Alzheimer’ın Nedeni Ağzınızın İçinden Geliyor Olabilir
Son yıllarda giderek artan sayıda bilimsel araştırma endişe verici bir hipotezi desteklemektedir: Alzheimer hastalığı sadece yaşlanan beynin bir durumu değil, bir enfeksiyonun ürünü olabilir.
Bu enfeksiyonun kesin mekanizmaları araştırmacıların hala izole etmeye çalıştığı bir şey olsa da, çok sayıda çalışma Alzheimer’ın ölümcül yayılımının eskiden düşündüğümüzün çok ötesine geçtiğini gösteriyor.
2019’da yayınlanan böyle bir çalışma, Alzheimer’ın arkasındaki bakteriyel suçlu için şimdiye kadarki en kesin ipuçlarından biri olabileceğini öne sürdü ve biraz beklenmedik bir çeyrekten geliyor: diş eti hastalığı.
Çalışmanın özeti için aşağıdaki videoyu izleyin:
Louisville Üniversitesi’nden bir mikrobiyolog olan kıdemli yazar Jan Potempa tarafından yönetilen bir makalede araştırmacılar, ölen Alzheimer hastalarının beyinlerinde Porphyromonas gingivalis’in – kronik periodontitisin (diğer adıyla diş eti hastalığı) arkasındaki patojen – keşfedildiğini bildirdi.
Bu iki faktör ilk kez ilişkilendirilmedi, ancak araştırmacılar daha da ileri gitti.
Farelerle yapılan ayrı deneylerde, patojenin ağız yoluyla bulaşması beynin bakteriler tarafından kolonize edilmesine ve Alzheimer ile yaygın olarak ilişkilendirilen yapışkan proteinler olan amiloid beta (Aβ) üretiminin artmasına yol açtı.
İlk yazar Stephen Dominy tarafından kurulan ilaç şirketi Cortexyme tarafından koordine edilen araştırma ekibi, Alzheimer’ın nedenselliğine dair kesin kanıtlar bulduğunu iddia etmiyordu.
Dominy o zaman yaptığı açıklamada, “Enfeksiyon etkenleri daha önce de Alzheimer hastalığının gelişimi ve ilerlemesiyle ilişkilendirilmişti, ancak nedenselliğe dair kanıtlar ikna edici değildi” dedi.
“Şimdi, ilk kez, hücre içi, Gram-negatif patojen P. gingivalis ve Alzheimer patogenezini birbirine bağlayan sağlam kanıtlarımız var.”
Ayrıca ekip, Alzheimer hastalarının beyinlerinde bakteriler tarafından salgılanan ve hastalığın iki ayrı belirteci olan tau proteini ve ubikitin adı verilen bir protein etiketi ile korelasyon gösteren gingipain adı verilen toksik enzimler tespit etti.
Ancak daha da ilgi çekici olanı, ekip bu toksik gingipainleri Alzheimer teşhisi konmamış merhum insanların beyinlerinde de tespit etti.
Bu önemlidir, çünkü P. gingivalis ve hastalık daha önce ilişkilendirilmiş olsa da, diş eti hastalığının Alzheimer’a neden olup olmadığı veya demansın kötü ağız bakımına yol açıp açmadığı – basitçe söylemek gerekirse – hiçbir zaman bilinmemiştir.
Alzheimer teşhisi konmamış kişilerde bile düşük gingipain seviyelerinin görülmesi, bu kişilerin daha uzun yaşamaları halinde bu hastalığa yakalanmış olabileceklerini düşündürmektedir.
Yazarlar makalelerinde, “AD’li ve aynı zamanda AD patolojisi olan ancak demans tanısı konmamış bireylerin beyinlerinde gingipain antijenlerini tanımlamamız, P. gingivalis ile beyin enfeksiyonunun demansın başlangıcını takiben kötü diş bakımının bir sonucu veya geç evre hastalığın bir sonucu olmadığını, ancak bilişsel gerilemeden önce orta yaşlı bireylerde bulunan patolojiyi açıklayabilecek erken bir olay olduğunu savunuyor” açıklamasında bulundu.
Ayrıca, şirket tarafından formüle edilen COR388 adlı bir bileşik, farelerle yapılan deneylerde, yerleşik bir P. gingivalis beyin enfeksiyonunun bakteriyel yükünü azaltabildiğini ve aynı zamanda amiloid-beta üretimini ve nöroinflamasyonu azalttığını gösterdi.
Gelecekteki araştırmaların bu bağlantı hakkında neler ortaya çıkaracağını bekleyip görmemiz gerekecek, ancak araştırma topluluğu ihtiyatlı bir iyimserlik içinde.
Alzheimer’s Research’ten baş bilim sorumlusu David Reynolds yaptığı açıklamada, “Bakterinin toksik proteinlerini hedef alan ilaçlar şimdiye kadar sadece farelerde fayda gösterdi, ancak 15 yılı aşkın süredir yeni bir demans tedavisi olmadığı için Alzheimer gibi hastalıklarla mücadele etmek için mümkün olduğunca çok yaklaşımı test etmemiz önemlidir” dedi.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Alzheimer’ın Nedeni Ağzınızın İçinden Geliyor Olabilir
Alzheimer tedavisinde nano devrim: Nanoteknoloji yeni bir dönüm noktası mı açıyor?
Alzheimer tedavisinde nano devrim: Nanoteknoloji yeni bir dönüm noktası mı açıyor?