45 Milyon Yıl Önce Bir Asteroit Kuzey Denizi’ne Çarptı ve 100 Metrelik Bir Tsunamiyi Tetikledi
Araştırmacılar, Kuzey Denizi’ndeki Silverpit su altı yapısının yaklaşık 45 milyon yıl önce bir asteroit çarpması sonucu oluştuğunu kanıtladılar. Ekip, on yıllardır süren bilimsel bir tartışmayı çözmek için sismik görüntüleme ve mineral analizini kullandı.
“Şoklanmış” kuvars . Silverpit’te bulunan “şoklanmış” yapıya sahip mineraller, kozmik bir çarpmanın birincil göstergesidir. Normal jeolojik basınç veya volkanik bir patlama bu tür deformasyonları üretemez.
Kristallerin içinde, yalnızca polarize mikroskop altında görülebilen mikroskobik kayma düzlemleri ortaya çıkar. Bu, çarpma için bir tür “pasaport”tur ve merkez üssündeki basıncın atmosfer basıncından milyonlarca kat daha büyük olduğunu doğrular.
Yorkshire kıyılarından 130 kilometre açıkta, 700 metre tortul tabakanın altında gizlenmiş, 3 kilometre çapındaki dev bir kraterin kökeni uzun zamandır bilim camiasında tartışmalara yol açmıştır.
2002’deki keşfinden bu yana jeologlar, tuz tabakalarının çökmesinden volkanik aktiviteye kadar çeşitli hipotezler öne sürmüşlerdir. 2009’da uzman topluluğu bir oylama bile düzenlemiş ve bu oylamada asteroit çarpması teorisi çoğunluk oyuyla reddedilmiştir.
Ancak, 20 kilometreye kadar genişliğe sahip eş merkezli faylarla çevrili cismin doğası uzmanları şaşırtmaya devam etti. Çarpma teorisinin savunucuları, çarpma kraterlerine özgü, merkezde bir tepe bulunan karakteristik şekle işaret ettiler, ancak kesin bir sonuca varmak için yeterli fiziksel kanıt yoktu.
Modern araştırma yöntemleri, Dünya’nın kabuğunun derinliklerine eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyetle bakmamıza ve kozmik bir felaketin yadsınamaz izlerini bulmamıza olanak sağladı. Çalışma, Nature Communications dergisinde yayınlandı .
Mikroskobik kanıtlar ve çarpmanın ardından yaşananlar
Kesin kanıt, belirgin yapısal hasara sahip kuvars ve feldispat tanelerini ortaya çıkaran petrol kuyusu örneklerinden geldi. Ortak yazar Dr. Uisdin Nicholson’ın belirttiği gibi , “Onları bulmak son derece şanslıydık; samanlıkta iğne aramak gibiydi. Bu örnekler, yalnızca aşırı çarpma basıncıyla oluşabilecek bir doku sergiledikleri için, çarpma krateri hipotezini şüphe götürmez bir şekilde kanıtlıyor.”
Bilgisayar simülasyonları, yaklaşık 160 metre genişliğinde bir asteroitin deniz tabanına dik bir açıyla çarptığını gösterdi. Bu, muazzam miktarda su ve kayanın anında serbest kalmasına ve bir buçuk kilometre yüksekliğinde bir duvar oluşmasına neden oldu; bu duvar daha sonra çöktü ve yüz metreden fazla yüksekliğe ulaşan bir tsunamiyi tetikledi.
Günümüzde Silverpit, gezegendeki en nadir ve en iyi korunmuş su altı kraterlerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu kraterin incelenmesi, bilim insanlarının benzer olayların Dünya’yı nasıl şekillendirdiğini ve gelecekte oluşturabileceği riskleri daha iyi anlamalarına yardımcı oluyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 45 Milyon Yıl Önce Bir Asteroit Kuzey Denizi’ne Çarptı ve 100 Metrelik Bir Tsunamiyi Tetikledi
Bitkilerdeki Gizli DNA, 400 Milyon Yıllık Evrimsel Bir Sırrı Ortaya Çıkarıyor