5000 Yıllık Baykuş Plaklar, Çocukların Yaptığı En Eski Oyuncaklar Olabilir
5000 yıllık bakır çağı eski baykuş biçimli arduvaz taşa oyulmuş plakalar üzerinde yapılan yeni bir araştırma, bunların çocuklar tarafından yapılmış eski oyuncaklar olabileceğini düşündürmektedir.
Arkeologlar, 19. yüzyılın sonlarından bu yana İber Yarımadası’nın her yerinde mezarlarda, çukurlarda ve yarıklarda gizlenmiş sayısız küçük baykuş biçimli plaklar keşfettiler. Bununla birlikte, hiç kimse bu küçük arduvaz hazinelerinin bir zamanlar uzun yıllardır ne durumda olabileceği konusunda tam olarak hemfikir olamadı.
Bazıları, muhtemelen yaratıcıları için sembolik bir işleve hizmet eden dini eserler olduklarını iddia ediyor. Diğerleri, zor zamanlarda dua edilen tanrıça putları olduklarından şüpheleniyorlardı. Diğerleri, baykuş kopyalarının mistik nesnelerden ziyade ölülerin onuruna yapıldığını iddia etti.
Şimdi, Juan José Negro ve meslektaşları bu yorumları yeniden incelediler ve bunun yerine bu baykuş plakalarının gençler tarafından bölgesel baykuş türlerine göre hazırlanmış olabileceğini ve oyuncak bebek veya muska olarak kullanılmış olabileceğini öne sürdüler.
Yazarlar, birden altıya kadar bir ölçekte, iki göz, tüylü tutamlar, desenli tüyler, düz bir yüz diski, gaga ve kanatlar dahil olmak üzere altı baykuş özelliğinden kaç tanesini sergilediklerine göre 100 plak derecelendirdiler. Yazarlar, dört ila on üç yaş arasındaki çocuklar tarafından yapılan 100 çağdaş baykuş çizimi ile bu plaklar arasında birçok benzerlik buldu. Baykuş çizimleri, çocuklar büyüdükçe ve daha becerikli hale geldikçe baykuşlara daha çok benziyordu.
Çalışma yazarları, “Baykuş oymaları, bugün ilkokul öğrencileri tarafından boyanmış baykuşlara benzediğinden, gençler tarafından yapılmış olabilir” diye yazıyor. “Bu aynı zamanda şematik çizimlerin evrensel ve zamansız olduğunu gösteriyor.”
Plakaların birçoğunun üst kısmında iki delik var ve ekip, ritüel nesneler olarak onları asmak için içlerinden ip geçirmenin pek de pratik olmadığına inanıyor. Bunun yerine, Juan José Negro, deliklerin, uzun kulaklı baykuş veya Asio otus gibi bölgedeki bazı baykuş türlerinin kafalarında sahip olduğu kulaklara benzer tüylü tutamları temsil eden tüyleri yerleştirmek için kullanıldığını düşünüyor.
Toplamda, bilim insanları bugüne kadar binlerce yıl öncesine ait çeşitli baykuş kalıntılarından 4.000’inin bulunduğunu tahmin ediyor. Yazarlar, “Taş oyuncaklar, taş devrinin sonunda yapıldıysa, sonraki dönemlerde metal aletler, arkeolojik kayıtlarda neredeyse hiçbir iz bırakmayacak olan ahşap figürinlerin yontulmasını kesinlikle kolaylaştırdı” diye yazıyor.
“Benzer şekilde, deri veya tekstil parçaları oldukça hızlı bir şekilde parçalanırdı. Bu nedenle, taştan yapılmış baykuş benzeri nesneler, eski Avrupa toplumlarının arkeolojik kayıtlarında çocukluk davranışlarına dair belki de birkaç belirtiden birini sağlıyor.”
Araştırmacılar, ayrıca çocukların baykuş oyuncaklarını daha büyük bir oyunun parçaları olarak kullanmış olabileceklerini düşünüyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 5000 Yıllık Baykuş Plaklar, Çocukların Yaptığı En Eski Oyuncaklar Olabilir