Afrika Gerçekten Amerika’dan Üç Kat Daha mı Büyük?
Afrika düşündüğünüzden çok daha büyüktür. Bir haritaya veya küreye bakarsanız, kıta diğer kara kütlelerine kıyasla oldukça büyük görünür, ancak bu temsil doğru değildir. Gerçekte Afrika çok büyüktür. Aslında kapladığı alana Çin’i, Hindistan’ı, ABD’deki tüm eyaletleri ve Avrupa’nın çoğunu sığdırabilirsiniz. Peki Afrika bir harita üzerinde gösterildiğinde neden (nispeten) bu kadar küçüktür?
Alfred Korzybski bir keresinde insanların gerçeklik modellerini gerçekliğin kendisiyle nasıl karıştırma eğiliminde olduklarını açıklarken “Harita bölge değildir” demişti ve bu ifade özellikle modern haritalar için uygundur. Karmaşıklığı basitleştirilmiş modellerle temsil etmeye yönelik her girişimde olduğu gibi, ödünleşimler söz konusudur.
Sorun basittir. Sonucu bozmadan bir küreyi düz bir projeksiyona nasıl dönüştürürsünüz? Bugün bunu başarmanın çeşitli yollarına sahibiz, ancak uzun bir süre boyunca dünya haritalarımızın özellikleri Mercator projeksiyonu olarak adlandırılan şeyden etkilenmiştir. Bu, haritalarımızın çoğu üzerinde kalıcı bir etkiye sahip olan deniz navigasyonu için kullanılan bir araçtı.
Gerardus Mercator, bugün aşina olduğumuz enlem ve boylamlarla birlikte düzleştirilmiş projeksiyonları yaratan bir 16. yüzyıl haritacısıydı. Mercator’un yaklaşımı, haritanın ızgarasını oluşturan çizgiler sabit bir rota (loxodrome) olduğundan, deniz yolculuğu için değerli olan silindirik bir projeksiyon kullanmıştır.
Bununla birlikte, projeksiyonun özellikleri doğru coğrafyadan ziyade navigasyon için tasarlandığından, kutuplara yakın kara kütleleri çarpıtılmış ve uzatılmıştır. Dolayısıyla, Afrika gerçekte olduğundan daha küçük görünürken, diğer yerler şişirilmiştir. Grönland aslında haritada göründüğünden çok daha küçüktür; Avrupa ve Kuzey Amerika da öyle.
Rusya gezegen yüzeyinin yaklaşık yüzde 25’ini kaplıyormuş gibi görünse de gerçekte sadece yüzde 5’ini kaplamaktadır.
Dünyanın gerçek ölçeğine göre küçüldüğünü görmek ister misiniz? İklim verileri bilimcisi Neil Kaye, şişirilmiş kıtaları gerçek oranlarına indirgeyen kullanışlı bir gif hazırladı.
Bu önemli çarpıklıklara rağmen, Mercator projeksiyonu bugün hala yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu da birçok insanın gezegenimizin gerçekte nasıl göründüğünün farkında olmadığı anlamına gelmektedir. Dahası, çarpıklık belirli ülkeleri de etkilemekte ve onları gerçekte olduklarından daha büyük gösterebilmektedir.
Bu tür çarpıtmalar kendimizi ve gezegendeki yerimizi nasıl anladığımızı etkileyebilir, bu nedenle giderek daha bağlantılı bir dünyada her şeyin birbirine nasıl uyduğunu daha doğru bir şekilde anlamalıyız.
Tüm “açıklayıcı” makaleler, yayınlandıkları tarihte doğruluk kontrolörleri tarafından onaylanmıştır. Metin, resim ve bağlantılar, bilgileri güncel tutmak için daha sonraki bir tarihte düzenlenebilir, kaldırılabilir veya eklenebilir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Güney Afrika Sahillerinde Bırakılan İzler İnsanoğlunun En Eski Ayakkabılarına Dair Kanıtlar Sunuyor
