Rüyalarımız Geleceği Şekillendiriyor Olabilir mi?
Beyin Hücreleri Uyku Sırasında Aslında Geleceği Tahmin Etmeye Çalışıyor Olabilir
Biz uyurken beynin hafıza merkezinde ateşlenen nöronlar sadece geçmiş deneyimleri gözden geçirmiyor olabilir. Yeni bir araştırmaya göre, geleceğe de bakarak henüz gerçekleşmemiş aktiviteleri prova ediyor olabilirler.
Michigan Üniversitesi’nden araştırmacıların liderliğindeki bir ekip, uyanıklık ve uyku zamanlarında sıçanlardan alınan beyin dalgası ölçümlerini analiz etti. Labirent dışında, örneğin dinlenme dönemlerinde sinir hücrelerinin tercihlerini değerlendirmek için hayvanlar labirent zorluklarıyla mücadele etmeden önce, sırasında ve sonrasında ölçümler alındı.
Michigan Üniversitesi’nden anestezi uzmanı Kamran Diba, “Her bir nöronun aktivitesini diğer tüm nöronların aktivitesiyle ilişkilendirerek bu zorluğun üstesinden geldik,” diyor.
“Bir uyaran olmadan da nöronların tercihlerini takip edebilmek bizim için önemli bir atılım oldu.”
Yeni yaklaşım, labirentteki fiziksel alanları gerçek zamanlı olarak belirli nöron aktivitesiyle ilişkilendirmenin yanı sıra, ekibin geriye doğru da çalışabileceği ve sıçanlar uyurken nöron aktivitesini labirentteki noktalarla eşleştirebileceği anlamına geliyordu.
Bu, nöronları tek başlarına değerlendirmek yerine birbirleriyle olan ilişkilerini tartan bir makine öğrenimi süreciyle mümkün oldu. Uyku sırasında ve bir sonraki labirent denemesi sırasında tekrar ateşlenen nöronlara dayanarak, sıçanlar sadece labirentte daha önce ziyaret ettikleri yerler hakkında rüya görmüyor, aynı zamanda potansiyel yeni rotalar üzerinde de çalışıyorlardı.
Bunlar, belirli nöronların aktivitesinin belirli yerlerle ilişkili olduğu uzamsal ayarlama çalışmalarında önemli bulgulardır. Bu ayarlama dinamik bir süreçtir ve uyuyan beynin de bu sürece dahil olduğu görülmektedir.
Sıçanlar uyuduktan sonra yeniden labirente sokulduklarında, uykuları sırasında ölçülen nöral aktivite, çevrelerini keşfettikleri yeni yolları bir dereceye kadar öngörüyordu. Eşleşmeler kesin değildi, ancak rüyalar ve gelecekteki niyetler arasında bir ilişkiye işaret edecek kadar yakındı.
ABD’deki Rice Üniversitesi’nden sinirbilimci Caleb Kemere, “Uyku sırasında meydana gelen bu diğer değişiklikleri görebiliyoruz ve hayvanları ikinci kez ortama geri koyduğumuzda, bu değişikliklerin gerçekten hayvanlar uykudayken öğrenilen bir şeyi yansıttığını doğrulayabiliyoruz,” diyor.
“Sanki mekâna ikinci kez maruz kalma, gerçekten hayvan uyurken gerçekleşiyormuş gibi.”
Uykunun anılar oluşturmamıza yardımcı olduğu çok iyi biliniyor ve bu çalışma sadece fareleri incelemiş olsa da, insan beyinlerinde de benzer bir şey olması muhtemel: gelecekteki maceralar için bir tür prova.
Uyuyan beynimizin içinde olup bitenler – öğrenme şeklimizden beynin nasıl güvende tutulduğuna kadar her şeyi etkileyerek – büyülemeye devam ediyor ve bu son çalışma biraz daha fazla içgörü sağlıyor.
Kemere, “Uyku sırasında bu nöronların yaptığı tek şeyin deneyimin hafızasını stabilize etmek olması gerekmiyor,” diyor. “Görünüşe göre bazı nöronlar başka bir şey daha yapıyor.”
Kaynak: Rüyalarımız Geleceği Şekillendiriyor Olabilir mi?
Derleyen: Figen Berber
Beyinde Önemli Anılara Dahil Olan Yepyeni Bir Nöron Türü Keşfedildi.
Beyinde Önemli Anılara Dahil Olan Yepyeni Bir Nöron Türü Keşfedildi