Mekanik Rahimde “Sentetik İnsan Embriyosu” Yetiştirmek İstiyorlar
Bir biyoteknoloji firması, günlerce mekanik bir rahimde canlı tutulan fare embriyoları ile atan kalpler ve akan kan geliştirerek başarı gösterdikten sonra, şimdi nakillerde kullanılacak dokuları toplamak (hasat) amacıyla kök hücrelerden insan embriyoları oluşturmak istiyor.
İsrail merkezli Renewal Bio firması, potansiyel olarak kısırlığı, genetik bozuklukları tedavi etmek veya yaşamı başka şekillerde uzatmak için kullanılabilecek kök hücre teknolojisini kullanarak ‘insanlığı daha genç ve daha sağlıklı hale getirme’ misyonunu sahiplendi.
Sonuçları Pazartesi günü Journal Cell’de yayımlanan fare embriyoları ile çığır açan bir başarı elde ettikten sonra, kök hücre biyoloğu Jacob Hanna, şirketin bu teknolojiyi insanlarda uygulamasını istiyor.
Gelecekte, embriyonik kök hücreler bağışıklık sistemini güçlendirmek için yaşlı bir kişiye aktarılabilir veya yumurtalık hücrelerini yenilemek için kullanılabilir. Ancak şirket bunun için erken bir aşamada olduklarını ve teknolojinin olası uygulamalarını hala öğrenmekte olduklarını söylüyor.
MIT Technology Review’a konuşan Hanna, “Embriyoyu en iyi 3D biyo yazıcı olarak görüyoruz” diyor . ‘Bu, organları ve düzgün dokuyu yapan en iyi varlıktır.’
Etik sebepler nedeniyle Renewal Bio’nun çalışmasıyla herkes aynı fikirde değil.
Kök hücre bilimcisi Nicolas Rivron, MIT Technology Review’a verdiği demeçte, bilim insanlarının yalnızca ilgilenilen hücreleri elde etmek için ‘gerekli minimal embriyonik yapıyı’ yaratmaları gerektiğini savunuyor.
Bilim ainsanları, kıkırdak veya kemik gibi bazı basit dokuları zaten büyütebiliyorlar, ancak karmaşık olanları büyütmek çok daha zordur.
Daha önce mekanik bir rahimde dişi rahminin dışında doğal fare embriyoları yetiştirebileceğini gösteren Hanna, yeni çalışmasında kök hücrelerden benzer embriyolar yetiştirebildi.
Hanna, “Embriyolar gerçekten harika görünüyor” diyor. “Doğal embriyolara gerçekten çok benziyorlar” diyor.
Bununla birlikte MIT Technology Review’a göre, bir fare embriyosunu taklit etmek için yapılan 100 denemeden 1’inden daha azı başarılı oldu ve en uzun süre gelişen embriyolarda kalp problemleri de dahil olmak üzere, farklı anormallikler vardı.
Bilim insanı Hanna, sentetik insan embriyoları yapmak için bir başlangıç noktası olarak kendi kan veya deri hücrelerini ve bazı gönüllülerinkileri kullanmayı planlıyor. Bir deney tüpünde yaşamın yaratılmasıyla ilgili etik düşünceleri geçerli olarak görmüyor.
‘Biz insan yaratmaya çalışmıyoruz. Yapmaya çalıştığımız şey bu değil. ’40. gündeki bir embriyoya küçük-ben demek doğru değil.’ diyor.
Sentetik bir embriyonun şirketin mekanik rahim dışında yaşayamayacağını belirtmek önemlidir. Anneye bağlı plasenta veya göbek kordonu olmadığı için gerçek rahme nakledilirse yaşayamaz.
Şirketin CEO’su olarak görev yapan Omri Amirav-Drory, “Hücrelerden yumurta olmadan, sperm olmadan, rahim olmadan sentetik bir embriyo yaratma yeteneği gerçekten harika” diyor. “Hem doğurganlık hem de uzun ömür için uygulanabilecek devasa, dönüştürücü bir platform teknolojisi olabileceğini düşünüyoruz.” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Mekanik Rahimde “Sentetik İnsan Embriyosu” Yetiştirmek İstiyorlar