Anoreksiyanın Beyindeki Gizemli Bağlantısı Ortaya Çıktı!
Bir hayvan çalışması, anoreksiya nervozanın beyindeki belirli bir kimyasalın ‘körelmiş’ salınımıyla bağlantılı olabileceğini öne sürüyor. Bu iç burkan yeme bozukluğu, beyindeki asetilkolin adlı nörotransmitterdeki eksiklikle ilişkilendirilebilir.
Montreal’deki McGill Üniversitesi’nde sinirbilimci olan Mathieu Favier ve meslektaşları, yayınladıkları makalelerinde bu çalışmanın, anoreksiya ve madde kullanım bozuklukları olan bazı kişilerde bulunan nadir bir genetik varyantı barındıracak şekilde tasarlanan erkek fareler üzerinde yapıldığını belirtiyor. Bu genetik varyant, beynin öğrenilmiş davranışlar, istek ve ödülle ilgili bir bölümü olan striatumdaki asetilkolin eksikliği ile bağlantılıdır.
Çalışmada, Alzheimer hastalığı için onaylanmış bir ilacı kullanarak asetilkolin seviyelerini eski haline getirmenin potansiyel bir tedavi olabileceği öne sürülüyor. Ancak, bu tedavinin başka tür terapilerle desteklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Favier ve meslektaşları, SLC17A8 geninin p.T8I varyantını taşıyan bireylerde anoreksiya ve madde kullanım bozuklukları arasındaki bağlantıyı araştırdı. Bu varyant nadirdir ve çalışmada 793 vakanın sadece 9’unda bulunmuştur. Bu nedenle, sonuçların bu bozukluklara sahip herkes için geçerli olmayabileceği unutulmamalıdır.
Anoreksiya ve madde kullanım bozuklukları, kırılması zor alışkanlıklar ve beynin ödül sistemiyle ilişkilidir. Genetiği değiştirilmiş farelere, asetilkolini parçalayan enzimi engelleyen bir Alzheimer ilacı olan donepezil verilmiş ve bu ilacın farelerde normal yeme davranışlarını geri getirdiği gözlemlenmiştir.
Araştırmanın kıdemli yazarı McGill Üniversitesi sinirbilimcisi Salah El Mestikawy, “Farelerde anoreksiya benzeri davranışı tamamen tersine çevirdiğini gördük ve bunun potansiyel olarak anoreksiya nervozanın ilk mekanizma temelli tedavisini sunabileceğine inanıyoruz” diyor. Ayrıca, Kanada’da yapılan bir pilot çalışmada on hastanın düşük dozda donepezil ile tedavi edildiği ve randomize kontrollü çalışmaların planlandığı belirtiliyor.
Bu bulgular, anoreksiyanın tedavisine yardımcı olabilecek bir ilacın ufukta olabileceğine dair ihtiyatlı bir umut sunuyor. Ancak, bu denemeler tamamlanana kadar bulguların insanlara ne kadar iyi tercüme edildiğini ve asetilkolin seviyelerini geri kazanmanın etkili bir tedavi stratejisi olup olmadığını bilemeyeceğiz.
Yeme bozuklukları çoğunlukla kadınları etkilediğinden, çalışmada erkek fareler kullanılmıştır; dolayısıyla cinsiyete dayalı bazı farklılıklar hesaba katılmamış olabilir. Ayrıca donepezil’in bilinen bazı ciddi yan etkileri de bulunmaktadır. Bu nedenle, klinik deneylerde ilacın sadece düşük dozları test edilecektir.
Birçok akıl hastalığında olduğu gibi, anoreksiya gibi durumların biyolojik faktörleri ile psikolojik yönleri arasındaki çekişme göz önünde bulundurulmalıdır. 2019 yılında bilim insanları, anoreksiya nervozalı hastalardan alınan DNA örneklerini analiz ettikten sonra anoreksiya ile ilişkili sekiz genetik belirteç tespit ettiler. Bu biyolojik temellerin bulunması, ruh sağlığı sorunlarıyla ilişkili damgalanmanın azaltılmasına yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, mevcut bakım standardı olan davranışsal terapiler, yeni tedavi yöntemleri araştırılsa bile hastalara yardımcı olmaya devam edecektir.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Anoreksiyanın Beyindeki Gizemli Bağlantısı Ortaya Çıktı!
Şaşırtıcı Etki: Sağlıklı Bağırsak Mikrobiyotası Olanlar Daha Adil Davranıyor
Şaşırtıcı Etki: Sağlıklı Bağırsak Mikrobiyotası Olanlar Daha Adil Davranıyor