2000 Yıl Önce Çin’de Alkol Damıtmada Kullanılan En Eski Cihaz Yapıldı
“Alkol” kelimesi Arapçadır. Damıtma işlemi ilk olarak MS 9. yüzyıldan itibaren Arap kaynaklarında anlatılmıştır. Ancak yeni çalışmaya bakılırsa süreç Çin’de neredeyse 1000 yıl önce biliniyordu.
Ming Hanedanlığı’nın (1368-1644) ünlü eczacısı Li Shizhen tarafından yazılan ünlü Çin tıp kitabı Materia Medica Özeti’nde, alkol damıtma teknolojisinin Yuan Hanedanlığı (1279-1368) döneminde ortaya çıktığı anlatılıyor.
Batı Han Çin’indeki en ünlü arkeolojik alanlardan biri olan bu mezar, daha sonra Haihong Markisi unvanını alan, tahttan indirilen imparator Liu He’ye aitti.
Ancak Çin’in orta kesimindeki Henan eyaletinde yapılan keşif, alkol damıtma teknolojisinin Çin’de çok daha önceden bilindiğini gösterdi.
Arkeologlar Çin’in doğusundaki Jiangxi eyaletinde soylu Haihong’un mezarından çıkarılan bir damıtma tesisinin bir kopyasını yaptılar. Mezarın odalarından birinde bronzdan yapılmış bir heykel bulunmuştur. Üç bölümden oluşur: ana kap, silindirik kap ve kazan.
Merkezdeki araştırmacı Yao Zhihui, bu tür imbiklerin yalnızca alkolü filtrelemek için değil, aynı zamanda “zencefil ve çiçek çiğini saflaştırmak ve damıtmak için de kullanılabileceğini” söylüyor.
Ancak Yao, damıtıcının “zencefil ve çiçek çiyini saflaştırmak ve damıtmak” için kullanılma ihtimalinin “kapların tasarımı ve kazı alanındaki kalıntıların analizi gibi parametrelere dayanarak göz ardı edilebileceğini” de sözlerine ekledi.
Bilim insanı şunları kaydetti: “Çeşitli hammaddelerin kullanıldığı ve cihazın bir kopyası ile yapılan deneylerin yanı sıra, yeterli deneysel veri topladıktan sonra, bunun alkollü içeceklerin damıtılması için erken bir ekipman seti olduğunu doğrulayabiliriz.”
Cihazın kopyaları orijinalinden 1:2 ölçeğinde yapılmıştır. Ekip, cihazın işlevselliğini test etmek için bira ve şarap gibi sıvı hammaddeler kullandı.
Sonuçlar, tasarımın “yüksek alkollü içkilerin aroma ve alkol konsantrasyonunu” başarıyla korurken “%70’in üzerinde damıtma verimliliğine” ulaştığını gösterdi.
Batı Han Çin’indeki en ünlü arkeolojik alanlardan biri olan bu mezar, daha sonra Haihong Markisi unvanını alan, tahttan indirilen imparator Liu He’ye aitti.
Arkeolog Wang Meng, mezarda asilzadenin “neşeli karakterini ve estetik zevkini” gösteren altın paralar, yeşim eşyalar ve bambu çıtalar da dahil olmak üzere çok sayıda eser bulunduğunu söyledi.
Wang, “Alkol damıtma cihazıyla ilgili yeni araştırma, eski Çinlilerin, Çin’in tarımsal geleneklerinden ayrılamaz olan tahıl kullanımını keşfettiğini gösteriyor” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 2000 Yıl Önce Çin’de Alkol Damıtmada Kullanılan En Eski Cihaz Yapıldı