550 Milyon Yıl Önceki İlk Kitlesel Yok Oluşun Nedenleri Açıklandı
Dünya tarihinde çok sayıda hayvan ve bitki türünün öldüğü 5 kitlesel yok oluş yaşandı. Ama bir şekilde, mucizevi bir şekilde, biyolojik çeşitlilik yeniden restore edildi.
Virginia Tech jeobiyologları tarafından yapılan bir araştırma, yaklaşık 550 milyon yıl önce hayvanların bilinen ilk kitlesel yok oluşunun ana nedeninin oksijen eksikliği olduğunu buldu. Bu, Ediacaran döneminin sonunda var olan hayvanların çoğunun neslinin tükenmesine yol açtı.
Çalışma, hayvan türlerinin yaklaşık %80’inin bu en erken Ediacaran kitlesel yok oluşu sırasında öldüğünü buldu. Baş yazar Scott Evans, “Birçok hayvan türü öldü, ancak önemli miktarda oksijene dayananlar özellikle sert darbe aldı” dedi.
Ortak yazar Shuhai Xiao, “Küresel ısınma ve oksijen eksikliği gibi çevredeki değişiklikler, hayvanların kitlesel yok olmasına ve derin ekosistem bozulmasına yol açabilir” diyor. “Bu, fosil kayıtlarında belgelenen ilk yok olma konusundaki çalışmalarımız da dahil olmak üzere, Dünya tarihi boyunca defalarca kanıtlandı.” diye ekledi.
Neden yeterli oksijen yoktu?
Küresel oksijen içeriğindeki düşüşe tam olarak ne sebep oldu? Evans, “Nasıl olduğuna dair kısa cevabı bilmiyoruz” diyor. Ancak bilim esas olarak jeolojik nedenlere eğilimlidir. Volkanik patlamaların, tektonik plaka hareketlerinin, asteroit etkilerinin vb. bir kombinasyonu olabilir, ancak nesli tükenmekte olan hayvanların özellikle azalan küresel oksijen mevcudiyetine tepki verdiğini görüyoruz.” dedi.
Evans ve Xiao’nun araştırması şaşırtıcı bir şekilde alakalı: Başka bir çalışmada, Virginia Tech bilim insanları yakın zamanda oksijen mevcudiyeti kaybı olan anoksinin dünyanın tatlı sularını etkilediğini keşfettiler. Bunun nedeni, iklim değişikliğinin neden olduğu ısınma suyu ve arazi kullanımından kaynaklanan kirleticilerin aşırı akışıdır. Isınma suyu, tatlı suyun oksijen tutma kabiliyetini azaltırken, akan besin maddelerinin tatlı su mikropları tarafından parçalanması oksijen tüketir.
İlk kitlesel yok oluş da şiddetli iklim değişikliğinden kaynaklandı. Bu, mevcut iklim krizimizin tehlikelerini gösteren uzun hikayeler listesindeki bir başka şey.
Bilim insanları, “Kitlesel yok oluşlar, gezegenimizdeki yaşamın evrimsel yörüngesinde önemli adımlar olarak biliniyor” diye yazıyor.
Kayalardaki fosil izleri, araştırmacılara bu yok oluş sırasında ölen canlıların neye benzediğini anlatıyor. Ve Evans’a göre “garip” görünüyorlardı: “Bu organizmalar, hayvanların evrimsel tarihinde o kadar erken ortaya çıkıyor ki, çoğu durumda büyük, hareketli, çok hücreli bedenler inşa etmenin farklı yollarını deniyor gibi görünüyorlar. Görünüşlerini yeniden yaratmanın birçok yolu var, ancak bu yok oluştan önce bulduğumuz fosiller, günümüzde hayvanları nasıl sınıflandırdığımızla pek uyuşmuyor. Aslında bu yok olma, bugün bildiğimiz şekliyle hayvanların evriminin yolunu açmaya yardımcı olmuş olabilir.” dedi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 550 Milyon Yıl Önceki İlk Kitlesel Yok Oluşun Nedenleri Açıklandı
https://www.bizsiziz.com/buz-adam-otzi-tek-buz-adam-olmayabilir/