Acı Kavunun Patlayıcı Tohumlarının Sırrı Çözüldü
Halk arasında daha çok acı kavun olarak bilinen ve “Deli salatalık” olarak tercüme edilen Ecballium elaterium, tohumlarını çok uzaklara fırlatan harika bir süper hız gücüne sahiptir. Ancak dikkatli olun, bu otsu bitkinin tohumları 10 metreye kadar uçabilir!
“Deli” salatalığın tohumları, bir insanın göz kırpmasından beş kat daha hızlı olan 30 milisaniyelik (0,03 saniye) en iyi uçuş hızı için meyveden yaklaşık 45 derecelik bir açıyla yüksek basınçla fırlatılır.
Yeni bir çalışma, Güney Avrupa ve Kuzey Afrika’da yetişen bir salatalığın, fizyolojik özelliklerini kullanarak tohumları yüzeye fırlatma gibi şaşırtıcı bir görevi tam olarak nasıl başardığını ortaya koydu.
“Deli” salatalık, kabakgiller familyasından, tüylü yapraklarla kaplı küçük otsu bir bitkiye benziyor. Çiçekleri, yaygın salatalık bitkisininkilere benzer, ancak daha yuvarlak şekillere sahiptir. Olgunlaştıklarında keskin ve sert dikenlere sahip olurlar.
Özel efektlerle canlı patlama
Salatalık süper gücünü eşsiz mekanizmasından alır. Birkaç haftalık bir süre boyunca, bitkinin içinde biriken mukoza sıvısı nedeniyle bitkide yüksek basınç oluşur.
Olgunlaşmış meyve kendi özsuyunu biriktirir. Ve Ağustos-Eylül aylarında meydana gelen olgunlaşma zamanında, “deli” salatalık biriken meyve suyunun yapay fermantasyonuna neden olur ve bu da iç gerilimde hızlı bir artışa yol açar.
Filiz tam olgunluğa ulaştığında, tohum atma anı gelir.
Fırlatmanın ilk yüz mikrosaniyesinde, sapın ucu meyveden sekerek bitkinin ters yönde dönmesine neden olur. Bu an, fizik bilgisini teşvik etmek ve yaymak için çalışan bilimsel bir fizik kuruluşu olan American Physical Society tarafından üretilen bir videoda görülebilir.
Oxford Botanik Bahçesi’ndeki bilim insanları tohum fırlatma anını yüksek hızlı bir kamerayla saniyede 8.600 kare çekerek yakalamayı başardı.
Çalışmanın yazarı Dr. Chris Thorogood, “Yüzyıllar boyunca insanlar bu alışılmadık bitkinin tohumlarını nasıl ve neden bu kadar çılgınca bir şekilde dünyaya gönderdiğini merak etmişlerdir” dedi.
Püskürme sırasında, salatalığın içindeki basıncın azalması nedeniyle tohumların dışarı çıkma hızı düşer ve dönme nedeniyle açı artmaya başlar. Bu şekilde, birkaç meyve, bitkinin 2 ila 10 metre yarıçapındaki tüm alanın eşit şekilde tohumlanmasını sağlar.
“Karşılaştırmalı analizimiz, bu mekanik ayrıntıların başarılı tohum dağıtımı ve bitkinin sonraki nesillerde çoğalması için çok önemli olduğunu göstermiştir.”
“Deli” salatalık ile sebze bahçenizde yetişen normal sebze arasındaki fark
Bitkinin kendisi zehirlidir, ancak yine de bir kullanım alanı bulmuştur. Olgunlaşmamış meyvelerin otları ve suyu tıbbi özelliklere sahiptir, idrar söktürücü ve müshil etkisi olabilir. Ayrıca mantar hastalıklarının cilt tedavisi için harici bir ilaç olarak kullanılır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Acı Kavunun Patlayıcı Tohumlarının Sırrı Çözüldü
İntihar Girişiminin Ardından Yüz Nakli Yapılan Adam Yeni Bir Hayata Başladı