140 Bin Yıllık Keşif: Gobi’nin Kumlarında İlk İnsanların İzleri
Çığır açan yeni bir çalışma, yemyeşil göller ve sulak alanlarla dolu Moğolistan Gobi Çölü’nde kadim insan gruplarının yaşadığını ortaya koyuyor. PLOS One’da yayınlanan bulgular, bölgedeki insan varlığının zaman çizelgesini yaklaşık 140.000 yıl öncesinden yaklaşık 8.000 yıl öncesine kadar önemli ölçüde geriye götürüyor.
Gobi bugün sert ve kurak bir bölge olarak bilinse de araştırmacılar, Erken Holosen dönemindeki çok daha nemli iklimin erken insan toplulukları için elverişli bir ortam yarattığını söylüyor.
Uluslararası bir arkeolog ekibi tarafından PLOS One’da yayınlanan yeni bir çalışma, sıcaklıkların artmasıyla birlikte Buzul Çağı’ndan kalma kurumuş bir gölü inceledi. Hatta bir grup taş alet bile buldular – 2.700’e kadar.
Luulityn Toirom Paleolake, Gobi Çölü’nün bu nemli döneminde insan yerleşimine dair nadir kanıtlar sağladı. Bu kanıtlar, insanların beklenenden çok daha erken ortaya çıktığını ve bu kısa nemli dönemlerde çöl manzaralarına uyum sağlama yeteneklerini gösterdiğini gösteriyor.
Göl tortularını, toprak katmanlarını ve yakınlardaki yer şekillerini inceleyen araştırmacılar, antik gölün boyutunu, şeklini ve iklimin nasıl değiştiğini belirlediler. Tüm bu kanıtları birleştirerek orada kimlerin yaşadığını, ne yaptıklarını ve bu aletleri nasıl yaptıklarını ortaya çıkardılar.
Çalışma, erken dönem Homo sapiens’lerin, küresel buzullar eridikçe yeni bölgelere yayılırken çölün kıyısında gelişebilen, stratejik ve iklime duyarlı toplayıcılar olduğunu gösteriyor.
Gobi Çölü’nün yeni bir portresi
Araştırmacılar, Orta Moğolistan’da bulunan Luulityn Toirom Paleolake’yi inceledi.
Archaeology News’e göre, jeoarkeoloji, sedimantoloji, lüminesans tarihleme ve taş analizi gibi teknikleri bir araya getirerek, dağ havzasında Pleistosen ve Erken Holosen dönemlerinde, yani 140.000 yıl öncesine kadar bir göl bulunduğunu keşfettiler.
Dikkat çekici yöntemlerden biri, toprağın en son ne zaman güneş ışığına maruz kaldığını anlamalarına yardımcı olan optik olarak uyarılmış lüminesanstı. Bu teknik, 8.000 ila 13.000 yıl öncesine tarihlenen insan faaliyetlerinin en derin katmanlarını ortaya çıkardı.
İnsanların ne kadar zeki ve çevik olduğunu ortaya koyan aletler
Keşfedilen 2.726 taş eser, ilk insanların kayda değer bir beceriyle ürettikleri aletler hakkında ileriyi düşünme yeteneği sergilediklerini gösteriyor.
Deri kazımaktan tahta ve kemik işlemeye kadar bu aletler, uzaklardaki kaya çıkıntılarından elde edilen yeşim ve kalsedondan yapılmıştır. Bu bulgu, bu ilk insanların olağanüstü hareketliliğini, ticaretini ve yiyecek arama bölgelerini göstermektedir.
Çalışmaya göre, FV92 sahasındaki aletler, insanların “başka yerlerden hammadde taşıdıklarını, yapılandırılmış indirgeme dizileri kullanarak dilgicikler ürettiklerini ve bunları kazıma, kesme ve bitki ve hayvan materyallerini işleme gibi çeşitli işlerde kullandıklarını” göstermektedir. Bu, Moğolistan Gobi Çölü’nün bu bölgesinde “alet üretimi ve kullanımına yönelik karmaşık ve organize bir yaklaşım” olduğunu ortaya koymaktadır.
Çalışmanın yazarları, “Sahanın yakınında herhangi bir hammadde çıkıntısının bulunmaması dikkat çekicidir” açıklamasında bulunmuştur.
Erken insanlık tarihinde bir boşluğu dolduran bir çalışma
Bu ilk insanlar oldukça hareketliydi ve çevreleri hakkında kapsamlı bilgiye sahipti. Kullandıkları malzemeleri temin etmek, hatta hayvanları kesmek ve bitkileri işlemek için bile hatırı sayılır mesafeler kat etmiş olmalılar. Böylece arkeologlar, iklimin ısınan Gobi Çölü’nde yayılmalarına olanak tanıdığı tarihin önemli bir anında, bu ilk insanların bir anlık görüntüsünü elde ettiler.
Bu, Gobi Çölü’ndeki Erken Holosen insan faaliyetlerini anlamak için çok disiplinli bir yaklaşım kullanan ve insanların toprakla nasıl etkileşime girdiklerini ve değişen iklime nasıl uyum sağladıklarını ortaya koyan birkaç çalışmadan biriydi. Araştırma, yükselen sıcaklıklar sayesinde mümkün olan Buzul Çağı’ndan sonraki insan yayılımına ve gelişmek için kullandıkları stratejilere odaklanıyor.
Yazarlar, çalışmada, “Araştırma, diğer şeylerin yanı sıra, tarih öncesi toplulukların Gobi Çölü’nün doğal ortamından yararlanma yollarını yeniden inşa etmeyi amaçlayan kapsamlı çok disiplinli projelerin bir parçasıdır” sonucuna vardılar.
“Elde edilen sonuçlar, Orta Asya’nın kurak bölgelerindeki tarih öncesi toplulukların varlığı ve teknolojik davranışları hakkındaki bilgi boşluklarının doldurulmasına katkıda bulunmaktadır.”
Kaynak: https://interestingengineering.com/
İlk İnsanlar 1,5 Milyon Yıl Önce Gelişmiş Aletler mi Yapıyordu?