9.200 Yıllık Mağara Buluntusu, Tarımın Kökeni Hakkındaki Teorilere Meydan Okuyor
Özbekistan’da yapılan bir keşif, tarımın köklerinin Bereketli Hilal’in çok ötesine uzandığını gösteriyor.Neolitik dönemde tarımın ortaya çıkışı, insan kültürünün gelişiminde bir dönüm noktası olmuştur.
Bilim insanları, tarım uygulamalarının Afrika, Amerika ve Doğu Asya gibi birçok bölgede bağımsız olarak ortaya çıktığı konusunda hemfikir olsa da, buğday, arpa ve baklagiller gibi temel gıda ürünlerinin kökeni uzun zamandır Bereketli Hilal’e dayanmaktadır. Natufianlar olarak bilinen bir grup, yaklaşık 10.000 yıl önce yabani tahılları toplamaya başlamıştır.
Yakın zamanda yapılan disiplinlerarası bir çalışma, en az 9.200 yıl önce, Özbekistan’ın kuzey ve doğusuna kadar uzanan toplulukların da orak bıçaklarıyla yabani arpa hasadı yaptığını gösteriyor.
Bu bulgu, tarıma yönelik kültürel uygulamaların daha önce bilinenden daha yaygın olduğunu gösteriyor ve tarımın yalnızca iklim baskılarına veya nüfus artışına bir tepki olarak başladığı fikrini çürütüyor.
Toda Mağarası’ndaki Kazılar
Keşif, Güney Özbekistan’daki Surkandarya Vadisi’ndeki Toda Mağarası’nda yapılan kazılardan elde edildi. Çalışma, Pekin’deki Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropolojisi Enstitüsü’nden Xinying Zhou liderliğindeki uluslararası bir ekip tarafından, Semerkant Arkeoloji Enstitüsü Müdürü Farhad Maksudov’un rehberliğinde gerçekleştirildi. Araştırmacılar, mağaranın en eski katmanlarından taş aletler, kömür ve korunmuş bitki kalıntıları çıkardı.
Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü’nden Robert Spengler tarafından yönetilen arkeobotanik analiz, bölge sakinlerinin yakındaki vadilerden yabani arpa topladığını doğruladı. Ek bitki kalıntıları arasında fıstık kabukları ve elma çekirdekleri de vardı. Çoğunlukla kireçtaşı bıçakları ve yongalarından oluşan aletlerin incelenmesi, erken dönem tarımsal faaliyetlerle ilişkili alanlardan elde edilen kanıtlarla paralellik gösteren, ot ve diğer bitkilerin kesilmesiyle tutarlı aşınma desenleri ortaya koydu.
Çiftçiliğe geçişin yeniden düşünülmesi
Xinying, “Bu keşif, bilim insanlarının yiyecek toplayıcılıktan çiftçiliğe geçişi düşünme biçimini değiştirmeli, çünkü geçiş davranışlarının ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor.” diyor.
Spengler, “Bu kadim avcılar ve toplayıcılar, tarımın kökenlerine yol açacak kültürel uygulamalarla zaten bağlantılıydı,” diye ekliyor. “Giderek artan sayıda araştırma, evcilleştirmenin bilinçli bir insan niyeti olmadan gerçekleştiğini gösteriyor ve insanların tarıma yol açan davranışları sürekli olarak geliştirdiği bulgusu bu görüşü destekliyor.”
Araştırma ekibi, bu davranışların söz konusu dönemde Orta Asya’da ne kadar yaygın olduğunu araştırmaya devam edecek. Ayrıca ekip, bu tahılların morfolojik olarak yabani arpa kullanılarak yapılan erken bir tarım örneğini temsil etme olasılığını da araştırıyor.
Tahıllar ekilmişse, bu, farklı bir tarım kökeninin denendiği veya Bereketli Hilal geleneğinin daha önce bilinenden çok daha önce doğuya yayıldığı anlamına gelebilir. Her iki durumda da, gelecekteki araştırmaların insan anlatısına dair anlayışımızdaki birçok boşluğu doldurması muhtemeldir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 9.200 Yıllık Mağara Buluntusu, Tarımın Kökeni Hakkındaki Teorilere Meydan Okuyor
Moda Saç Stiline Sahip 1000 Yıllık Viking Heykelciği Bulundu