15.800 Yıl Önce Balıkçılık: Buzul Çağı’ndan Gelen Gizemli Gravürler
Leibniz Arkeoloji Merkezi’nin (LEIZA) bir tesisi olan MONREPOS Arkeolojik Araştırma Merkezi ve İnsan Davranış Evrimi Müzesi’nden araştırmacılar, Neuwied am Rhein yakınlarındaki Gönnersdorf Buzul Çağı alanında, İngiltere’deki Durham Üniversitesi’nden bilim insanlarıyla birlikte önemli bir keşifte bulundular. Modern görüntüleme yöntemleri kullanılarak, kayrak levhalar üzerinde ızgara benzeri desenlerle kaplanmış ayrıntılı balık gravürleri görünür hale geldi.
Bu desenler en iyi ağ ya da balık tuzağı tasvirleri olarak yorumlanmakta ve Geç Paleolitik Çağ’ın (yaklaşık MÖ 20.000-14.500) geç evresindeki erken balıkçılık tekniklerine dair ilk arkeolojik kanıtları sunmaktadır. Gravürler, Buzul Çağı sanatının bilinen repertuarına pratik ve sembolik unsurlar eklemekte ve balıkçılığın o dönemin avcı-toplayıcı toplumlarının yaşamında sosyal bir bileşene de sahip olduğunu göstermektedir.
Gönnersdorf: Buzul Çağı Yaşamına Açılan Bir Pencere
Neuwied-Gönnersdorf Buzul Çağı alanı, Avrupa’daki en önemli ve en zengin geç Buzul Çağı alanlarından biridir ve tarih öncesi dönemlere ait sanatsal hazineler içermektedir. Çoğunluğu küçük, düz yüzlerce kayrak levhada vahşi atlar, yünlü gergedanlar, ren geyikleri ve mamutlar gibi 15.800 yıl önce kamp alanında yaşayan geç Buzul Çağı insanlarının hayatta kalması için çok önemli olan av hayvanlarının resimleri yer almaktadır.
Bu ayrıntılı görüntülere ek olarak, son derece stilize edilmiş kadın figürlerinin yer aldığı yüzlerce gravür, bölgeyi dünyaca ünlü hale getirmiştir. Şimdi de Taş Devri balıkçılık tekniklerinin bilinen en eski kanıtlarını sunmaktadır.
Modern görüntüleme teknikleri, ızgara benzeri desenlerle kaplı birkaç balık tasvirini ortaya çıkarmıştır. Bu desenler balık ağları ya da tuzakları olarak yorumlanmaktadır. Balıkların Paleolitik avcı ve toplayıcıların diyetinin bir parçası olduğu bilinmesine rağmen, balıkların nasıl yakalandığına dair hiçbir kanıt yoktur.
Gönnersdorf gravürleri böylece Avrupa tarihöncesinde ağ veya tuzakla balık avcılığının bilinen en eski tasvirlerini temsil etmekte ve arkeolojik buluntu bağlamlarında nadiren korunan teknolojilerin genel olarak varsayılandan çok daha eski kökenlere sahip olabileceğini bir kez daha açıkça ortaya koymaktadır.
Günlük ve Sembolik Yaşamın Bir Parçası Olarak Balıkçılık
Araştırmacılar şu anda kesim izlerinin doğasını inceleyerek bireysel sanatçıları ve onların belirli “stillerini” tanımlamaya başlıyorlar. Buna ek olarak, kayrak levhaların şekilleri ve yüzey yapıları motiflerin seçimini ve yerleştirilmesini etkilemiş gibi görünüyor – pareidolia olarak bilinen bir fenomen. Beyin, zaman zaman bulutlardaki yüzleri tanımamıza benzer şekilde, levhalarınki gibi doğal şekilleri anlamlı nesneler olarak yorumlamaktadır.
Balık gravürleri, balıkçılığın sembolik ve sosyal uygulamalara entegre edildiğini göstermekte ve Buzul Çağı sanatında, hayvanların kendilerinin tasvir edilmesinin yanı sıra sömürü stratejilerinin de sanatsal olarak uygulandığı bilinen temsil repertuarını genişletmektedir.
Kayrak levhaların önemi ve Buzul Çağı avcı ve toplayıcılarının günlük yaşamlarındaki kullanımlarına ilişkin araştırmalar, Durham Üniversitesi Arkeoloji ve Psikoloji Bölümleri ile MONREPOS arasındaki disiplinler arası bir işbirliği projesine dayanmaktadır.
Alman Araştırma Vakfı (DFG) ve Sanat ve Beşeri Bilimler Araştırma Konseyi’nin (AHRC) ortak girişimiyle finanse edilen araştırma ekibi, arkeoloji ve görsel psikoloji uzmanlıklarını bir araya getiriyor. Bilim insanları, Reflectance Transformation Imaging (RTI) gibi en yeni görüntüleme tekniklerini kullanarak, Buzul Çağı’nın sonlarında günlük ortamlar bağlamında görsel algı ile sanat nesnelerinin tasarımı ve kullanımı arasındaki etkileşimi araştırıyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: 15.800 Yıl Önce Balıkçılık: Buzul Çağı’ndan Gelen Gizemli Gravürler
Dünyanın En Eski Haritası Nuh’un Gemisi’ne İşaret Ediyor Olabilir!
Dünyanın En Eski Haritası Nuh’un Gemisi’ne İşaret Ediyor Olabilir!