40 Yıl Önce Görme Yetisini Kaybeden Adam Optogenetik Tedaviyle Görmeye Başladı
18 yaşındayken görme yetisini kaybetmeye başlayan 58 yaşındaki kör bir adam, yeni bir genetik tedavi ve özel bir çift gözlük sayesinde görme yeteneğini kısmen geri kazandı. Terapi, hastanın gözlerinden birinin içindeki hücreleri genetik olarak değiştirerek, özel bir gözlükle gönderilen ışık atımlarına tepki vermelerini sağladı.
Gözlüğün üzerindeki bir kamera, gerçek dünyanın bir görüntüsünü, adamın önündeki nesneleri tanıyabileceği, sayabileceği ve yerini belirleyebileceği kehribar renkli ışık darbelerine dönüştürdü. Bununla birlikte, yeniden kazanılan vizyon siyah beyaz olarak görünür ve örneğin bir kitap okumak veya başka bir kişinin yüzünü tanımak için yeterince ayrıntılı değildir.
Fransa’nın Brittany kentinde yaşayan 58 yaşındaki adam henüz gençken, gözdeki ışığa duyarlı hücrelerin yavaş yavaş çalışmayı bırakmasına neden olan bir hastalık olan retinitis pigmentosa (RP) nedeniyle görüşünü kaybetmişti. RP, en yaygın kalıtsal göz rahatsızlığıdır.
Şimdiye kadar, RP için onaylanmış tek tedavi, yalnızca hastalığın erken bir formunda işe yaradığı bilinen bir tür gen değiştirme terapisiydi. Ekip, optogenetik tedavinin RP ile ilişkili körlüğü olan hastalara vizyonu geri kazandırmada yardımcı olabileceğini, ancak etkinliğini keşfetmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu söyledi. Ancak, böyle bir tedavinin beş yıl içinde halka açık olabileceğini iddia ettiler.
Çalışma, Paris’teki Sorbonne Üniversitesi’nden göz doktoru José-Alain Sahel ve meslektaşları tarafından yapıldı. Profesör Sahel, “Başlangıçta hasta sistemde hiçbir şey göremedi ve açıkça bu oldukça sinir bozucuydu,” dedi.
Yılın Yöntemi Seçilen “Optogenetik Tedavi” Birçok Soruya Çözüm Olabilir
Sonra kendiliğinden çok heyecanlanmaya başladı ve caddenin karşısındaki beyaz şeritleri görebildiğini bildirdi. Ekip, bu atılımın, dahili ışık projektörüne sahip özel gözlüklerle yapılan iki buçuk aylık bir eğitimin ardından geldiğini açıkladı. Ancak temelde yatan araştırmanın yapım aşamasında on üç yıl olduğunu açıkladı.
Botond Roska, “Başlangıçta hiçbir şey işe yaramadı,” dedi. “Ve sonra işe yaramaya başladı, bu yüzden elbette uzun süredir işbirliği yapan ve birlikte çalışan bizler için bu büyük bir kilometre taşı oldu.”
Araştırmacılara göre, yaklaşımları beyin ameliyatından çok daha az risk içeriyor, körlüğü tersine çevirmek için başka bir yaklaşım araştırılıyor ve gen replasman tedavisinin aksine görme yetisini kaybetmiş kişilerde kullanılabilir.
James Bainbridge, “Bu heyecan verici yeni teknoloji, görme yeteneği çok ciddi şekilde bozulmuş insanlara yardımcı olabilir” dedi. “Müdahale, bir nesneyi görerek bulma yeteneğini geliştirmiş gibi göründü,” diye ekledi ve çalışmayı “yüksek kaliteli” ve “dikkatlice yürütüldü ve kontrol edildi” olarak nitelendirdi.
Ancak Profesör Bainbridge, ‘bulgular sadece bir kişide yapılan laboratuvar testlerine dayanıyor. Teknolojinin yararlı bir vizyon sağlayıp sağlamayacağını bulmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulacak. ‘
Profesör Sahel, “Daha da önemlisi, farklı türlerde nörodejeneratif fotoreseptör hastalığı ve fonksiyonel bir optik siniri olan kör hastalar potansiyel olarak tedavi için uygun olacaktır” dedi. Ancak, bu tedavinin hastalara sunulması zaman alacaktır.
Ekip, ilk çalışmaları tamamlandıktan sonra, Londra’daki Moorfields Göz Hastanesi de dahil olmak üzere çeşitli yerlerde çalışmalarına, pandemi nedeniyle daha önce denemeleri devam edemeyen başka bir 15 denekle devam ediyor. Çalışmanın tüm bulguları Nature Medicine dergisinde yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
/40 Yıl Önce Görme Yetisini Kaybeden Adam Optogenetik Tedaviyle Görmeye Başladı /