Yellowstone Milli Parkı’nda bir süper volkanı olduğunu biliyor muydunuz? Belki beklenenden çok daha önce uyarı yaparak patlayabileceğini duymuşsunuzdur.
Arizona State University’den araştırmacılar, Yellowstone süper volkanından çıkan fosilleşmiş kül depoları üzerinde çalışarak haftalarca geçirdiler ve son zamanlarda bulgularını paylaştılar. Bu çökeltilerdeki mineraller, bir patlamadan önceki sıcaklık ve bileşimdeki kritik değişikliklerin, bilim insanlarının aslında düşündüğü gibi, binlerce yıldan ziyade on yıllar geçtikçe arttığını ortaya koydu.
Arizona State University’de araştırma üzerine çalışan bir lisansüstü öğrencisi olan Hannah Shamloo The New York Times’a verdiği demeçte “Şok edici olan, volkanik bir sistemin ne kadar süre sessiz kaldığı ve bir patlamanın eşiğine ne kadar az süre gelinebileceğidir,” diyor.
Bu, bir volkanologun söyleyeceği endişe verici bir şey. İyi haber şu ki, bilim insanları muhtemelen bir patlamanın ne zaman gerçekleşeceğini daha doğru tahmin edebilmek için on yıllardır çalışıyorlar.
Bazen çevremizdeki dünyalar hakkında daha fazla şey bilmek, bizi hayatımızın ve hayatta kalmanın kontrolünde daha fazla hissettiriyor. Ve bazen daha fazlasını bilmek, yalnızca ikamet ettiğimiz kızgın kaya üzerindeki doğanın güçleri ile karşılaştığımızda ne kadar küçük ve çaresiz olduğumuzun altını çiziyor.
İşte sizi daha iyi hissettiren veya hissettiremeyen süper volkanlar hakkında bazı gerçekler.
Yellowstone endişe edebilecek tek süper volkan mıdır?
Hayır tabii ki değil. Dünyada yaklaşık 20 tane daha var ve Yellowstone gözlemcisinin üç bilim insanı, yanı sıra bunlardan birinin her 100.000 yılda bir patladığından şüpheleniyor.
Yellowstone’da 631.000 yıldır bir süper patlama olmamasına rağmen, diğerleri daha yakın zamanlarda faal durumdadır. İtalya’nın “ateş tarlaları” olarak adlandırılan bir süper volkan sistemi olan Campi Flegri’de, 15.000 yıl önce bir süper patlama olmuştu.
Campi Flegri, İtalya’daki araştırmacılara göre “kritik bir durumda”. Yakında bir patlama meydana gelmesi gerekiyor, ancak 39 bin yıl önce Campandian Ignimbrite olarak bilinen, en ünlü patlamasında 72 kübik mil erimiş kayaç ile karşılaştırıldığında, bu, ufak tefek bir olay olacak; bu muhtemelen Neandertallerin yok olmasına katkıda bulunmuştu.
Yellowstone patlaması hangi alanları etkileyebilir?
Yellowstone süper volkanı patlarsa, 1,000 kübik kilometreden fazla taş ve kül havaya fırlayabilir.
Bu 250 kübik mil eder. Bu, İtalya’daki Campanian Ignimbrite patlamasının üç katından daha fazla. 1200 mil uzaklıktaki Rusya üzerinde yüzen bir kükürtlü bulut yaratabilir. 1980 yılındaki St. Helens Dağı’nın verdiğinden 2.500 kat daha fazla maddi hasar demek, o olayda 57 kişi yaşamını yitirmişti.
Yellowstone’da meydana gelen bir patlama, ABD’nin neredeyse tamamı boyunca uzanan yaklaşık 500 mil genişliğinde bir kül bulutu ile sonuçlanacak.
Patlama o kadar inanılmaz derecede büyük olacak ki, tüm gezegeni volkanik bir kışa hapsedebilir. Bu, Birleşmiş Milletler tarafından 2012’de yapılan bir tahmine göre (tarımdaki yenilikler, gıdanın yeraltında yetiştirilebileceği anlamına gelebilir), mahsul yetiştirmenin imkânsız olacağı ve şu anki gıda rezervlerinin sadece yaklaşık 74 gün süreceği anlamına geliyor.
Bir süper volkan patlaması Dünya’daki yaşamı sona erdirecek mi?
Hiç biri buna uygun görünmüyor, ancak kıyamet yaklaşımı açısından gerçekleşme olasılığı nedir bilinmez. NASA’ya göre, süper volkan patlamaları, Dünya’ya düşecek herhangi bir asteroidden daha büyük bir tehlike.
Neyse ki NASA’nın, süper volkan tehditlerini etkisiz hale getirme planı var. Yaklaşık 3.4 milyar dolarlık maliyete mal olacak ve ısıyı serbest bırakmak ve şiddetli bir patlamanın önüne geçmek için yanardağın altına 6 milden biraz daha fazla inilmesi gerekecek.
Bu plan yüzlerce, hatta binlerce yıl boyunca süper volkanı soğutabilir. Başka bir artısı daha var: Jeotermal enerji kaynağı da olur. Fakat önemli riskleri de var. Bizi kurtarmayı amaçladığı patlamayı tetikleyebilir.
Yellowstone süper volkanının patlaması ne kadar olası?
Bu yeni araştırma, önümüzdeki birkaç on yıl içinde gözlemlenebilecek patlamanın koşullarının oluşmaya başladığını gözlemliyor. Şahsen bu skalada bir patlama yaşayacak olmamız hala düşük bir ihtimal.
U.S. Geological Survey’e göre, belirli bir yılda Yellowstone süper volkanının patlama ihtimali 730.000’de 1. İşte küçük bir perspektif: Bu oran, piyangoyu kazanma şansınızdan çok daha iyi ve yıldırım çarpması ihtimalinden biraz daha kötüdür.
Haber: Grace Donnelly
Çeviren: Bünyamin Tan
One thought on “ABD’li Bilim İnsanları, Bir Süper Volkanın Her 100.000 Yılda Bir Patladığından Şüphe Ediyorlar”
2017 de 1 ağustosta facemde paylaştım.duru görümde saniyelik vizyon gördüm. Tusunami yanardağ diye gündüz tusunami oluşmuş 1 ağustosta dünya şokta 99 metreye ulaştı tusunami diye internette var sonra 2 ağustosta yanardağ patladı 2 ağustosta ben.isallah gördüğüm.insanligi yok.edecek yanardağ değildir bunu kahinlik. Medyumluk.olarak.ablamayin