200 Yıldır Bilinen Bir Galaksinin Aniden “Kuyruğu” Olduğu Keşfedildi
Gökbilimciler, Şili’deki Vera Rubin Gözlemevi tarafından elde edilen ilk test görüntüsünü kullanarak, Messier 61 galaksisinden uzanan 180.000 ışık yılı uzunluğunda bir yıldız akışı keşfettiler. Bu keşif, Vera Rubin Gözlemevi’nde bulunan dünyanın en büyük dijital kamerası sayesinde mümkün oldu.
Yıldız akıntıları (kuyruklar), galaksi emilim geçmişini koruyan bir tür kozmik “fosil”dir. Büyük bir galaksi, cüce bir uydu galaksiyi kütleçekimsel olarak yakaladığında, gelgit kuvvetleri küçük galaksiyi gererek yıldızlarını yörüngesi boyunca dağıtır.
Bu uzun yapılar milyarlarca yıl boyunca varlığını sürdürebilir ve tıpkı paleontologların fosil kemikleri incelemesi gibi, gökbilimcilerin galaksilerin geçmişini yeniden yapılandırmasına olanak tanır.
Vera Rubin Gözlemevi’nden önce, bu tür akıntıları tespit etmek belirli galaksilerin hedefli gözlemlerini gerektiriyordu, ancak yeni kamera bunları büyük ölçekli gökyüzü araştırmalarında otomatik olarak bulabiliyor.
İlk olarak 1779 yılında Başak Kümesi’nde gözlemlenen Messier 61, güçlü yıldız oluşumu ve sık süpernova patlamalarıyla uzun zamandır gökbilimcilerin ilgisini çekmektedir.
James Webb ve Hubble Uzay Teleskopları da dahil olmak üzere güçlü teleskoplarla incelenmiş, ancak daha önce hiç kimse bir yıldız “kuyruğu” tespit edememişti. Bu kozmik yapılar, daha büyük bir galaksinin kütleçekiminin daha küçük bir uydu galaksiyi parçalaması sonucu oluşan uzun yıldız izleridir.
Vera Rubin test modunda bile keşifler yapıyor
Kopenhag Üniversitesi’nden astrofizikçi Sarah Pearson, “Bu, Vera Rubin tarafından keşfedilen ilk yıldız akışı ve ileride keşfedeceğimiz birçok benzer yapının habercisi,” diyor . Sonuçlar , Amerikan Astronomi Derneği Araştırma Notları’nda yayınlandı .
Ekip, görüntüdeki fazla ışığı filtreleyerek 180.000 ışık yılı uzunluğunda bir akım ortaya çıkardı; bu, Evren’de şimdiye kadar tespit edilen en uzun akımlardan biri.
Muhtemelen Messier 61’in kütleçekimiyle parçalanan bir cüce galaksiden oluşmuş. Bu etkileşim, galakside yıldız oluşumunu tetiklemiş ve bazı sıra dışı özelliklerini açıklamış olabilir.
Vera Rubin’in ilk görüntüsü on milyon galaksiyi yakaladı, ancak bu sadece başlangıç. Önümüzdeki on yıl içinde gözlemevi, 20 milyar galaksiden gelen ışığı kaydedecek; bu, bugüne kadarki diğer tüm gözlemevlerinden daha fazla. San Jose Eyalet Üniversitesi’nde gökbilimci olan Aaron Romanovsky, “Her galaksinin böyle bir kuyruğu olması bekleniyor, hatta birden fazla. Bu, galaksi oluşumunun temel bir parçası,” diyor. “Sadece daha sönük nesnelere bakmamız gerekiyor ve Vera Rubin bize yardımcı olacak.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 200 Yıldır Bilinen Bir Galaksinin Aniden “Kuyruğu” Olduğu Keşfedildi
Bizim Evrenimiz Sadece Bir Gölge mi? Karanlık Maddenin Arkasında Beşinci Boyut Mu Var?