Ağızlarını Kuluçka Olarak Kullanan Hayvanlar Ve Farklı Üreme Stratejileri
Ağızda kuluçkalama, yetişkinin yumurtalarını veya genç yavrularını ağzında tuttuğu bir ebeveynlik stratejisini ifade eder! Yumurtaları ağızda kuluçkaya yatırma olarak, ebeveynliğe yönelik bu yaklaşım, kaşlarınızı kaldırmanıza neden olabilir. Ama memelilerde yavrulara güvenli ortam sunan rahim gibi, bazı türler için ağız da, yavrulara güvenli ve rahat bir yer sunabilir.
Ağızdan kuluçka, büyüleyici bir yaşam öyküsü stratejisidir, ancak çok mantıklıdır. Birçok balık ve amfibi, çok hassas yerlere yüzlerce yumurta bırakır. Ağızda kuluçkalama, riski önemli ölçüde azaltır. Yumurtalarını ve yavrularını ağızlarına yerleştirerek çoğunu başka hayvanlara av olmaktan kurtarır.
Farklı türler arasında, anne veya baba ağızda kuluçkalama yapar. Anne tarafından ağızda kuluçkaya yatan balıklarda dişi yumurtaları bırakır, ağzına alır, sonra erkek onları döller. Öte yandan, baba tarafından ağızdan kuluçkalanan türlerde, erkek döllenmiş yumurtaları barındırmadan önce yumurtlama gerçekleşir.
İlginç bir şekilde, bu farklılıklar cinsel seçilimle ilgili bazı büyüleyici eğilimleri gün ışığına çıkarmıştır. Cinsel seçilim, belirli özelliklerin bireye bir eş kazanmada daha büyük bir avantaj sağladığı teorisidir. Örneğin kuş dünyasında, en çekici şarkıları söyleyen daha güzel renkli erkekler, kadınların dikkatini çeker. Ağızda kuluçkaya yatan hayvanlar için, kuluçka için ağız sağlayan eş, diğer eş tarafından yoğun bir rekabetin konusudur.
Örneğin, çiklit balıklarında dişiler genellikle ağızdan kuluçka yapanlardır. Bu nedenle, erkekler eş için birbirleriyle yoğun bir şekilde rekabet ederler. Afrika çiklitleri için, erkek önce taşların altında bir yuva kazar, ardından dişiyi mağaraya çekmek için bir dans gerçekleştirir. Erkeklerin ağızda kuluçka yaptığı kardinal balıkları için durum bunun tersidir. Bu durumda dişiler eşleri için birbirleriyle yarışırlar. Bu rekabetin nedeni zaman ve enerji ile ilgilidir.
Ağızdan kuluçkaya yatan birkaç kurbağa olsa da, davranış aslında balıklarda daha tipiktir. Aslında, bu garip ebeveyn bakımı biçimi, dokuz farklı balık ailesinde bulunur. Bu nadir ebeveynlik stratejisinin örnekleri, hayvanlar aleminde bağımsız olarak ortaya çıkmıştır. Yavrularını ebeveynlerinin ağzında kuluçkaya yatırmak için evrimleşen bu büyüleyici hayvanlar hakkında biraz daha ayrıntı verelim.
Darwin’in Kurbağaları
Sivri burunlu kurbağaların sadece üç türü Rhinotermitidae ailesini oluşturur. Darwin’in kurbağaları olarak da bilinen bu amfibiler, Şili ve Arjantin ormanlarında zıplarlar. Her üç tür de baba tarafından ağızdan kuluçkalık gösterir. Dişi yumurtalarını bıraktıktan sonra erkek onları ağzında saklar. Kıpırdayan larvalar erkeği yumurtaları yutmaya zorlar. Daha sonra ses kesesinde başkalaşımlarını tamamlarlar, sonra ağzından tam gelişmiş kurbağalar olarak ortaya çıkarlar.
Ağızda Kuluçkalayan Balıklar
Her biri en az bir ağızdan kuluçkaya yatan balık türünü içeren dokuz aile vardır. Bazı ailelerde, tüm türler kuluçkacı olmak üzere evrilirken, diğerlerinde ise sadece tek bir tür bu özelliği geliştirmiştir. Tesadüfi şekilde, bu türlerin çoğu popüler tatlı su akvaryum balıklarıdır.
| balık ailesi | Ağızda Kuluçkalayan ebeveyn |
| Çiklitler (Çiklitler) | Çoğu anne, bazıları baba |
| Kardinal balığı (Apogonidae) | tümü baba |
| Deniz Yayın Balığı (Ariidae) | tümü baba |
| Bagrid Yayın Balığı (Bagridae) | hem anne hem baba |
| Yılanbaşları (Channidae) | bazıları baba |
| Salyangoz balığı (Liparidae) | En az biri baba |
| Çene balığı (Opistognathidae) | tümü baba |
| Guramis (Osphronemidae) | Çoğu baba, azı anne |
| Arowanalar (Osteoglossidae) | bazıları baba |
Ağız Kuluçkacılarının Karşılaştığı Zorluklar
Ağız boşluğunda sınırlı alan olduğundan, ağızda kuluçkaya yatan balıklar genellikle ağızlarında yumurta varken yemek yemezler. Türe bağlı olarak, yavruların yumurtadan çıkması bir ila iki hafta sürebilir. Oruç tutmak için oldukça uzun bir süre! Dolayısıyla bu ebeveynler oldukça evrimsel bir değiş tokuşla karşı karşıya: yavrulara yumurtadan çıkmaları için güvenli bir yer sağlamak adına önemli miktarda enerjiyi feda ediyorlar.
Ağızdan kuluçkaya yatmanın birincil amacı gençleri korumak olsa da, birkaçının yutulma olasılığı vardır. Döllenmemiş yumurtalar söz konusu olduğunda, ağızdan kuluçkaya yatan dişi onları kasıtlı olarak yutabilir. Ancak bazı kardinal balığı türlerinin döllenmiş yavruların bir kısmını bile yedikleri belgelenmiştir. Bu yamyamlık eyleminin tamamen tesadüfi mi yoksa sadece bir şeyler atıştırmak için mi olduğu belli değil.
Kuluçka Parazitleri
Ağızda kuluçkalama yapan balıklar için çok acımasız bir başka risk de kuluçka parazitleridir. Kuşlarda yaygın bir fenomen olan bir anne, ebevynlik bekımında yorulmamak için yumurtalarını başka bir kuşun yuvasına bırakır. Bu, ağızdan kuluçkaya yatan balıklara da olur! Örneğin, mochokid yayın balığı, ağızda kuluçkaya yatan bir çikliti, yumurtalarını kuluçkasına dahil etmesi için kandırır. Ne yazık ki çiklitler için önce yayın balığı yavruları yumurtadan çıkar ve kalan kendi yumurtalarının sarısıyla beslenirler.
Hayvanlar alemi, yavrularını korumak için etkileyici hikayelerle doludur. Biraz garip olsa da, ağızdan yavru çıkmak farklı değildir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
İlk Kez Evcil Hayvan Olan Bir Sopa Böceğinin Çift Cinsiyetli Olduğu Anlaşıldı
/Ağızlarını Kuluçka Olarak Kullanan Hayvanlar Ve Farklı Üreme Stratejileri /