30 Yıl Sonra Harekete Geçen Dev Buzdağı Dünya Gündemine Oturdu
New York’un büyüklüğünden daha büyük: Antarktika’daki bilim insanları dünyanın en büyük buzdağını görüntülemeyi başardı.
Bu devasa buz kütlesi bir zamanlar Batı Antarktika’daki bir buz sahanlığının parçasıydı. 1986 yılında A23a buzdağı koptu ve Weddell Denizi’ne saplandı. Otuz yedi yıl sonra Antarktika’daki bilim insanları bu devi incelemeyi başardılar.
2023 baharında, A23a 30 yıldan uzun bir süre karaya oturduktan sonra hareketine yeniden başladı
Antarktika’daki bilim insanları dünyanın en büyük buzdağı A23a’yı görecek kadar şanslıydı. 4.000 km²’lik blok 40 yıl önce Antarktika kıyılarında oluştu.
Buzdağı 1986 yılında buz sahanlığından ayrılarak Weddell Denizi’nde okyanus tabanına yapıştı ve kısa bir süre önce araştırmacıların gemisinin tam önünde “yelken açtı”.
Bilim insanları buzdağını incelemeyi nasıl başardı?
British Antarctic Survey, uydu görüntülerini kullanarak buzdağının Antarktika’ya bağlı Güney Georgia adasına giderken bir “buzdağı geçidinde” tekrar sürüklendiğini tespit etti.
Buzkıran araştırma gemisi RRS Sir David Attenborough’dan İngiliz bilim insanları buzdağını bizzat inceleyebildi, örneklerini aldı ve bloğun drone görüntülerini yayınladı.
A23a’nın yaklaşık 4,000 kilometre kare olduğu doğrulandı. Karşılaştırma yapmak gerekirse, bu Londra’nın iki katından fazla, Avustralya Başkent Bölgesi’nin iki katı ve New York’un beş katı büyüklüğündedir.
Araştırmacıları taşıyan gemi, Antarktika ekosistemlerinin okyanus karbon ve besin döngülerini nasıl etkilediğini incelemek üzere güneye doğru ilerlerken A23a’nın yanından geçti.
Geminin baş bilim insanı Andrew Meyers “Buzdağının Weddell Denizi’nden gelen rotasının planladığımız yolun tam ortasından geçmesi ve bu fırsatı değerlendirmek için gemide doğru ekibe sahip olmamız inanılmaz derecede şanslıydık” dedi.
Gemideki bilim insanları buzdağının çevresinden deniz suyu örnekleri de aldı. Biyojeokimyacı Laura Taylor, bu örneklerin buzdağının sudaki karbon seviyelerini nasıl etkilediğini belirlemeye yardımcı olacağını söyledi.
Buzdağını nasıl bir kader bekliyor?
Araştırmacılar A23a’nın Bransfield Boğazı’ndan doğuya doğru ilerleyen okyanus akıntıları tarafından alınacağını tahmin ediyor. Bundan sonra blok Güney Orkney Adaları boyunca geçecek ve Scotia Denizi’ne taşınacaktır.
Her şey bu şekilde giderse, yakın gelecekte dünyanın en büyük buzdağının varlığının sona ermesi muhtemeldir. Ancak, bloğun Weddell sirkülasyon sisteminde birkaç yıl daha “canlı” kalma ihtimali vardır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 30 Yıl Sonra Harekete Geçen Dev Buzdağı Dünya Gündemine Oturdu