Antik Maya Topraklarında Beklenmedik Bir Tehlikenin Gizlendiği Keşfedildi
Arkeologlar tarafından yönetilen uluslararası bir bilim insanları ekibi, Maya şehirlerinin topraklarında beklenmedik bir tehlikenin gizlendiğini gösterdi. Topraklar civa ile kirlenmiş. Bu kontaminasyon, MS 250 ile 1100 yılları arasında Klasik döneme ait cıva ve cıva içeren Maya ürünlerinin sık kullanımından kaynaklanmaktadır.
900 yıldan fazla bir süre sonra, Maya şehirlerindeki toprak cıva kirliliği nedeniyle tehlikeli olmaya devam ediyor
Bu kirlilik, bazı yerlerde o kadar şiddetlidir ki, bugün bile tedbirsiz arkeologlar için potansiyel bir sağlık tehlikesi oluşturmaktadır.
Araştırmanın baş yazarı Duncan Cook, “Çevresel cıva kirliliği, modern kentsel alanlarda ve endüstriyel alanlarda yaygın olarak görülüyor. Mayaların yüzyıllardır neden cıva kullandığını açıklamak zor.” diyor.
Antik antropojenik kirlilik
Bilim insanları, ölçümlerin mevcut olduğu klasik dönem bölgelerinde – modern Meksika’da Chunchumil, Belize’de Marco Gonzalez, Chanbi ve Aktunkan, Guatemala’da La Corona, Tikal, Peten Itza, Piedras Negras ve Cancuen, Honduras ve Serena’da Palmarejo, El Salvador’da Mezoamerikan “Pompeii” – Chanbi hariç her yerde cıva kirliliği bulunur, diyor.
Konsantrasyonlar, Aktunkan’da 0.016 ppm’den Tikal’de inanılmaz bir miktar olarak 17.16 ppm’ye kadar değişmektedir. Tortudaki cıva için toksisite eşiği (TET) 1 ppm olarak tanımlanır.
Neden Mayalar cıva kullandı?
Bu tarih öncesi cıva kirliliğine ne sebep oldu? Yazarlar, Guatemala’daki Quiricua, Honduras’taki El Paraiso ve Orta Meksika’daki Teotiucan’ın eski çok ırklı metropolü gibi birkaç Maya bölgesinde “temel” (yani sıvı doğal) cıva ile doldurulmuş mühürlü kapların bulunduğunu vurgulamaktadır. Bölgedeki diğer yerlerde arkeologlar, çoğunlukla mineral olan zinoberden yapılmış cıva içeren boyalarla boyanmış nesneler buldular.
Yazarlar, antik Maya’nın dekorasyon için sıklıkla zinober ve cıva içeren boyalar ve tozlar kullandığı sonucuna varmıştır. Bu cıva daha sonra teraslardan, zeminlerden, duvarlardan ve seramiklerden sızabilir ve toprağa ve suya sızabilir.
“Mayalar için nesneler kanda bulunan chulel veya ruh gücünü içerebilir. Bu nedenle, zinober’in parlak kırmızı pigmenti paha biçilmez ve kutsal bir maddeydi, ancak onlar için bunun ölümcül olduğu da bilinmiyordu ve mirası antik Maya yerleşimlerinin etrafındaki topraklarda korunuyor.”
Maya bölgesinin çoğunun altında yatan kireçtaşında cıva nadir olduğu için, bilim insanları temel cıva ve zinoberin antik Maya dünyasının kuzey ve güney sınırlarındaki bilinen yataklardan çıkarılmış ve ithal edilmiş olabileceğini düşünüyorlar.
Cıva tehlikesi
Bütün bu cıva, antik Maya için bir sağlık tehlikesiydi. Örneğin, kronik cıva zehirlenmesinin etkileri arasında merkezi sinir sistemi, böbrekler ve karaciğerde hasarI, titreme, görme ve işitme bozukluğu, felç ve zihinsel sorunlar yer alır. Tikal’in son Maya hükümdarlarından biri olan ve MS 810 civarında hüküm süren Dark Sun, fresklerde ölümcül morbid obez olarak tasvir edilmiştir. Obezite, kronik cıva zehirlenmesinin neden olabileceği metabolik sendromun bilinen bir sonucudur.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Antik Maya Topraklarında Beklenmedik Bir Tehlikenin Gizlendiği Keşfedildi
https://www.bizsiziz.com/on-bin-yillik-antik-mezarda-dunyanin-en-eski-ana-kucagi-kaniti-bulundu/