Stonehenge’in En Büyük Sırrı: Altı Tonluk O Gizemli Taş Aslında Nereden Geldi?
Stonehenge’in altı tonluk Altar Taşı, bilim adamlarını Galler’den İskoçya’ya götürdü, ancak en ayrıntılı jeolojik inceleme bile onun nereden geldiğini ortaya çıkarmayı başaramadı.
Bilim insanları, Stonehenge‘deki altı tonluk Altar Taşı’nın nereden geldiğini belirlemek için bir asırdan fazla zaman harcadı. Bir zamanlar Galler’den kaynaklandığı düşünülen devasa kumtaşı levhanın jeolojik olarak kuzeydoğu İskoçya’ya kadar izi sürülüyor, ancak kesin kaynağı bilinmiyor. Şu ana kadar yapılan en kapsamlı jeolojik araştırma, önerilen birkaç konumu dışladı ve aramaya rehberlik edecek yeni ipuçları sağladı.
Journal of the Geological Society’de yayınlanan çalışma, taşın mineral bileşimini, kimyasını ve diğer jeolojik özelliklerini inceledi. 4,9 metre (16 fit) uzunluğa ve yaklaşık altı metrik ton (6,6 ABD tonu) ağırlığa sahip olan Altar Taşı, tarih öncesi insanların binlerce yıl önce Britanya’da devasa taşları nasıl taşıdığına dair önemli bilgiler sunabilir.
Jeolojik Bir Eşleşme Aramak
Son araştırmada Sunak Taşı’na ilişkin gözlemler ile müze koleksiyonlarında bulunan parçaların ayrıntılı incelemeleri bir araya getirildi. Ekip, yapısını, mineral içeriğini, kimyasal bileşimini ve izotopik özelliklerini karşılaştırarak, potansiyel kaynakların eşleşmesi gereken bir dizi tanımlayıcı özelliği bir araya getirdi.
Kuzeydoğu İskoçya’nın Orcadian Havzası’nda şu ana kadar incelenen hiçbir konum bu kriterlerin tamamını karşılamadı. Bu, taşın doğduğu yeri çözümsüz bırakıyor ancak gelecekteki saha çalışmasına daha net bir hedef veriyor. Güney Galler Üniversitesi’nden emekli profesör olan çalışma lideri Duncan Pirrie şunları söyledi:
“Bu, Sunak Taşı üzerinde şimdiye kadar gerçekleştirilen en kapsamlı jeolojik araştırmadır. Çok çeşitli analitik teknikleri birleştirerek taşın bileşiminin şimdiye kadarki en net resmini oluşturduk ve kökenine ilişkin önde gelen teorileri test ettik. Şu ana kadar incelenen konumların hiçbiri Altar Taşı ile aynı özelliklere sahip değil. Bu bize araştırmanın bitmediğini gösteriyor ancak artık bir yanıt bulma olasılığı en yüksek olan alanlara odaklanmak için çok daha donanımlıyız.”
Galler’den İskoçya’ya
Bulgular, aramayı Galler’den uzaklaştıran daha önceki çalışmalara dayanıyor. Aberystwyth Üniversitesi Coğrafya ve Yer Bilimleri Bölümü’nde fahri profesör olan Richard Bevins şunları söyledi:
“Neredeyse bir yüzyıl boyunca, hakim görüş Altar Taşı’nın batı Galler’den geldiği yönündeydi. Önceki araştırmamız bu varsayımı tersine çevirdi ve bunun yerine en olası kaynak olarak İskoçya’yı işaret etti. Bu son çalışma, aramamız gereken belirli jeolojik özellikleri belirleyerek araştırmayı önemli ölçüde hassaslaştırıyor ve gelecekteki araştırmaların daha etkili bir şekilde hedeflenmesine olanak tanıyor. Her yeni kanıt parçasıyla, Stonehenge’in en kalıcı gizemlerinden birini çözmeye daha da yaklaşıyoruz.”
Sunak Taşı yerde dümdüz yatıyor, Büyük Triliton’un çökmüş dikmesinin ve üst pervazının altındaki çimlere gömülmüş durumda. Kredi: Profesör Nick Pearce, Aberystwyth Üniversitesi.
Aberystwyth Üniversitesi’nde aynı bölümde fahri jeokimya profesörü olan Nick Pearce, adayları ortadan kaldırmanın değerini vurguladı: “Bunun gibi bir jeolojik dedektif hikayesinde, potansiyel kaynak alanlarını dışlamak, yenilerini belirlemek kadar önemlidir. Ortadan kaldırılan her konum, aramayı daraltır ve bizi Altar Taşı’nın nereden geldiğini keşfetmeye daha da yakınlaştırır. Taş, Stonehenge’dekiler arasında benzersizdir ve kaynağının izini sürmek, binlerce yıl önce Salisbury Ovası’na yaptığı olağanüstü yolculuğa değerli yeni bilgiler sağlayacaktır.”
Tarih Öncesi Bir Mühendislik Başarısının İzini Sürmek
Stonehenge, MÖ 3000 ila 1600 yılları arasında çeşitli inşaat aşamalarından geçerek şekillendi. Taşlarını büyük mesafeler boyunca hareket ettirmek bu başarının bir parçasıydı: daha küçük mavi taşlar Batı Galler’den yaklaşık 225 kilometre (140 mil) uzaktaydı.
Sunak Taşı’nın nerede başladığını belirlemek, araştırmacılara taşın anıta nasıl ulaştığını araştırmak için çok önemli bir coğrafi dayanak noktası sağlayacak. Araştırmacılar, parmak izinin en sonunda onları kaynağa götüreceğini ve tarihöncesinin en dikkat çekici mühendislik başarılarından birinin ardındaki çabaya yeni bir ışık tutacağını umuyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com