Amazon Nehri’nde Yepyeni Devasa Antik Yunusun Sırrı

Amazon Nehri'nde Yepyeni

Amazon Nehri’nde Yepyeni Devasa Antik Yunusun Sırrı

Amazon ve Güney Asya’daki tatlı su yunusları, alışılmadık pembe derileri ve dünyanın en çok tehdit altında olan memelilerinden biri olma statüleriyle tüm dünyada kalpleri fethetti. Peki bu sıra dışı canlılar buralarda yaşamaya nasıl başladı? Bu soruların yanıtlanmasına 16,5 milyon yıllık bir tatlı su nehir yunusuna ait yeni fosil kanıtları yardımcı oldu.

Antik nehir yunusunun kafatası ve diğer fosilleri 2018 yılında Rio Napo, Loreto, Peru’da bulundu ve 16,5 milyon yıl öncesine, Erken-Orta Miyosen dönemine tarihleniyor. Pebanista yacuruna gen. et sp. nov. olarak adlandırılan yunusun yaklaşık 3 metre (9,8 feet) uzunluğunda olduğu düşünülüyor ve bu da onu tüm tatlı su yunusları arasında bilinen en büyük yunus yapıyor.



Size comparison of different river dolphins showing five species. Each has a grey outline to show the maximum size and a white infil to show the minimum recorded or reconstructed size of each species.

Farklı nehir yunuslarının boyut karşılaştırması. Pebanista yacuruna (sol üstte) diğer dört ana türe kıyasla en büyük olanıdır.
Resim kredisi: Jaime Bran & Aldo Benites-Palomino

P. yacuruna’nın ayrıca uzun bir burnu ve son derece küçük ve neredeyse tamamen kör olan gözleri ile kalın yapılı olduğu düşünülmektedir. Antik yunusların Amazon’un çamurlu sularında küçük alın kavunlarını ekolokasyon ile kullanarak yönlerini buldukları düşünülmektedir. Uzun bir burun, büyük dişler ve iyi gelişmiş bir alın içeren kafatasına yakından bakan ekip, bu antik yunusun tatlı su yaşamına tamamen adapte olduğunu düşünüyor.

Top of the image is a photograph of the skull of Pebanista yacuruna, underneath is a 3D model of the skull in the same view.

Uzun burnu, geniş alnı ve küçük gözleri Pebanista yacuruna’nın tatlı su nehir yaşamına tamamen adapte olduğunu göstermektedir.Resim kredisi: Aldo Benites-Palomino

Bugün bilinen Amazon nehir yunusları Iniidae olarak bilinen bir soydan evrimleşmiştir. Bununla birlikte, Platanistidae olarak bilinen Güney Asya nehir yunusları, bu eski memelilerin fosilleri çok az olduğu için nispeten bilinmeyen bir evrime sahiptir. Bu türler arasında Hindistan’daki Ganj nehrinin su yollarında hayatta kalan Ganj nehir yunusu (Platanista gangetica gangetica) gibi yaşayan türler de bulunmaktadır.

Filogenetik analiz yapan ekip, fosil kafatası kalıntılarının Ganj nehri yunusuna en yakın akraba olduğunu düşünüyor. Bu durum, yunusun tatlı suya tamamen adapte olmasını sağlayan özellikleriyle birleştiğinde, ekibin bu platanistid grubunun Güney Afrika ve Güney Amerika’daki tatlı su sistemlerinde, modern Amazon nehir yunuslarının ortaya çıkmasını sağlayan Iniidae kladının atalarından önce yaşamaya başladığına inanmasına yol açtı.

Yazarlar, “Pebanista’nın proto-Amazon katmanlarında bulunması, platanistidlerin sadece Güney Asya’da değil, aynı zamanda Güney Amerika’da da, modern Amazon Nehri yunusundan önce, Amazon evrimi için çok önemli bir anda tatlı su ekosistemlerine girdiğini kanıtlıyor” diye yazıyor.

P. yacuruna hayattayken, Amazon, bol miktarda yiyecek ve geniş tür çeşitliliğine sahip geniş mega sulak alan ve tatlı su ortamlarından oluşuyordu ve bu da daha büyük bir vücut boyutunun evrimleşmesine yol açıyordu.

Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber 

Günümüz Yunuslarının İlk Ataları Keşfedildi

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar