545 Milyon Yıllık Fosil Ayak İzleri, Yaşam Tarihini Değiştiriyor
Yeni fosil kanıtları, uzun zamandır karmaşık hayvan yaşamının dramatik doğuşu olarak kabul edilen Kambriyen patlamasının sandığımız gibi ani bir evrimsel olay olmayabileceğini gösteriyor.
545 milyon yıl öncesine ait antik iz fosillerini inceleyen araştırmacılar, Kambriyen’den milyonlarca yıl öncesine ait şaşırtıcı derecede gelişmiş, hareketli canlıların izlerini buldular. Bu organizmaların muhtemelen bölümlü vücutları, kasları ve hatta ilkel duyusal sistemleri vardı ve geride hareket, adaptasyon ve karmaşıklık belirtileri bırakıyorlardı.
Kambriyen Patlamasının Zaman Çizelgesini Yeniden Düşünmek
Kambriyen patlaması, Dünya’daki yaşam tarihinde dikkate değer bir dönemi işaret ediyor. Yaklaşık 530 milyon yıl önce, birçok önemli hayvan grubunun ilk kez ortaya çıktığı ve çok çeşitli türlerin gelişmeye başladığı dönem bu dönemdi. Bu olay genellikle biyolojik çeşitlilikte ani bir artış olarak görülür. Ancak yeni kanıtlar, bu evrimsel patlamanın bilim insanlarının daha önce inandığından çok daha erken başlamış olabileceğini gösteriyor. Geology dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, Kambriyen’den milyonlarca yıl öncesine ait fosil kanıtlarını analiz ederek bu fikri destekliyor.
Araştırmacılar, iz fosilleri olarak bilinen fosilleşmiş izlere odaklandı. Bunlar, organizmaların kendi kalıntıları değil, hareketleri ve aktiviteleri sonucu geride bıraktıkları korunmuş izler ve izlerdir. Yaklaşık 545 milyon yıl öncesine dayanan bu izleri inceleyen ekip, simetri, vücut segmentasyonu ve dış iskeletlerin varlığı da dahil olmak üzere, onları oluşturan organizmaların vücut özelliklerini araştırdı.
Çalışma, Barselona Üniversitesi Yer Bilimleri Fakültesi’nden Olmo Miguez Salas ve Londra’daki (Birleşik Krallık) Doğa Tarihi Müzesi’nden Zekun Wang tarafından yürütüldü.
Kambriyen patlaması olarak adlandırılan ve evrimsel etkileri tahmin edilenden çok daha önce gerçekleşmiş olabilir. Kaynak: Jeoloji
Kemiklerin Ötesinde: İz Fosillerin Ortaya Çıkardıkları
Kambriyen patlaması, fosil kayıtlarındaki en büyüleyici ve kafa karıştırıcı dönemlerden biri olmaya devam ediyor. Birçok paleontolojik çalışma, geleneksel olarak kolayca fosilleşen sert vücut parçalarına sahip organizmalara odaklanmış olsa da, bunlar hikayenin yalnızca bir kısmını anlatır. İz fosiller (iknofosiller olarak da bilinir), yumuşak vücutlu veya hiç iskeleti olmayan organizmalar da dahil olmak üzere organizmaların davranışlarını ve çevresel etkileşimlerini yakalayarak farklı bir bakış açısı sunar.
UB’nin Yer ve Okyanus Dinamikleri Bölümü’nde Beatriu de Pinós doktora sonrası araştırmacısı olan Olmo Miguez Salas, “İz fosil kayıtları, yumuşak vücutlu faunanın baskın olduğu evrimsel dönemler hakkında değerli bilgiler sağlar,” diyor. “Fosil izleri, onları üreten organizmanın habitat ve çevresel uyaranlara tepkilerle belirlenen davranışını yansıtır. Bu nedenle, onları üreten organizmaların yaşadığı paleoekolojik koşulların bir göstergesidirler.”
Evrimde Bir Dönüm Noktasına Yakından Bakış
Yazarlar, Miguez Salas’ın da belirttiği gibi, “Dünya’daki karmaşık yaşamın evriminde bir dönüm noktası olan, paleoevrim açısından tanınmış bir dönem” olan Ediakara-Kambriyen geçişindeki iz fosillerinin incelenmesine odaklandılar.
Bu geçişte, biyoçeşitlilikte ve organizmaların ve ekosistemlerin yapısında köklü bir değişim yaşandı. “Ediakara faunası, karmaşık, çok hücreli yumuşak vücutlu organizmalar tarafından domine edildi. Kambriyen’e geçiş, Ediakara faunasının büyük bir kısmının yok olmasına ve sert kısımlara sahip karmaşık çok hücreli yaşam formlarının (örneğin dış iskeletler) hızla çeşitlenmesine yol açtı. Bu, çoğu modern hayvan şubesinin ortaya çıktığı evrimsel çekirdektir: Kambriyen patlaması olarak bilinen şey,” diye belirtiyor araştırmacı.
İnce Yaratıklar Büyük Sorular Bırakıyor
Geology dergisinde yayınlanan çalışma, ince vücut profillerine sahip organizmaların yaklaşık 545 milyon yıl önce geliştiğini nicel olarak gösteriyor. Uzman, “Bu organizmalar muhtemelen ön-arka eksenli, kaslı ve muhtemelen segmentasyonlu selom hidrostatik gövdelere sahipti” diyor.
“Dahası, bu organizmalar belirli bir yönde hareket edebiliyorlardı (yönlü hareket) ve muhtemelen mikrobiyal matların hakim olduğu bir habitatta heterojen substratlarda hareket etme ve beslenme duyusal yeteneklerine sahiptiler. Bu nedenle, sözde Kambriyen patlaması ve bunun evrimsel etkileri tahmin edilenden çok daha önce gerçekleşmiş olabilir.”
Antik Hareketi Analiz Etmek İçin Yeni Bir Yöntem
Vücut profili ve hareketliliğindeki bu adaptasyonlar, bu erken dönem hayvanlarının giderek daha dinamik ve karmaşık ortamlarda gelişmesini sağladı; bu da evrimsel yenilikleri teşvik edebilecek ekolojik bir mühendislikti. Çalışmanın metodolojisi, modern ve fosilleşmiş hayvanların iz yörüngelerinin sergilediği doğrusal orantılılığın analizine dayanıyordu. Daha sonra, bu ölçekleme yasası Ediacaran-Kambriyen fosillerinin (örneğin, Archaeonassa, Gordia, Helminthopsis ve Parapsammichnites) hareket izlerine uygulandı.
Her ne kadar daha önceki bazı çalışmalarda Ediacara faunasında hareketli bentik bilateral organizmalarla ilişkili iz fosilleri tanımlanmış olsa da, ayrıntılı nicel yaklaşımlar eksikti ve bu organizmaların vücut şekli (uzunluk, genişlik, sefalizasyon vb.) hakkında hala birçok bilinmeyen vardı. Yeni çalışmanın bulguları, antik çağlardan kalma fosil hareket izlerinin, erken hayvan anatomisinin ve paleoekolojik dinamiklerin analizine yönelik yenilikçi bir nicel yaklaşım ortaya koymaktadır.
Hayvan Çeşitliliğinin Kökeni İçin Sonuçlar
Olmo Miguez Salas, “Bu yeni keşif, önümüzdeki yıllarda keşfedilecek Ediacara iz fosillerinin nicel olarak incelenmesine ve Kambriyen patlamasının Kambriyen’de değil, milyonlarca yıl önce gerçekleştiğinin doğrulanmasına kapı açıyor. Dahası, bu çalışmada elde edilen ölçekleme yasaları, yalnızca bu evrimsel dönemde değil, aynı zamanda Ordovisyen’deki büyük çeşitlenme olayı gibi benzer öneme sahip diğer evrimsel dönemlerde de fosil hareket izleri üreten farklı faunal filumların morfolojik evriminin incelenmesine olanak sağlıyor,” diyerek sözlerini tamamlıyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com
56 Milyon Yıllık Fosil Keşfi, Neredeyse Kaynayan Denizlerde Balıkların Hayatta Kaldığını Kanıtladı