5 Kollu Gizemin Kökeni: 518 Milyon Yıllık Fosil Deniz Yıldızlarının Atasını Nasıl Baştan Tanımladı?
518 milyon yıl boyunca korunmuş bir canlı, deniz yıldızı ailesinin başlangıçta dokunaçlara sahip olduğunu ve en eski atasının uzun süredir kabul gören resmini sorguladığını gösteriyor.
Çin’in güneybatısında keşfedilen fosiller, Yujingia glutenotunica adlı bir hayvanın, deniz yıldızları,deniz yıldızları, deniz kestanesi ve meşe solucanlarını içeren ambulakrarianlar grubunun evrimsel köklerine yakın yaşadığını öne sürüyor. Anatomisi, ortak atalarının boğaz ve solungaç açıklıklarından besinleri filtreleyen bir solucan olduğu yönündeki uzun süredir kabul gören fikri sorguluyor.
Cambridge Üniversitesi ve Çin’deki Kuzeybatı Üniversitesi’nden araştırmacıların da yer aldığı uluslararası ekip, bulguları Current Biology dergisinde yayınladı. Bu keşif, akraba hayvanların deniz yıldızları, solucanlar ve insanlar gibi birbirinden farklı vücutlar geliştirmesini açıklamaya yardımcı olabilir.
Taşta Korunmuş Yumuşak Bir Vücut
Yujingia, çoğu büyük hayvan grubunun fosil kayıtlarında ilk kez ortaya çıktığı Kambriyen patlaması sırasında yaşadı. Bu döneme ait kanıtların çoğu, sert kabuklu veya iskeletli canlılardan geliyor. Yumuşak cisimler genellikle bu kadar detaylı izler bırakmadan önce çürürdü.
Çin’in Yunnan eyaletindeki Maotianshan Şistleri, aksi takdirde eksik olan bu tarihe nadir bir pencere açıyor. Oradaki koşullar, Yujingia’nın vücutlarını, bağırsaklarını ve uzuvlarını koruyarak, mineralleşmiş iskeletleri olmayan erken ambulakrarianların nadir örneklerini sunuyor. Örneklerin uzunluğu 8 ila 22 milimetre (yaklaşık 0,31 ila 0,87 inç) arasındadır.

*Yujingia glutenotunica* fosilleri. Görsel: Kaiyue He ve diğerleri.
İki çift uzuv, bu hayvanların muhtemelen nasıl yaşadığını gözler önüne seriyor. Tüy benzeri beslenme dokunaçları suda asılı kalan organik parçacıkları toplarken, ikinci bir uzuv çifti muhtemelen hayvanı geçici olarak deniz tabanına sabitliyordu. Zemine tutunarak vakit geçirseler de, muhtemelen belli bir ölçüde hareket edebiliyorlardı.
Çin’deki Northwest Üniversitesi’nden baş yazar Kaiyue He, “Hayvan, yuvarlak bir alt gövdenin üzerinde yayılan dokunaçlarıyla, şişeyi andıran uzunca bir forma sahip,” dedi. “Dış hatları, geleneksel Çin kültüründeki *yujingping* adı verilen törensel vazoya çok benziyor; *Yujingia* cins adı da ilhamını buradan alıyor. Tüm örneklerde, iç organ kütlesini çevreleyen soluk renkli ve orijinal bir zar açıkça korunmuş durumda. Bu zarın yumuşak ve jelatinimsi görünümü, türün ilk bakışta ayırt edilebilen en belirgin özelliği ve tür adına da ilham kaynağı oldu.”
Denizyıldızlarının Atasını Yeniden Düşünmek
İlk kez 1880’lerde sınıflandırılan Ambulacraria grubu, döterostom hayvanların iki ana kolundan biridir. Bu grup; derisi dikenlileri (denizyıldızları gibi) ve hemikordataları (meşe palamudu solucanları gibi) kapsar. Diğer ana kol olan kordatalar ise insanları içerir. Ambulakrarya grubunun atasal formunun yeniden yapılandırılması, araştırmacıların bu soyların nasıl farklı vücut yapıları ve beslenme biçimleri geliştirdiğini anlamalarına yardımcı olmaktadır.
Cambridge Üniversitesi Yer Bilimleri Bölümü’nden ortak yazar Dr. Giovanni Mussini, “Ambulakrarya grubunun son ortak atasının, deniz tabanındaki oyuğunda yaşayan ve sudaki besinleri süzerek beslenen bir solucana benzediğini düşünme eğilimi vardı,” dedi. “Ancak bu yeni fosil, ambulakrarya grubunun ortak atasının aslında dokunaçlarla beslenmiş olabileceğini ve daha çok denizyıldızları ile onların akrabalarına benziyor olabileceğini öne sürüyor.”
Mussini, “Denizyıldızları ve akrabalarının beşli ışınsal simetrisi ile meşe palamudu solucanları ve akrabalarının iki yanlı simetriye sahip solucan benzeri vücut yapıları, bugüne kadar bir nebze gizemini koruyordu,” diye ekledi.
Kayıp Bir Evrimsel Bağlantıyı İzlemek
Yujingia’yı hayvan soyağacına yerleştirmek için Mussini ve He, 100 yaşayan ve soyu tükenmiş taksona ait 505 anatomik özellikten oluşan bir veri seti oluşturdu. Ortak özellikler kullanarak olası evrimsel ilişkileri değerlendiren istatistiksel bir yaklaşım olan Bayesçi filogenetik rekonstrüksiyonu kullandılar.
Sonuçlar, Yujingia’yı daha önce tanımlanan fosillerden daha çok yaşayan ambulakrarianların son ortak atasına yakın bir yere yerleştirdi. Analiz, onu doğrudan ata olarak belirlemek yerine, bu atasal dalın yakınında özellikle bilgilendirici bir akraba olarak tanımlıyor.
Özelliklerinin birleşimi, erken Kambriyen dönemindeki dokunaçlı hayvanları, modern hemikordatları ve ekinodermleri üreten soylara bağlıyor. Ayrıca, ekinodermler sert iskeletlerini ve diğer özel özelliklerini edinmeden önce karmaşık bir beslenme sisteminin evrimleştiğini de gösteriyor.
“Kambriyen patlaması sırasında büyük deuterostom gruplarının nasıl ayrıştığı, hayvan evrimindeki temel sorulardan biridir,” diyor Kuzeybatı Üniversitesi’nden ortak yazar Degan Shu. “Yujingia, deniz tabanında yaşayan ilkel, dokunaçlı hayvanları modern ekinodermler ve hemikordatlarla ilişkilendirmeye yardımcı oluyor. İki taraflı simetriden ekinodermlerin beş katlı radyal vücut planına geçişin derin anlamını anlamanın yeni bir yolunu sunuyor ve erken hayvan yaşam ağacındaki önemli bir boşluğa önemli bir fosil ekliyor.”
Beslenmenin Hayvan Vücutlarını Nasıl Şekillendirebileceği
Fosiller ayrıca anatomi ile yaşam tarzını ilişkilendirmenin bir yolunu da sunuyor. Deniz tabanına bağlıyken geçen parçacıkları toplayan bir hayvan, yiyecek bulmak için çevresinde hareket eden bir hayvandan farklı taleplerle karşı karşıyadır. Evrimsel zaman içinde, bu talepler çok farklı yapıları destekleyebilir.
Mussini, “Bu durum bize, ekolojinin farklı soyları nasıl bambaşka evrimsel yollara ve çok farklı morfolojik uzmanlaşmalara yöneltebileceğini gösteriyor,” dedi. “Kordalılar besinlerini bulmak için harekete bağımlı hale geldiler; bu nedenle vücut yapılarını daha akışkan ve verimli hale getirip beyinlerini geliştirdiler. Öte yandan, denizyıldızı soyuna mensup canlılar nispeten deniz tabanına bağlı kaldılar ve parçacıkla beslenme yaşam tarzında uzmanlaştılar.”
Kaynak:https://scitechdaily.com
Nesli Tükenmekte Olan Dev Ayçiçeği Denizyıldızı Kendine Bir Sığınak Buldu
