425 Milyon Yıl Önce Karada Yaşamış En Eski Yaratık
Bilim insanları artık İskoçya’da keşfedilen modern kırkayağın fosilleşmiş bir akrabasının, karada yaşayan bir hayvanın en eski kanıtını temsil ettiğine inanıyor.
Yaklaşık 425 milyon yıl önce yaşamış olan bu karasal öncü, Dünya’ya hakim olacak kara canlıları topluluklarının yolunu açtı.
Dünya’da yaşamın nasıl başladığına dair teorilerden biri, yaşamın su kütlelerinde başladığını ileri sürmektedir. Atmosferdeki gazların yıldırımlarla karışımının, amino asitler gibi monomerlerin okyanuslarda kendiliğinden oluşmasına izin verdiği düşünülmektedir. Bu “ilkel çorba” teorisi olarak bilinir. Bu yaşam yaratan güveçten, eklembacaklılar olarak bilinen böceklerin (böcekler, örümcekler, kabuklular ve kırkayakları içerir) karaya çıkan ilk hayvanlardan bazıları olduğu düşünülmektedir.
Toprak solucanları gibi diğer böceklerin myriapodlardan önce karada süründüğüne dair dolaylı toprak temelli kanıtlar vardır. Ancak bu kanıtlar sadece su üstündeki karaya yapılan kısa süreli yolculuklara işaret ediyor olabilir. Myriapodların karayı kalıcı evleri haline getirdiklerini biliyoruz. Kampecaris obanensis adlı kırkayak benzeri antik canlının fosili ilk kez 1899 yılında İskoçya’nın Kerrera adasında keşfedildi. Şimdi ise radyometrik olarak 425 milyon yıl öncesine tarihlendirildi. Bu da bu çok bacaklı yaratıkları su dışında yaşamış en eski kara hayvanı yapıyor. (En azından bizim bildiğimiz kadarıyla.) Denizden çıktıkları bu öncü yolculuk, yeni karasal yaşam formlarının patlayıcı bir şekilde çoğalmasına yol açtı. Kampecaris’in karaya geçişinden sadece 20 milyon yıl sonra, fosil kayıtları bol miktarda böcek birikintisi olduğunu göstermektedir. Bir 20 milyon yıl daha ileri gidildiğinde, örümceklerin, böceklerin ve uzun ağaçların eski orman topluluklarında geliştiğine dair kanıtlar bulunmaktadır.
Michael Brookfield bir basın açıklamasında, “Bu küçük adamlardan çok karmaşık orman topluluklarına büyük bir sıçrama ve olayların şemasına göre, o kadar uzun sürmedi” dedi. “Bu dağ vadilerinden ovalara ve oradan da tüm dünyaya doğru hızlı bir evrim yayılımı var gibi görünüyor.” dedi.
Kampecaris’in karada yaşamış ilk canlı olduğundan emin olamayız, zira hem bitki hem de böceklere ait keşfedilmemiş daha eski fosiller olması mümkündür. Bununla birlikte, araştırmacıların bu döneme ait en iyi korunmuş fosillerden bazılarını incelemelerine rağmen daha önce hiçbir bulgu elde edilmemiştir. Ekip bunun, kara fosil kayıtlarının sonuna ulaştıklarını ve bu antik kırkayağın yaşamın karaya taşındığı hayati dönüm noktasını temsil ettiğini gösterebileceğini düşünüyor.
Bu yeni çalışmaya göre Kampecaris, diğer bilim insanlarının DNA’nın mutasyon oranına dayanan ve moleküler saat tarihlemesi olarak bilinen bir teknik kullanarak en eski kırkayağın yaşını tahmin ettiklerinden yaklaşık 75 milyon yıl daha genç. Benzer şekilde, İskoçya’daki saplı bitki fosilleri de araştırmacıların bir zamanlar düşündüğünden yaklaşık 75 milyon yıl daha genç olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, eğer bu antik yaratık gerçekten de Dünya’ya ayak basan ilk böcek ise, o zaman bilim insanları böceklerin ve bitkilerin karada yaşama geçiş için ne kadar hızlı evrimleştiğini büyük ölçüde hafife alıyor demektir.
Çalışmanın eş yazarı Elizabeth Catlos, “Kim haklı, biz mi onlar mı?” dedi. “Test edilebilir hipotezler kuruyoruz – ve şu anda araştırmada bulunduğumuz nokta burası.”
Kampecaris’in potansiyel olarak büyük evrimsel önemine rağmen, bu fosilin yaşını ele alan ilk çalışma oldu. Bunun bir nedeni, fosilin içinde korunduğu küllü kaya tortusundan zirkonları (fosilleri doğru bir şekilde tarihlendirmek için gerekli mikroskobik bir mineral) çıkarmanın zorluğu olabilir. Zirkonlar kazara kolayca akıp gidebileceğinden, çıkarma işlemi kusursuz bir görüş ve kusursuz derecede sabit bir el gerektirir. Hata yapmak için neredeyse hiç yer yok.
Çalışmanın ortak yazarlarından biri olan yerbilimci Stephanie Suarez, lisans öğrencisi olduğu dönemden bu yana zirkon tanesini tortudan ayırma tekniğinde ustalaşıyor.
Suarez, “Bu tür bir çalışma beni burada Houston’da yaptığım iş için eğitti” dedi. “Bu hassas bir iş.”
Lisans öğrencisiyken Suarez bu tekniği, bir zamanlar en eski böcek örneği olduğu düşünülen farklı bir kırkayak örneğinin aslında tahmin edilenden 14 milyon yıl daha genç olduğunu bulmak için kullandı. Suarez’in tekniği şimdi Dünya Üzerinde Yürüyen En Eski Böcek unvanını yeni bir türe devrediyor; Kampecaris.
Kaynak: https://bigthink.com
Derleyen: Figen Berber
Muhteşem Bir Şekilde Korunmuş 99 Milyon Yıllık Kırkayak Fosili Bulundu