And Dağları’nda Devasa Antik Av Tuzakları Ortaya Çıkarıldı
Uydu görüntüleri, Şili’nin kuzeyindeki And Dağları’nda 76 adet özenle hazırlanmış taş av tuzağı ve daha önce bilinmeyen yüzlerce yerleşim yerini ortaya çıkardı. Bu bulgular, araştırmacıların insanların tarımsal tarıma geçtiğine inanmalarından binlerce yıl sonra bile avcılık ve yiyecek toplamanın toplum yaşamının merkezinde yer almaya devam ettiğini gösteriyor. Bu keşif, antik toplulukların MÖ 8000’den 18. yüzyıla kadar avcılık ve toplayıcılık uygulamalarını sürdürdüklerini gösteriyor.
Exeter Üniversitesi’nden Dr. Adrián Oyaneder, halka açık uydu verilerini kullanarak Camarones Nehri Havzası’nın 4.600 kilometrekarelik bir alanını inceledi ve daha önce arkeolojik olarak çok az ilgi gören yüksek bölgelere odaklandı. Dört ay süren analizinde, çok sayıda arkeolojik ilgi alanı tespit etti ve sonuçları Antiquity dergisinde yayımlandı. Araştırma, Güney Amerika yayla topluluklarındaki geçim geçişlerinin zaman çizelgesi hakkında uzun süredir kabul gören varsayımları sorguluyor.
Chacus olarak bilinen V şeklindeki av tuzakları, çeşitli And toplulukları tarafından avlarını, özellikle de alpakaların yabani akrabaları olan vikunyaları yönlendirmek için kullanılıyordu. Bu bulgular, araştırmacıların insanların MS 650 civarında tarımsal-pastoral tarıma geçtiğine inanmalarından çok sonra bile avcılık ve yiyecek toplamanın yaşamın önemli bir parçası olmaya devam ettiğini gösteriyor. Bu da, bu uygulamaların çobanlık ve pastoralizmle yer değiştirmek yerine, onlarla aynı dönemde var olmuş olabileceğini gösteriyor.
İki chacu av tuzağının hava fotoğrafı. (A. Oyaneder/Antiquity Publications Ltd).
Gelişmiş Taş Tuzak Mimarisi
Keşfedilen 76 taş çaku, And Dağları bölgesinde benzeri görülmemiş bir yoğunlukta bu tür yapıların varlığını göstermektedir. Benzer av tuzakları, Orta Doğu da dahil olmak üzere dünyanın diğer kurak bölgelerinde de bulunmuştur, ancak bu, bu bölgede bu kadar çok sayıda tuzak ilk kez belgelenmiştir. Bu keşif, bu yapıların İnkalar tarafından kullanıldığı bilinenlerden daha eski olabileceği yönünde ilgi çekici olasılıklar ortaya koymaktadır.
Çakuların çoğu, kuru taş duvarlardan inşa edilmiş iki “anten”den oluşan belirgin bir V şeklinde tasarıma sahiptir. Bu duvarlar ortalama 1,5 metre yüksekliğinde ve 150 metre uzunluğunda olup, yaklaşık 95 metrekarelik kapalı alanlara doğru akmaktadır. Kapalı alanlar, yaklaşık iki metre derinliğe kadar kazılmış veya oluşturulmuştur; bu da, arazide iş birliği içinde çalışan avcılar tarafından içeri sokulan hayvanları yakalamak için yeterlidir.
Tüm çakular, yokuş aşağı bakan dik yamaçlara stratejik olarak yerleştirilmişti ve bazıları anten duvarlarından birini oluşturmak için doğal topoğrafik özellikleri birleştirmişti. Önemli bir nokta da, vikunyaların normal yaşam alanları dahilindeki rakımlarda bulunmalarıydı; bu da hayvan davranışları ve yaşam alanı tercihleri konusunda gelişmiş bir anlayışa sahip olduklarını gösteriyordu.
Vikunyaları yakalama alanlarına yönlendiren huni mekanizmasını gösteren diyagram. (A. Oyaneder/Antiquity Publications Ltd)
Kalıcı Yerleşim Ağlarına Dair Kanıtlar
Dr. Oyaneder’in araştırması, çalışma alanına dağılmış, bir metrekareyi geçmeyen tekil yapılardan dokuz veya daha fazla yapıdan oluşan komplekslere kadar uzanan yaklaşık 800 küçük ölçekli yerleşim yeri ortaya çıkardı. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak, bu yerleşim yerleri, yakınlardaki çakular ve diğer yerleşim alanlarına bağlı, birbirine 5 kilometre mesafedeki muhtemel kümeler halinde gruplandırıldı.
Dr. Oyaneder, “Arkeolojik ve etno-tarihsel kayıtların bize sömürge döneminde Kuzey Şili’nin Batı Vadileri’ndeki yaşam hakkında anlattıkları arasında uzun zamandır bir tutarsızlık var,” diye açıkladı.
Arkeolojik araştırmalar, evcilleştirilmiş bitki ve hayvanların MÖ 2000’den itibaren avcılık ve toplayıcılıkta kademeli bir düşüşe işaret etmektedir. Ancak, 16. ve 19. yüzyıllara ait İspanyol vergi kayıtları gibi tarihsel kaynaklar, sömürgeciler için ekonomik açıdan pek ilgi çekici olmayan toplayıcı topluluklar için genel bir terim olan ‘Uru’ veya ‘Uro’dan bahsetmektedir.
Dr. Oyaneder, “İlk chacu’yu gördüğümde tepkim, iki, hatta üç kez kontrol etmek oldu,” diye hatırlıyor.
“Başlangıçta bunun benzersiz bir olay olduğunu düşündüm, ancak araştırmam ilerledikçe, dağlık bölgelerde her yerde ve And Dağları’nda daha önce hiç kaydedilmemiş bir miktarda olduklarını fark ettim.”
Camarones Havzası’nda bulunan chacu tuzaklarına örnekler. Ortada gösterilen tuzakta bulunan düşüşe dikkat edin. (Oyaneder/Antiquity Publications Ltd).
And Dağları Geçim Stratejilerinin Yeniden Tanımlanması
Dr. Oyaneder, araştırmacılar Thérèse Bouysse-Cassagne ve Olivia Harris tarafından yazılan akademik literatürde, uzmanlaşmış vikunya avcı grupları olan choquela’lara yapılan atıfları keşfettiğinde, araştırma büyüleyici tarihsel bağlantıları ortaya çıkardı. Bu kaynaklar, chacu avcılarına ve chacu avcılarına atıfta bulunan belirli bir terminoloji içeriyordu ve arkeolojik keşifler için etnografik bir bağlam sağlıyordu.
Dr. Oyaneder, “Ortaya çıkan tablo, en az MÖ 6000’den 18. yüzyıla kadar çeşitli insan gruplarının yaşadığı bir coğrafyadır,” diye sonuca varıyor. “Bu gruplar, özellikle vikunya olmak üzere, avcılık kaynaklarına bağlı olarak, yaylalarda stratejik olarak hareket ettiler. Kanıtlar, avcılık-toplayıcılığı tarımsal-pastoral uygulamalarla birleştiren örtüşen yaşam biçimleri ve insanların engebeli ve zorlu arazilerde hareket etmelerine yardımcı olmak için kısa süreli mevsimlik yerleşimler ve karakollar ağı olduğunu gösteriyor.”
Bu keşif, avcı-toplayıcı toplumlardan tarım toplumlarına doğru doğrusal bir ilerleme olduğunu öne süren geleneksel arkeolojik modelleri kökten değiştiriyor. Bunun yerine, toplulukların binlerce yıl boyunca zorlu yayla ortamlarında kaynak güvenliğini en üst düzeye çıkarmasına olanak tanıyan gelişmiş karma ekonomileri ortaya koyuyor.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net