50 Yıl Önce Etiyopya’da Keşfedilen Lucy, İnsanın Kökenine Dair Anlayışımızın Üzerinde Hâlâ Yükseliyor

50 Yıl Önce Etiyopya'da Keşfedilen Lucy, İnsanın Kökenine Dair Anlayışımızın Üzerinde Hâlâ Yükseliyor

50 Yıl Önce Etiyopya’da Keşfedilen Lucy, İnsanın Kökenine Dair Anlayışımızın Üzerinde Hâlâ Yükseliyor

1974 yılında, ABD’li paleoantropolog Donald Johanson ve yüksek lisans öğrencisi Tom Gray, Etiyopya’nın ücra kötü topraklarındaki Hadar’da yaptıkları bir araştırmada, bir çukurda topraktan çıkan bir dirsek eklemi parçası buldular. Bu parçanın, Johanson’un “Lucy” adını verdiği erken insan atası olan tek bir bireye ait 47 kemikten ilki olduğu ortaya çıktı. Onun keşfi, bilim insanlarının kendi soyumuzun evrimi hakkında bildiklerini düşündüklerini altüst edecekti.



Lucy, insanları ve fosil akrabalarımızı da içeren, soyu tükenmiş bir hominin grubu olan Australopithecus afarensis türünün bir üyesiydi. Australopithecus afarensis, 3,8 milyon yıl öncesinden 2,9 milyon yıl öncesine kadar, günümüzde Etiyopya, Kenya ve Tanzanya olan bölgede yaşamıştır. 3,2 milyon yıl öncesine tarihlenen Lucy, keşfedildiği sırada şimdiye kadar bulunan en eski ve en eksiksiz insan atasıydı.

İnsanları diğer tüm primatlardan ayıran iki özellik vardı: büyük beyinler ve dört ayak yerine iki ayak üzerinde durup yürümek. Lucy’nin keşfinden önce bilim insanları, büyük beyinlerimizin önce evrimleşmiş olması gerektiğini düşünüyordu; çünkü o dönemde bilinen tüm insan fosilleri zaten büyük beyinlere sahipti. Ancak Lucy, iki ayak üzerinde duruyordu ve bir şempanzeninkinden çok daha büyük olmayan küçük bir beyne sahipti.

Bilim insanları Cleveland, Ohio’da Lucy’nin iskeletini yeniden inşa ettiklerinde bu durum hemen anlaşıldı. Bir fotoğrafçı, araştırma ekibinin bir üyesi olan babası Bruce Latimer’i ziyaret eden 4 yaşındaki Grace Latimer’in, Lucy’nin yanında dururken fotoğrafını çekti. İkisi de aşağı yukarı aynı boyuttaydı ve bu, Lucy’nin küçük boyunu ve beynini basit bir şekilde gösteriyordu. Lucy küçük bir çocuk değildi: Bilim insanları, dişlerine ve kemiklerine dayanarak, öldüğünde tamamen yetişkin olduğunu tahmin ediyor.

Fotoğraf aynı zamanda Lucy’nin ne kadar insan olduğunu, özellikle de duruşunu ortaya koyuyordu. 1978 yılında Tanzanya’da, Lucy’nin türünün üyeleri tarafından yapılmış 3,6 milyon yıllık fosilleşmiş ayak izlerinin bulunmasıyla birlikte Lucy, ayakta durmanın ve dik yürümenin insan olmanın ilk adımı olduğunu kesin olarak kanıtladı. Aslında, Lucy’nin yaşamından 1 milyon yıl sonrasına kadar soyumuzda büyük beyinler ortaya çıkmamıştır.

Lucy’nin kemikleri, dik duruşa ve iki ayaklı harekete izin veren adaptasyonlar göstermektedir. Özellikle uyluk kemiği ya da üst bacak kemiği açılıdır; omurgası S kıvrımlıdır; leğen kemiği ya da kalça kemiği ise kısa ve çanak şeklindedir.

Bu özellikler modern insan iskeletlerinde de bulunabilir. Bu özellikler, Lucy gibi bizim de düşmeden iki ayak üzerinde durmamızı, yürümemizi ve koşmamızı, hatta adım atarken tek ayak üzerinde dengede durmamızı sağlamıştır.

Lucy’nin keşfinden bu yana geçen 50 yılda, bilim insanlarının insan kökenlerini anlamaları üzerindeki etkisi ölçülemeyecek kadar büyük olmuştur. Paleoantropologlara keşfedilmemiş alanları araştırmaları, yeni hipotezler ortaya atmaları ve yeni teknikler ve metodolojiler geliştirip kullanmaları için ilham verdi.

Yeni fosiller keşfedilse bile Lucy, insan kökenlerine ilişkin modern araştırmaların merkezinde yer almaya devam ediyor. Bir antropolog ve paleoekolog olarak, onun hâlâ erken insan atalarının anatomisini ve kendi bedenlerimizin evrimini anlamak için referans noktası olduğunu biliyorum. İnsan fosil kayıtları ve soyumuzun evrimi hakkındaki bilgiler, Lucy’nin keşfinin temelleri üzerine inşa edilerek katlanarak artmıştır.

Derleyen: Deniz KAFKAS

Kaynak: 50 Yıl Önce Etiyopya’da Keşfedilen Lucy, İnsanın Kökenine Dair Anlayışımızın Üzerinde Hâlâ Yükseliyor

Genetik Araştırmaların Büyük Bilmece: Neandertal Y Kromozomu Nereye Gitti?

Genetik Araştırmaların Büyük Bilmece: Neandertal Y Kromozomu Nereye Gitti?

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar