Şimdiye Kadar Görülen En Küçük Uzaylı Dünyası JWST Tarafından Çarpıcı Bir İlkle Tespit Edildi
JWST yeni bir buluşa daha imza attı.
Şimdiye Kadar Görülen En Küçük Uzaylı Dünyası JWST Tarafından Çarpıcı Bir İlkle Tespit Edildi
JWST yeni bir buluşa daha imza attı.
Sadece 111 ışık yılı uzaklıktaki yeni oluşmuş bir yıldızın etrafında, güçlü uzay teleskobu resmi olarak ilk dış gezegenini keşfetti. Adı TWA-7b ve insanlığın şimdiye kadar doğrudan görüntülediği en küçük dünya.
TWA-7b, Jüpiter’in yaklaşık üçte biri kütleye sahip soğuk bir gaz devi ve kırmızı cüce ev sahibi yıldızının etrafında şaşırtıcı bir mesafede dönüyor – Dünya’nın Güneş etrafında döndüğünden 52 kat daha uzakta. Güneş Sistemimizde bu mesafe TWA-7b’yi Kuiper Kuşağı’na, Plüton’un yörüngesinin çok ötesine yerleştirecektir.
Buradaki tek dikkat çekici şey gezegen değil. Gözlemler o kadar ayrıntılı ki, Fransa’daki Paris Gözlemevi’nden gökbilimci Anne-Marie Lagrange liderliğindeki bir ekip, gezegenlerin nasıl oluştuğu ve çevreleriyle etkileşimleri hakkındaki tahminleri doğrulayabildi.
Araştırmacılara göre bu keşif, JWST’nin sadece dış gezegenleri dolaylı olarak incelemek için değil, aynı zamanda diğer araçların ulaşabileceği aralığın ötesinde onları doğrudan bulmak ve incelemek için vaat ettiğini gösteriyor.
“Mevcut sonuçlar, JWST Orta Kızılötesi Enstrümanının (MIRI) doğrudan görüntüleme kullanarak Jüpiter altı kütleli gezegenlerin incelenmesinde yeni bir pencere açtığını gösteriyor” diye yazıyorlar makalelerinde.
“Gerçekten de, TWA-7b (Dünya kütlesinin yaklaşık 100 katı) şimdiye kadar doğrudan görüntülenen ötegezegenlerden en az 10 kat daha hafiftir ve 25 ila 30 Dünya kütlesi kadar hafif gezegenler varsa tespit edilebilirdi.”
Bugüne kadar Samanyolu galaksisinde yaklaşık 6.000 ötegezegen teyit edilmiştir. Fark edilmelerinin ne kadar zor olduğu düşünüldüğünde bu oldukça heyecan verici. Çok küçük, çok sönük ve çok uzaktalar; büyük çoğunluğu sadece varlıklarının yıldızlarının ışığında yarattığı değişikliklere dayanarak dolaylı olarak ölçülebildi.
TWA-7 yıldızı, bir ötegezegeni doğrudan görüntülemeye çalışmak için uzayda mükemmel bir konuma sahiptir. Yaklaşık 6,4 milyon yaşında, yani yeni yürümeye başlayan bir çocuğa eşdeğer bir yıldız – o kadar genç ki hala bebek yıldızı büyürken besleyen malzemeden arta kalan bir diskle çevrili.
Gezegenler bu disklerden doğar. Malzeme yıldızın yörüngesinde dönerken bir araya toplanır ve bir dünya oluşturmaya yetecek kütleye ulaşana kadar yavaş yavaş birikir. Bu süreç diskte boşluklar yaratır ve yeni gezegen bu boşlukları oyarak halkalar oluşturur, tıpkı Satürn’ün halkalarındaki çoban uydular gibi boşluğun her iki tarafındaki materyale ‘çobanlık’ eder.
Biz de öyle düşünüyoruz. Lagrange ve meslektaşlarının belirttiği gibi, “bu özelliklerden sorumlu hiçbir gezegen henüz tespit edilmedi.”
TWA-7, kutbu Dünya’ya bakacak şekilde yönlendirilmiştir. Bu da gökbilimcilerin etrafındaki üç farklı halkaya bölünmüş materyal diskinin tamamını görebileceği anlamına geliyor. Lagrange ve meslektaşları JWST’yi bu diske doğrultarak, halkalar arasındaki boşluklardan birinde TWA-7’nin etrafındaki materyalde kendisi için bir boşluk yaratan bir dış gezegen tespit edip edemeyeceklerini görmek istediler.
“Yıldızdan 1,5 arksaniye uzaklıkta, en iyi şekilde soğuk, Jüpiter altı kütleli bir gezegen olarak yorumlanabilecek bir kaynak tespit ettik” diye yazıyorlar. Analizleri, bu dünyanın Satürn ile yaklaşık aynı kütlede olduğunu gösteriyor.
Bu, doğrudan tespit edilebilen ötegezegenler için alt kütle aralığını önemli ölçüde genişleten muhteşem bir keşif. Ayrıca muhtemelen sadece yüzeyi çiziyor; araştırmacılar JWST’nin TWA-7b’den çok daha az kütleli dünyaları gözlemleyebileceğine inanıyor.
Teleskop genellikle ötegezegen atmosferlerini, içinden geçerken yıldız ışığının değişme biçimine dayanarak analiz etmek için kullanılır. Doğrudan görüntüleme, başka herhangi bir yolla elde edilmesi zor olan ayrıntıları ortaya çıkarabilen dış gezegenleri incelemenin tamamen farklı bir yoludur.
Araştırmacılar TWA-7b’nin daha ileri çalışmalar için heyecan verici bir olasılık olduğu sonucuna varmışlardır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Şimdiye Kadar Görülen En Küçük Uzaylı Dünyası JWST Tarafından Çarpıcı Bir İlkle Tespit Edildi.
Yeni Teori Zamanın Üç Boyutu Olduğunu ve Uzayın Bir Yan Etki Olarak Ortaya Çıktığını Varsayıyor
Yeni Teori Zamanın Üç Boyutu Olduğunu ve Uzayın Bir Yan Etki Olarak Ortaya Çıktığını Varsayıyor