Antarktika’da Gökyüzünden Gelen Gizemli Misafirler: Meteoritlerin Kayboluşu

Antarktika'da Gökyüzünden Gelen Gizemli Misafirler: Meteoritlerin Kayboluşu

Antarktika’da Gökyüzünden Gelen Gizemli Misafirler: Meteoritlerin Kayboluşu

Antarktika, bir yıldız tozu harikalar diyarıdır.

Orada, buzun ve karın bozulmamış beyazlığının ortasında, bilim insanları belki de milyonlarca yıl boyunca Dünya’ya düşmüş 48.000’den fazla meteoru çıkardılar.

Ancak rezervuar sonsuza kadar dayanmayacak. Yeni analizler, ısınan sıcaklıkların buzu yumuşattığını ve bunun da göktaşlarının ulaşamayacağımız derinliklere batmasına yol açtığını gösteriyor.



Önümüzdeki on yıllar boyunca yılda yaklaşık 5.000 meteorit kaybedebiliriz – Güneş Sistemi’nin ve potansiyel olarak yıldızlararası uzayın bir arşivi sonsuza dek yok oluyor.

Meteoritler Samanyolu’ndaki küçük köşemizi incelemek için eşsiz bir kaynaktır. Güneş Sistemi’nin ilk günlerinde oluşmuş asteroit parçalarından ya da başka bir gezegenin veya kendi Ay’ımızın kopup bize doğru savrulan parçalarından oluşurlar. Hatta bazıları Güneş Sistemi’nden tamamen önce oluşmuş yıldızlararası materyaller de içeriyor.

Gökyüzünden durmaksızın serpilen binlerce ton uzay tozuna ek olarak, bu kaya parçaları da Dünya’ya düzenli olarak düşmektedir. Antarktika’ya düşme olasılıkları başka bir yere düşme olasılığından daha fazla değildir, ancak nispeten özelliksiz, donmuş bir çorak arazi avlanmak için ideal bir noktadır.

Burada, koyu renkli kaya parçaları ile beyaz buz arasındaki kontrast meteorların bulunmasını çok daha kolay hale getirir. Ayrıca buzun üzerinde çok fazla karasal taş bulunmaz, bu nedenle bir taş bulursanız, bunun uzaydan gelmiş olma ihtimali yüksektir. Son olarak, soğuk ve kuru çöl ortamı meteoritlerin Antarktika’da daha iyi korunduğu anlamına gelir, bu nedenle bir meteorit bir süredir orada duruyor olsa bile, muhtemelen iyi durumda olacaktır.

Meteoritlerin Antarktika’da bozulmadan bulunma olasılığı daha yüksek olduğundan, burada bulunan nesneler bize sadece diğer dünyalar veya Güneş Sistemi’nin ilk dönemleri hakkında bilgi verebilecek küçük veri tabanları oluşturmuyor. Bilim insanlarının meteorların dünyamıza çarpma hızını anlamalarına yardımcı olabilirler ki bu da Dünya’yı potansiyel olarak tehlikeli çarpmalara karşı savunmak söz konusu olduğunda son derece önemlidir.

Bilim insanları her yıl Antarktika’dan ortalama 1.000 kadar meteor çıkarıyor. Kısa bir süre önce, Université libre de Bruxelles’den buzulbilimci Veronica Tollenaar ve ETH Zürich’ten Harry Zekollari liderliğindeki bir bilim ekibi, bu kayaların en çok nerede bulunabileceğine ve kaç tanesinin beklediğine dair bir harita hazırladı ve 300.000 ila 850.000 arasında meteorun donmuş kıtayı süsleyebileceğini ve bunların çoğunun bir milyon yaşında olduğunu tespit etti.

Şimdi araştırmacılar çalışmalarını bir adım öteye taşıyarak, bu meteorların ne kadar süre toplanmayı bekleyeceğine dair yeni tahminlerde bulundular. Tahminler pek de iyi değil.

Önceki çalışmalara dayanarak, Antarktika meteoritlerinin konsantrasyonunun sıcaklığa karşı inanılmaz derecede hassas olduğunu biliyoruz. Ekibin önceki araştırmaları, yüzey sıcaklıklarının -9 santigrat dereceyi (15,8 Fahrenheit) kısa süreler için bile aştığı yerlerde neredeyse hiç meteor bulunmadığını gösterdi. Modelleme ayrıca meteoritlerin -10 santigrat derecenin (14 Fahrenheit) üzerindeki sıcaklıklarda buzun içine batabileceğini göstermiştir.

Araştırmacılar, mevcut ve öngörülen ısınma oranlarında sıcaklıklar arttıkça buzun altında ne kadar göktaşının kaybolacağını ölçmek için bir makine öğrenimi algoritması kullandılar. Araştırmacılar, muhafazakâr ısınma oranlarında bile yılda binlerce meteor kaybedeceğimizi buldular.

Isınmanın sanayi öncesi seviyelerin 2,7 °C üzerine çıkmasını öngören mevcut emisyon politikaları altında, Antarktika’daki meteoritlerin yüzde 28 ila 30’u 2050 yılına kadar kaybolabilir. Bazı bölgelerde bu miktar yüzde 50’ye kadar çıkabilir. 2100 yılına kadar sanayi öncesi seviyelerin 5,2°C üzerine çıkılmasını öngören daha yüksek emisyon senaryolarına göre ise Antarktika’daki meteoritlerin yüzde 76’sı önümüzdeki on yıllarda buzun altına gömülecektir.

Araştırmacılar makalelerinde “Antarktika meteoritlerinin süregelen kaybı iklim değişikliğinin bir sonucudur” diye yazıyor.

“Tüm meteoritlerin hızlı ve amaçlı bir şekilde toplanması, her bir ilave örneğin içerdiği Güneş Sistemimiz hakkındaki bilgilerin korunması için gereklidir: örneğin, su ve organik madde iletimi yoluyla Dünya’da yaşamın ortaya çıkışı ve Ay’ın nasıl oluştuğu hakkında bilgiler. Ortak bir çaba, şu anda buz çekirdeği araştırmalarında yapılana benzer bir ruha sahip olacaktır; burada kaybolan, ancak benzersiz buzullardan toplanan buz örnekleri – kalan birkaç tropikal buzul gibi – uzun vadeli arşivlerde saklanmaktadır.

“Ancak sonuç olarak, Antarktika’da kalan kurtarılmamış meteoritleri korumanın tek yolu sera gazı emisyonlarını hızla azaltmaktır.”

Derleyen: Deniz KAFKAS

Kaynak: Antarktika’da Gökyüzünden Gelen Gizemli Misafirler: Meteoritlerin Kayboluşu

Europa’da Gizemli Dumanlar: Hayat İşareti mi Yoksa İllüzyon mu?

Europa’da Gizemli Dumanlar: Hayat İşareti mi Yoksa İllüzyon mu?

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar