20 Yılın En Güçlü Jeomanyetik Fırtınası Dünyayı Vurmak Üzere
NOAA Uzay Hava Tahmin Merkezi ilk değerlendirmesini 2003’ten bu yana ilk kez şiddetli jeomanyetik fırtınadan aşırı jeomanyetik fırtınaya güncelledi. Auroralar Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’nın büyük bölümünde görüldü.
Bu mevcut Güneş döngüsü için aktivitenin zirvesinin tam olarak ne zaman olacağını bilmiyoruz, ancak buna gerçekten çok yakınız ve Güneş, aktivitesiyle hayal kırıklığına uğratmıyor.
NOAA Uzay Hava Tahmin Merkezi, Ocak 2005’ten bu yana ilk kez şiddetli bir Jeomanyetik Fırtına Gözlemi yayınladı. Güneş’ten gelen çok sayıda yüksek hızlı plazma gezegenimize doğru geliyor ve ona çarpmaya hazır.
Gezegenimiz manyetik alanı sayesinde bizi korumakta başarılıdır, ancak en güçlü jeomanyetik fırtınaların etkilerinin farkında olmak önemlidir. Şiddetli bir fırtına, yaygın voltaj kontrol sorunlarına neden olabilir ve uyduların – iletişimden navigasyona kadar günlük faaliyetler için ihtiyaç duyduğumuz uydular – navigasyonu ve işleyişi için sorunlar yaratabilir. Ayrıca radyo kesintilerine de yol açabilir.
Yine de haberler sadece kötü değil. Bazı muhteşem auroralar elde etmek üzereyiz. Güneş plazması Dünya’nın manyetosferiyle etkileşime girdiğinde, parçacıklar etrafta uçacak ve atmosfere çarpacaktır. Etkileşime girdikleri gaza bağlı olarak farklı renkler verirler.
Gelen plazmanın miktarı ve enerjisi o kadar önemli ki, auroralar normalden daha düşük manyetik enlemlerde görülebilecek – belki ABD’de kuzey Kaliforniya’ya kadar ve Avrupa’da kuzey Almanya’ya kadar. Güney yarımkürede, Tazmanya ve Yeni Zelanda’nın güney adasında göksel bir ışık gösterisi olacaktır.
.gif)
Tüm bunların nedeni devasa ve son derece aktif bir güneş lekesi. AR3664 olarak adlandırılan bu güneş lekesi son birkaç gündür çok sayıda güneş patlaması yaydı.
Güneş lekesi yan yana 16 Dünya büyüklüğünde ve çıplak gözle görülebilecek kadar büyük. Ama lütfen tutulma gözlüğü takın!
Bu aktivite patlamasında çok sayıda koronal kütle atımı meydana geldi. Bunlardan en az beşi Dünya’ya yönelmiş durumda. Bunlardan üçünün, daha sonraki bir koronal kütle atımının daha önce yayılanlardan daha hızlı olduğunu tanımlayan bir terim olan yamyam koronal kütle atımında birleşmesi mümkündür. Böylece onlara yetişir, onlarla birleşir ve yolu üzerindeki gezegenlere bir plazma tsunamisi çarpar.
Plazma 10 Mayıs’tan itibaren Dünya’ya çarpmaya başlayacak ve 12 Mayıs’a kadar devam edecek. Büyük kısmı Cumartesi günü vuracak. En yakın kutba doğru bakan açık ve karanlık bir gökyüzüne sahip bir yere gitmek için harika bir zaman.
Güneş döngüsü başına yaklaşık 100 şiddetli jeomanyetik fırtına meydana gelir, yani her 11 yılda bir. Aşırı güneş fırtınaları çok daha nadirdir ve döngü başına sadece dört tanedir.
Ancak örneğin sonuncusu her ikisinin de olmadığı garip bir fırtınaydı. Son aşırı jeomanyetik fırtına Cadılar Bayramı 2003’te yaşanmış ve İsveç’te elektrik kesintilerine neden olmuş, Güney Afrika’da ise güç trafolarına zarar vermişti.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 20 Yılın En Güçlü Jeomanyetik Fırtınası Dünyayı Vurmak Üzere
Uzayın Derinliklerindeki Gizemli Dyson Küreleri: Bilim Kurgu Gerçek Olabilir mi?