Antarktika Kıyılarında ‘Garip’ Hayvanlar Bulundu
Antarktika’nın derinlikleri şaşırtıcı yaşam formlarını saklıyor. Nitekim 2025 baharında bilim insanları Güney Okyanusu’nun dibinden “kobaylar”, avuç içi büyüklüğünde örümcekler ve bir araştırma gemisinin üzerine yumurtlayan bir kelebek salyangozu çıkardılar.
RSV Nuyina araştırma gemisi Denman Buzulu’na gitti ve Antarktika’daki en sıra dışı keşif gezilerinden birinin sahası oldu. Böylece, okyanus ısınmasının eriyen buzlar üzerindeki etkisini araştıran Avustralyalı bir bilim insanı, aynı zamanda 2025 baharında düzinelerce garip deniz canlısı keşfetti.
Bu canlılardan bazıları daha önce bilim tarafından bilinmiyor olabilir.
Antarktika’da bulunan garip deniz canlıları
Antarktika kıyılarında yakalananlar arasında, 4 ila 15 santimetre uzunluğunda yumuşak pembemsi canlılar olan “deniz domuzları” (sea pigs) da var (bu makalenin ilk fotoğrafında).
Bunlar 6 kilometreye kadar derinliklerde yaşayan bir tür deniz hıyarıdır.
Organik tortu – “deniz karı” – ile beslenirler ve takma adlarını şişkin vücutları ve domuz yavrusuna benzeyen kısa bacakları nedeniyle almışlardır.
Diğer buluntular arasında 50 cm uzunluğa varan dev deniz örümcekleri ve yemek tabağı büyüklüğünde denizyıldızları yer almaktadır.
Deniz örümcekleri bildiğimiz anlamda örümcek değil, yengeçlerle akraba olan ayrı bir eklembacaklı grubudur.
Küçük vücutları nedeniyle, bağırsaklar ve hatta cinsiyet bezleri de dahil olmak üzere deniz örümceklerinin organları kısmen uzuvlara yerleştirilmiştir.
Bilim insanları bu keşfi nasıl yaptı?
Çalışma, toplanan organizmaları canlı ve bozulmamış halde tutmanın mümkün olduğu bir deniz suyu tankı olan “ıslak oda” sayesinde mümkün oldu.
Bu oda sayesinde bilim insanları okyanusun derinliklerinden gelen deniz kelebeği ya da yüzen salyangoz gibi çok kırılgan canlıları inceleyebildi.
Bilim insanları deniz kelebeğine “Clio” adını taktı: yumurtalarını doğrudan gemideki akvaryuma bıraktı ve araştırmacılara ilk kez alışılmadık bir organizmanın gelişimini gözlemlemek için eşsiz bir fırsat verdi.
“Ekip inanılmaz derecede hevesli. Deniz kelebeğimiz Clio’yu izliyor ve onunla ilgileniyoruz – ve o şimdiden daha önce bilimden saklanan sırları açığa çıkarıyor” diyor CSIRO ve AAPP’den oşinograf Laura Erais Borreguero.
Görevin kapsamı ve önemi
Antarktika yakınlarındaki 60 günlük keşif gezisinin temel amacı, Doğu Antarktika’da en hızlı yok olan buzul olan Denman Buzulu’nun erimesini incelemek.
Uzmanlar, okyanusun buz tabakasını nasıl etkilediğini anlamak için sahanlığın yakınındaki suyu analiz etmek gerektiğini söylüyor: sıcaklığı, tuz seviyeleri, oksijen doygunluğu ve metal içeriği.
“Sistem değişiyor. İnsanlık için değişiklikleri gözlemlemek ve iklim krizine yönelik uyum ve hafifletme stratejilerimizi bilgilendiren iklim modellerini sürekli kontrol etmek hayati önem taşıyor.”
RSV Nuyina sadece yeni türler keşfetmekle kalmadı, aynı zamanda bilime Güney Okyanusu’nun ne kadar hızlı değiştiğini ve bunun küresel iklim sistemi üzerinde ne gibi etkileri olacağını daha iyi anlama şansı verdi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Antarktika Kıyılarında ‘Garip’ Hayvanlar Bulundu
Nesli Tükenmekte Olan Dev Ayçiçeği Denizyıldızı Kendine Bir Sığınak Buldu