Antik Çocuk Mezarında 9.000 Yıllık Muhteşem Kolye Bulundu
Arkeologlar, yaklaşık 9.000 yıl öncesine ait bir çocuğun kalıntılarını binlerce boncukla birlikte bugünkü Ürdün topraklarında gömülü olarak buldular.
Fransa’daki Côte d’Azur Üniversitesi’nden arkeolog Hala Alarasi liderliğindeki uluslararası bir ekibe göre, çenesinin şekline bakılırsa çocuk muhtemelen sekiz yaşlarında bir kız çocuğuydu.
Kalan kemikler zaman içinde hasar görmüş ve çocuğun yaşam tarzı hakkında çok az şey biliniyor.
Çocuğun kim olduğuna ve içinde yaşadığı toplumun kültürünün nasıl olduğuna dair tek ipucu olan boncuklar, bir zamanlar Baja olarak bilinen bu Neolitik köyde yaşayan insanların çocuklarını gömerken büyük özen gösterdiklerini düşündürüyor.
Mezardaki 2.500’den fazla boncuktan (kalsit, turkuaz ve hematitten yapılmış) çoğu kırmızıya boyanmış ve çocuğun göğsünden ve boynundan aşağı dökülmüştü.
Karmaşanın arasında silik de olsa bir desen vardı. Bir sıradaki her on disk şeklindeki boncuğun yanında iki tane boru şeklinde boncuk vardı.
Bu kadar dikkatli bir yerleştirme, boncukların bir araya getirilmesini, çocuğun kıyafetine dikilmesini veya vücudunun bir yerine asılmasını gerektirmiş olmalı. Alarasi ve ekibi cevabı çocuğun boynunun arkasında buldu. İnci benzeri bir yüzük ve birkaç boncuğun hâlâ bağlı olduğu çift delikli bir kolye ucu buldular. Bilim adamları, boncuk boncuk özenle yerleştirilmiş birkaç boncuktan oluşan muhteşem süslemeyi geri getirdiler.
Baja’da muhtemelen MÖ 7400 ile 6600 yılları arasında yerleşim olmuştur. Köy küçüktür ancak arkeolojik alanlarla doludur. Dağ platosuna ancak bir dizi dolambaçlı vadiden ve dikey kaya oluşumlarından geçilerek ulaşılabilmektedir.
Bununla birlikte, bu antik köyde yaşamış olan insanların hepsi buraya gömülmemiştir.
Baja evlerinin altında, çok sayıda mezar eşyasıyla birlikte gömülmüş, çoğu bebek ve çocuk olmak üzere yalnızca birkaç mezar bulunmuştur.
2018 yılında arkeologlar, antik bir köy odasının altında sekiz yaşında bir kız çocuğunun mezarını keşfetti. Titizlikle yürütülen kazının sonuçları şimdi yayımlandı.
Alarasi ve meslektaşlarına göre, çocuğun gömüldüğü boncukların “cesedin çürümesinden sonra yavaş yavaş parçalanan ve bozulan süs eşyalarının bir parçası” olduğu açıktır. Kolyenin, Doğu Akdeniz’den Batı Asya’ya uzanan tarihi bir bölge olan Levant’ta bulunan diğer tüm kolyelerden farklı olduğunu da eklediler.
Renklerin uyumu ve boncukların özenli simetrisi büyük bir zenginlik ve refahtan söz ediyor. Ancak araştırmacılara göre bu süslemenin gerçek şaheseri inci istiridye yüzüğüdür. Büyük, son derece narin ve muhtemelen bir zamanlar yanardöner renklerle parlıyordu. Yüzeyi, ince dantel ve telkari desenleriyle dikkatlice ve ustalıkla oyulmuştur.
Çalışmanın yazarları “estetik duygusu tartışılmaz” diye yazıyor.
Boncukların çokluğu, karmaşık organizasyonu ve eserin uyumu ve güzelliği Mezopotamya ve Mısır’da daha sonra bulunan süs eşyalarını anımsatmaktadır.
Kolye, bu çok daha eski Levanten köyünde öne çıkmaktadır.
Titiz analizlerimiz, Neolitik dönemin en eski ve en etkileyici süs eşyalarından birini yeniden ziyaret etmemizi sağladı.” Özenli tasarımlarına rağmen bu kolyeler takas ya da ticaret amacıyla değil, bir çocuk cenazesinin parçası olarak yapılmıştır ve dönemin kültürel uygulamalarına dair önemli bir tanıklıktır.”
Kolyeler şu anda Ürdün’deki Yeni Petra Müzesi’nde sergileniyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Antik Çocuk Mezarında 9.000 Yıllık Muhteşem Kolye Bulundu
Dünyanın En Eski Genom Dizilimi ‘Zlati Kuni’ Adlı Bir Kadının Yüzünü Yeniden Yapılandırdı.