayılarının geride bıraktıklarıdır. Paleolitik Avrupa’nın soyu tükenmiş bu sakinleri mağaranın çeşitli noktalarında duvarlara çizik izleri bırakmış, bu izlerden bazıları mağara sanatçıları tarafından yapılmış birkaç parmak darbesini kapatmıştır. Mağara ayısının soyu yaklaşık 24.000 yıl önce tükendiğinden, arkeologlar mağara resimlerinin en az bu kadar uzun zaman önce yapılmış olması gerektiğini biliyorlar.
Biçimsel açıdan bakıldığında bu resimler ve motifleri, Avrupa’nın başka yerlerinde bulunan ve MÖ 22.000 ila 19.000 yılları arasına tarihlenen mağara resimlerine benzemektedir. Dolayısıyla bu resimlerin, Son Buzul Maksimum döneminde yaşanan aşırı sıcaklık ve kuraklıkların batı ve kuzey Avrupa’nın büyük bölümünü yaşanmaz hale getirdiği Üst Paleolitik dönemin orta yıllarında yapılmış olması gerekiyor.
Keşfedilen resimlerin çokluğuna ek olarak, Cova Dones’teki buluntular başka bir nedenden dolayı da son derece önemlidir ve bu da kesin coğrafi konumlarıdır. Avrupa’da bulunan mağara resimlerinin büyük çoğunluğu, Fransa’nın güney yarısını ve İspanya’nın kuzeyini kapsayan Franko-Kantabria bölgesinde keşfedilmiştir. Buna karşılık, İspanya’nın doğusunda şimdiye kadar 10’dan az doğrulanmış mağara resmi alanı bulunmuştur; bu da Üst Paleolitik Çağ’ın mağara resmi kültürünün büyük ölçüde diğer bölgelerle sınırlı olduğunu göstermektedir.
Ancak Cova Dones’te geride bırakılan antik mağara görüntülerinin inanılmaz cömertliği bu varsayımla açıkça çelişiyor. Bölgede hala çok fazla alan olmasa da, bu mağara kıtanın herhangi bir yerinde bulunan en kapsamlı mağara resimleri ve gravür koleksiyonlarından birini içermektedir.
Kil ile boyanmış at başı
Antik Yaşamı Belgeleyen Tarih Öncesi Bir Resim Galerisi
Cova Dones’te bulunan resim galerisi, karmaşıklığı ve çeşitliliğiyle dikkat çekicidir. İber Yarımadası’nda benzer bir motif yelpazesi sergileyen tek mağara, 2015 yılında antik sanat eserlerinin kapsamlı örneklerinin keşfedildiği kuzey İspanya’daki Axturra’dır. Ancak burada toplamda sadece 70 kadar resim bulunmuştur ve bunlar da sadece MÖ 12.500 yıllarına tarihlenmektedir.
Cova Dones’teki arkeolojik çalışmaların en ilgi çekici yanı, daha yeni başlıyor olması. Yaklaşık bir milin üçte biri veya yarım kilometre derinliğe ulaşan bu mağara çok büyüktür ve duvarlarının birçoğu insan faaliyeti izleri açısından henüz tam olarak incelenmemiştir.
Arkeologlar mağarayı tepeden tırnağa taramayı bitirdiklerinde, mağara sanatçılarının bölgeyi nesiller boyunca tuval olarak kullandıklarını ve geride uzun süre önce yok olmuş tarih öncesi kültürlerin inanç sistemleri ve yaşam tarzları hakkında büyüleyici ayrıntılar ortaya çıkaracak zengin resim koleksiyonları bıraktıklarını keşfedebilirler.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Derleyen: Simge Kara
İspanya’da Eşi Görülmemiş 24.000 Yıllık Paleolitik Sanat Mabedi Bulundu