Volkanik Facia 800 Milyon Kişiyi Öldürebilir
İtalya’da bulunan volkan dağı Campi Flegrei’nin son gazabı yaklaşık 500 yıl önceydi. Bu antik oluşum, uzun uykusundan uyanıyor olabilir.
Dev kaldera sisteminin gölgesinde yaşayan Naple bölgesindeki 1.5 milyon sakin için acil bir tehlike yok ancak bulgular, Campi Flegrei’nin cehennem gazabı olabilecek yeni bir magma döngüsüne girdiği düşünülüyor.
Araştırmacılar: “Campi Flegrei’deki volkan altı sisteminin büyük bir patlama ile ortaya çıkacak yeni bir şekle gireceğini ön görüyoruz.” dedi.
Volkan bilimciler, Campi Flegrei’nin tarihinde oluşan 23 adet lavı inceledi. Son araştırmalara göre 1538’de sekiz gün süren bir patlama Monte Nouvo ismini alabilecek ve yeni bir dağ oluşturabilecek kadar güçlü olabilirdi. Ancak Frigrei’nin katmanında oluşan patlamalarla karşılaştırıldığında daha küçüktü.
En dikkate değer iki olay; küçük olmayan, yaklaşık 39.000 yıl önce meydana gelen Campanien Ignimbrite (özel bir biçimi olan tüf) patlaması ve daha sonra oluşan Napoliten Sarı Tüf (NYT) patlamalarıydı.
Campanien Ignimbrite oluşumundaki bu kavurucu ve devasa patlamalar, tahmini olarak 3,7 milyon kilometre karelik alana yayılan büyük kalderaları arkasında bıraktı.
Araştırmacıların kayaç analizlerine göre; 21 küçük patlama (Campi Flegrei altındaki Monte Nuovo vakası gibi) ve bu iki büyük patlamadan çıkan mineral ve cam numuneleri incelendiğinde yeni patlamalara sebep olabilecek basınç evrelerinin yenilendiği ortaya çıktı.
Araştırmalar, en son Monte Nuovou patlamalarını niteleyen, ön kaldera evresini besleyen ve kaldera oluşturan patlama evrelerinin hayli farklılaştırılmış magma benzerliğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, bu püskürmenin magma depolama koşullarında bir parça kaymasının ifadesi olduğunu ve bunun sonucunda sığ rezervuarda büyük miktarlarda uçucuların genişlemeye başladığını ileri sürmektedir.
Başka bir deyişle, Monte Nuovo patlamasında patlayan, suya doymuş ve glikoz olan, CO2 içeriği yüksek magma türü, Flegrei’nin volkanik gelişmesinde, büyük Kampaniyen Ignimbrite ve Napoliten Sarı Tüf patlamalarına öncülük eden patlamalarda daha önce görülmüştür.
Bu, yıkıcı bir süperkritik patlama için yeni bir döngüde olduğumuz anlamına mı geliyor? Kimse kesin olarak bilmiyor, böyle bir olay potansiyel olarak yüzlerce hatta binlerce yıl uzakta olabilir.
İtalya’daki Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü’nden yazar ve ortak yazar Gianfilippo De Astis, The New York Times’a “Bu fiziksel ve kimyasal koşulları uzun süre koruyabilir.” dedi.
Bu düşünceyle Campi Flegrei’nin Napoli’deki komşuları, eğer bir şey varsa bulgularla güvence altına alınmalıdır. Aktif volkanlar 100 kilometre içerisinde yaşayan yaklaşık 800 milyon insanın hayatını riske atabilecek bir yapıdadır. Yeni bulgular göründüğü kadar korkutucudur. Bu nedenle magma döngülerinin nasıl geliştiğini anlamamız gerekiyor.
Araştırmada yer almayan Concord Üniversitesi’nden volkan bilimci Janine Krippner, The Verge’a yaptığı açıklamada: “Erimenin yüzeyde ne yaptığını anlamak gelecekte volkanların neler yapabileceğini tahmin etmemize yardımcı olmak için çok önemlidir. Bu büyük patlamalar çok düşük ihtimallerdir. Fakat eğer gerçekleşirse diye olabildiğince fazla bilgiye ihtiyacımız var.” dedi.
Bulgular Bilimsel Gelişmeler’de rapor edilmiştir.
Çeviri: Fatma UYAR, Tuğba AYDIN
One thought on “Volkanik Facia 800 Milyon Kişiyi Öldürebilir”
100 km. lik alana 800 milyon kişi nasıl sığışmış?..