Origami Gibi Katlanan Kızıldenizde Yaşayan En Basit Canlının Gizemi Çözüldü
Plakozoa adı verilen minik bir canlı, Kızıldeniz’in ılık sularında yaşar. Origami figürü gibi katlanıp açılabilir. Bilim insanları bu yeteneğin sırrını ortaya çıkardı.
Placozoa, minik, yassı ve neredeyse saydam bir hayvandır. Beyni, sinir sistemi veya karmaşık organları yoktur.
Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, plakozoaların karmaşık üç boyutlu şekillere katlanıp daha sonra tekrar açılma yeteneğinin sırrını ortaya çıkardı; bu durum canlı origamiye benziyor. Çalışma, Ulusal Bilimler Akademisi Bildirilerinde (Proceedings of the National Academy of Sciences) yayınlandı .
En önemli keşif, birçok canlı organizmada bulunan minik hücresel yapılar olan siliyalara ilişkindir. Bunlar, hücre yüzeyinde bulunan mikroskobik, kıl benzeri çıkıntılardır. Örneğin, vücudumuzda solunum yolundaki siliyalar mukus ve tozun atılmasına yardımcı olur. Ancak plakozoanlarda farklı bir işlev görürler.
Bilim insanları, plakozoanlardaki silyaların aktif olarak hareket ettiğini ve birbirleriyle etkileşimde bulunduğunu keşfetti. Milyonlarca silyanın bu koordineli hareketi, hayvanın dokusunu istenen şekillere sokan, esneten, büken ve katlayan kuvvetler oluşturuyor.
Bu keşif, araştırmacıları, benzer basit mekanik katlanma prensiplerinin, yüz milyonlarca yıl önce, Dünya’daki ilk hayvanlarda da önemli bir rol oynamış olabileceği yönünde spekülasyon yapmaya yöneltti. Bu canlıların henüz karmaşık organları veya iskeletleri yoktu. Belki de kirpikli hücrelerin koordineli bir şekilde hareket etme ve katlanma yeteneği, düz doku katmanlarından karmaşık üç boyutlu vücutlar oluşturmak için doğanın ilk araçlarından birini sağlamıştır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Origami Gibi Katlanan Kızıldenizde Yaşayan En Basit Canlının Gizemi Çözüldü
İnsan Beyni Neden Maymununkinden Daha Yavaş Olgunlaşır?
Başka hiçbir hayvan insan beyninin sahip olduğu yetenek yelpazesine sahip olamaz. Yüzyıllar boyunca bilim insanları, onu bu kadar özel kılan şeyin ne olduğunu anlayamadılar.
Pekin Normal Üniversitesi’nden bilim insanları, insan ve makak maymunlarında beynin önemli bir bölümünün gelişimini karşılaştırarak, prefrontal korteksin insanlarda maymunlara göre çok daha yavaş olgunlaştığını buldu. Çalışma Nature Neuroscience dergisinde yayınlandı.
Neden prefrontal korteks?
Ön beyin korteksi, insanları maymunlardan ayıran her şeyden sorumludur: karmaşık karar verme, dürtü kontrolü, yıllar öncesinden planlama, empati, öz farkındalık ve mizah duygusu. Ve beynin bu kısmı ancak 25 yaşında olgunlaşır…