Antik Tıp: En Eski Ameliyat Neydi?
Yaklaşık 30.000 yıl önce Borneo’da antik bir cerrah, bacağından ciddi şekilde yaralanmış bir çocuk üzerinde çığır açan bir ameliyat gerçekleştirdi. Muhtemelen taştan yapılmış ilkel aletler kullanarak, çocuğun bacağındaki kemikleri ustalıkla kesmişler ve ölümcül kan kaybını veya şoku önlemek için hassas dokular arasında gezinmişlerdir. Bilinen en eski cerrahi prosedür olarak kabul edilen bu olağanüstü başarı, insanlığın tıbbi uygulamalardaki ilerlemesine dair önceki tahminlerin de ötesine geçmektedir.
Bu keşiften önce, büyük tıbbi yeniliklerin yaklaşık 7000 yıl önce yerleşik tarım toplumlarıyla birlikte ortaya çıktığına inanılıyordu. Ancak Borneo’daki bulgu bu düşünceye meydan okumakta ve ileri tıp bilgisinin çok daha önce var olduğunu göstermektedir. Titizlikle gömülmüş ampute kalıntılarından elde edilen kanıtlar, kasıtlı ve yetenekli cerrahi müdahaleyi ortaya koymakta ve antik çağlarda daha önce tanınmayan bir tıbbi uzmanlık düzeyine işaret etmektedir.
Bu keşif, tıbbi uygulamaların kökenlerinin yeniden değerlendirilmesine yol açmaktadır. Diğer homininler arasında cerrahi prosedürler ya da tıbbi tedavilere dair kesin kanıtlar bulmak zor olsa da, insan olmayan hayvanlarda, özellikle de şempanzelerde kendi kendine ilaç tedavisine dair gözlemler, Homo sapiens’ten önceki tıbbi davranışların evrimsel kökenlerine işaret etmektedir. Bu keşifler, insanoğlunun yaratıcılık, beceriklilik ve merhamet gibi kalıcı özelliklerine ışık tutarak, tıp uygulamasının insanlık kadar eski olabileceğini düşündürmektedir.
Üstteki resim: Sol: Borneo, Endonezya’daki 29000-MÖ ampüte Liang Tebo gömü özellikleri: a) Tek bir yetişkin inhumasyonu (TB1); kafatası ölçek çubuğunun sağındadır; Orta: Kayıtlardaki en eski ampüte olan Tebo1’in sanatçı izlenimi; Sağ: Sol tibia ve fibulanın cerrahi olarak ampute edilmiş bölgesi, ampütasyon kanıtlarını gösteriyor. Kaynak: Maloney, et al. / Nature; Jose Garcia (Garciartist) ve Griffith Üniversitesi / Nature; Maloney, et al. / Nature
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Derleyen: Figen Berber
Daha Fazla:
Türkiye’nin Antik Trak kenti Heraion’da 2800 Yıllık “Trak Tıp Merkezi” Ortaya Çıkarıldı
2021 yılında bir araştırma ekibi, Türkiye’deki antik Trakya kenti Heraion Taykhos’ta 2800 yıllık bir tapınak keşfetti. Tapınağın içinde, araştırmacıların “antik uyuşturucu üretim alanı” olarak adlandırdığı bir bölgeye giden bir su sistemi tespit edildi.
Trak Kenti Heraion Teihos Kazısı
Türkiye’nin Antik Trak kenti Heraion’da 2800 Yıllık “Trak Tıp Merkezi” Ortaya Çıkarıldı