5.000 Yıllık Dini Bir Yapı Ortaya Çıkarıldı: ‘Akıl Almaz’ Keşif
İsrail’deki arkeologlar, Beit Shemesh şehrinin yakınlarında 5.000 yıllık bir yerleşim yeri ortaya çıkardılar. Buluntular arasında İsrail’de keşfedilen en eskilerden olan iki çanak çömlek fırını ve Judean Ovası’nda keşfedilen en eski tapınaklardan biri olma ihtimali olan 40 sağlam kabın bulunduğu bir kamu binası yer alıyor.
Kazıları yürüten İsrail Eski Eserler Kurumu’ndan (IAA) bir araştırmacı olan Yitzhak Paz , “Üzerinde çalıştığımız sitenin önemi muazzamdır,” diyor. “Diğer nedenlerin yanı sıra, çevresine hakim olan çok büyük bir site olması, yani erken kentleşme belirtileri gösteren büyük bir nüfusa ev sahipliği yapan önemli bir yerle karşı karşıya olduğumuz anlamına geliyor.”
Yerleşim, 2021’de Tunç Çağı’na ait bir alan olan Hurvat Husham’da bulundu. Binanın kalıntıları arasında, ekibin IAA açıklamasına göre kamusal bir işlevi (belki de ibadet) yerine getirdiğini varsaydığı bankların bulunduğu bir alanı barındıran kalın duvarlar yer alıyor.
Bu binadan çok uzak olmayan bir yerde, arkeologlar ayrıca büyük dikili taş sıralarının bulunduğu ve muhtemelen ritüel alanı olarak da kullanılan daha eski bir kompleks ortaya çıkardılar.
Bu iki binanın yakınlığı, yerel halkın kamusal alanda ibadet etmekten daha düzenli erişime sahip kapalı bir alana geçtiğini gösteriyor. Araştırmacılar, açıklamada bunun 5.000 yıl önce bölgede yaşayan insanların artan sosyal karmaşıklığının ve kentleşmesinin başlangıcının kanıtı olabileceğini yazdı.
Erken Tunç Çağı’nın (MÖ dördüncü bin yılın sonu) bölge için nüfusun arttığı, hiyerarşik bir toplumun yaratıldığı, çeşitli endüstrilerin standartlaştırıldığı, anıtsal kamu binalarının inşa edildiği ve komşularla önemli ticari ticaretin görüldüğü karmaşık bir dönem olduğunu belirttiler.
Arkeolog Danny Benayoun, “5.000 yıldır dokunulmamış bir şeyi ortaya çıkarmak gerçekten akıl almaz bir şey” dedi.
Kazılar çok sayıda çömlek ve testinin yanı sıra pratik kaplardan ziyade sembolik olma olasılığı yüksek olan küçük kaplar ortaya çıkardı. İlginç bir şekilde, arkeologlar bunları orijinal yerlerinde buldular, büyük ihtimalle yerleşim yeri terk edilmeden kısa bir süre önce yerleşim sakinleri tarafından oraya bırakılmışlardı.
Arkeologlar kaplar bırakıldıktan sonra odaya ne olduğunu bilmiyorlar, ancak yanma izleri buldular ve kaplardan bazıları birbirinin üzerine düşmüştü. Kapların orijinal içeriklerinin daha fazla analiz edilmesinin bu gizemi aydınlatabileceğini umuyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 5.000 Yıllık Dini Bir Yapı Ortaya Çıkarıldı: ‘Akıl Almaz’ Keşif