25 Mezolitik Dönem Çukuru Bulundu
Bedfordshire, Linmere’de 2019 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen bir çift ayrı kazı sırasında şaşkına dönen arkeologlar, tarih öncesine kadar uzanan 25 anıtsal çukur ortaya çıkardı. Çukurların içeriği üzerinde yapılan radyokarbon tarihleme testleri, bunların MÖ 6.500 ila 5.700 yılları arasında kazıldığını ortaya koymaktadır ki bu da kökenlerini Mezolitik Dönemin sonlarına yerleştirmektedir.
O dönemde, bugün Britanya Adalarının bulunduğu topraklar, arkalarında faaliyetlerine ya da inançlarına dair yazılı bir kayıt ya da fiziksel kalıntı veya eser bırakmayan avcı-toplayıcılar tarafından işgal edilmişti. İşte bu yüzden bu keşif, hem tamamen dikkat çekici hem de tamamen beklenmedik bir keşiftir.
Londra Arkeoloji Müzesinden (MOLA) 2021 kazılarından sorumlu arkeologlar yaptıkları basın açıklamasında, “Bu tarih siteyi inanılmaz derecede önemli kılıyor çünkü Birleşik Krallık’ta bu kadar önemli olan çok az Mezolitik sit alanı var.” dedi. “Bu döneme ait kanıtlar genellikle çok azdır ve yalnızca çakmaktaşı aletler ile ara sıra kesilmiş hayvan kalıntılarından oluşmaktadır. Bu da Mezolitik Britanya’da yaşamın nasıl olduğuna dair bir resim oluşturmayı zorlaştırıyor.”
Bir arkeolog devasa çukurlardan birinin kaydını tutuyor. (MOLA)
Çukurlar her dönemin standartlarına göre çok büyüktür ancak özellikle mekanik kazma ekipmanlarının mevcut olmadığı bir dönem için. En büyük çukurlar, 16 fit (beş metre) genişliğinde ve altı fit (1,85 metre) derinliğindedir. Hepsi yuvarlaktır ve hepsinin dik kenarları vardır, bazıları manzara boyunca daha geniş bir taban oluşturmak için dışa doğru genişler.
Linmere’deki alanın ölçeği eşi benzeri görülmemiş bir boyuttadır. Daha önce İngiltere veya Galler’de tek bir yerde bu kadar çok anıtsal çukur bulunmamıştı.
MOLA arkeologları, “Bu tür çukurlar Britanya ve Fransa’nın çeşitli yerlerinde ancak çoğunlukla seyrek sayılarda bulunmuştur.” dedi.
“Binlerce tarih öncesi çukuru barındıran Stonehenge’i çevreleyen arazide bile bu döneme -geç Mezolitik- ait yalnızca beş çukur bulunmaktadır.”
Çukurlar sadece büyük olmakla kalmayıp, burada kümelenmiş olarak 25 adet bulunmuş olması da dikkat çekicidir. (MOLA)
Arkeologlar 8.000 Yıllık Bir Kutsal Alanı mı Ortaya Çıkardı?
Şaşırtıcı bir şekilde, bu kazılara katılan arkeologların ne bulacaklarına dair hiçbir fikirleri yoktu. 2019 kazıları özel Albion Archaeology firması tarafından yürütülürken, 2021 kazıları yalnızca MOLA tarafından gerçekleştirildi. Bu projeler, Linmere’de yaklaşan bir konut projesi beklentisiyle sipariş edilmişti ve bu ihtiyati kazıların kayda değer bir şey ortaya çıkaracağını gösteren hiçbir belirti yoktu.
25 anıtsal çukur ilk bulunduğunda, bunların pratik kaygılar için kullanıldığına inanılıyordu. Arkeologlar çukurların yiyecek depolamak ya da kaçan hayvanları yakalamak için kullanılmış olabileceğini düşünüyordu. Gerçekten de çukurların bazılarında hayvan kemikleri bulundu, bunlar arasında günümüz sığırlarının vahşi ataları olan yaban öküzlerine ait olanlar da vardı.
Ancak arkeologlar çukurları daha fazla inceledikçe ve alanla ilgili ölçümlerini tamamladıkça bakış açıları değişti. Çukurların, bazıları 1.600 fitten (500 metre) daha uzun olan bir dizi düz çizgi oluşturacak şekilde dikkatlice kazıldığını fark ettiler. Ayrıca bu çizgilerin, Mezolitik dönemde akan suyla dolmuş olabilecek, uzun süre kurumuş dere kanallarının izlerini taklit ettiğini de gözlemlediler. Bu, çukurların amacına dair bir ipucu olabilir mi?
Hizalanmaları ve antik su kaynaklarına yakınlıkları nedeniyle, arkeologlar şimdi çukurların bir şekilde onları kazan insanların dini veya ruhani uygulamalarına dahil edildiğine inanıyor. Eğer bölge kutsalsa, bu durum neden o bölgede bu kadar çok çukur kazma gereği duyduklarını kesinlikle açıklar.
Bulunan bir başka ipucu da bazı yaban öküzü kemiklerinin kesilmiş ya da yakılmış olduğuna dair işaretler göstermesidir. Bu da hayvanların kesildiğini ve etlerinin pişirilerek yerinde (belki de ritüel şölenler sırasında) tüketildiğini göstermektedir. Çukurlar o kadar büyüktür ki ziyafetler içlerinde yapılmış olabilir ya da insanlar yenmiş hayvanların kalıntılarını eski tanrılara bir tür kurban olarak çukurlara atmış olabilirler.
Çukurların önemli astronomik olaylarla (yani meteor yağmurlarının veya kuyruklu yıldızların yollarıyla ya da güneşin, gezegenlerin veya yıldızların mevsimsel hareketleriyle) aynı hizaya gelecek şekilde kazılmış olması da mümkündür. Göklerde meydana gelen olaylarla ilgili bir takıntı eski zamanlarda yaygındı (bkz. Stonehenge) ve belki de bu endişelerin kökleri Mezolitik Dönem inançlarına dayanıyordu.
Şu an itibariyle çukurların hizaları sadece akarsu kanallarıyla ilişkilendirilmiştir ve diğer tüm olası bağlantılar spekülatiftir. Bunların göksel hareketlerle de ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini belirlemek için ayrıntılı ve kapsamlı bir çalışma yapılması gerekecektir.
Britanya’daki Mezolitik Halkların Gizemini Çözmek
Mezolitik Dönem insanlarının yaşamları, İngiliz arkeologların çözmek istedikleri bir gizem olmaya devam ediyor.
MOLA arkeologları, “Mezolitik dönemde, ülkenin büyük bölümünü kaplayan buz tabakaları geri çekildi ve deniz seviyesi yükselerek Britanya’yı Avrupa anakarasından ayırdı.” açıklamasını yaptı. “Bu, Birleşik Krallık’ın geçmişinde çok önemli bir dönüşüm dönemiydi ve insanların peyzaj üzerinde böyle bir iz bıraktığı bir alanı incelemek, arkeologların bu eski toplulukları nasıl anladıkları üzerinde geniş kapsamlı etkilere sahip olabilir.”
Arkeologlar bölgede daha fazla çukur aramaya devam ederken, halihazırda ortaya çıkarılmış olanlardan elde edilen kanıtları da inceleyecekler. Diğer şeylerin yanı sıra, Mezolitik dönemde günümüz Bedfordshire bölgesinde ne tür bitki yaşamının var olduğunu belirlemeye çalışmak için çevresel örnekleri analiz edecekler. Ayrıca çukurlarda bulunan hayvan kemikleri üzerinde radyokarbon tarihleme testleri yaparak hepsinin aynı zamanda kazılıp kazılmadığını tespit edecekler.
MOLA arkeologları yaptıkları basın açıklamasında, “Bu çalışma, bu insanların yaşadıkları ortamı ortaya çıkaracak ve umarım ‘bu çukurlar ne içindi’ sorusuna cevap verecektir.” diyerek Britanya’nın esrarengiz tarih öncesi sakinlerinin sırlarını ortaya çıkarmaya kararlı bir arkeoloji topluluğunun umutlarını yineledi.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Derleyen: Simge Kara